حذف Eps، داستان بر سر چیست؟
به گزارش بورس امروز، بورس وضعیت نسبتاً مناسبی در سال ۹۶ داشت. در زمان ریاست شاپور محمدی در سازمان بورس، پیشبینی سود و زیان هر سهم ( EPS) شرکتها از 9 دیماه 96، حذف و بهجای آن از گزارش تفصیلی استفاده شد. این اقدام حاشیهساز، منجر به انتقادات عدیده از سازمان بورس و سومین رئیس نهاد ناظر بازار سرمایه شد.
بنا به اظهارات روح ا… میر صانعی دبیر کل کانون کارگزاران بورس در 11 ام دیماه 96، این موضوع به داستان سالهای گذشته برمیگردد که برخلاف همه کشورهای دیگر، مسئولان، صداوسیما و کارشناسان و… بهاشتباه از مردم برای حضور در بورس و باهدف توسعه بازار دعوت میکردند تا با نگاه طولانیمدت سرمایهگذاری کنند. درحالیکه بازار سهام محلی مناسب برای سرمایهگذاری مستقیم مردم آنهم با حداقل دانش نیست.
علت حذف EPS
بررسی اطلاعات شرکتهای بورسی در اولین سود پیشبینیشده و سود تحققیافته پایان سال مالی 95، حکایت از میانگین انحراف 466 درصدی دارد. با این اوصاف باید فرصتی برای قدرتمند شدن تحلیل گران فراهم میشد. بارها مشاهدهشده که EPS توسط ناشران، مدیریتشده و به آنان قدرت داده؛ در حالی این قدرت باید در بین تحلیل گران باشد که ذینفع نیستند.
در پی حواشی حذف eps در سال 96، اعلام شد EPS اعلامی توسط شرکتها به برآوردها و تصمیمگیریها کمک میکرد این در حالی است که تحلیل گرآن همواره برآورد های خود از EPS و P/E را داشته و با تکیه بر یافتههای خود تصمیمگیری کرده و میکنند؛ بنابراین حذف EPS میتواند به آزاد شدن بازار و قدرتمند شدن تحلیل گران کمک شایانی کند.
امکان فریب بازار
طبق آمار و ارقام ارائهشده در بازه زمانی سال 96، حدود 65 درصد شرکتها در ابتدای سال مالی، سودی بیشتر از سود تحققیافته پایان سال پیشبینی کردهاند و تنها 35 درصد شرکتها مقادیر کمتری پیشبینی کردهاند و در آخر سال مالی سود بیشتری عاید سهامداران خودکردهاند. این انحراف زیاد دلالت بر این دارد که پیشبینی سود توسط مدیران، ابزار نامناسبی بوده و امکان فریب بازار را از چند جهت فراهم میکند.
ازیکطرف، شرکت میتواند با پیشبینی سود فراتر یا کمتر از واقعیت، عملکرد را رو به بهبود یا رو به افول نشان دهد و با دستکاری بازار به نفع خود از آن بهره ببرد. به همین دلایل، حجم زیادی از موارد تخلف در بازار سرمایه، در زمانی است که شرکتها گزارش EPS افشا میکنند. با حذف آن طی سازوکار جدید فراهمشده شرکتها موظف شدند اطلاعات بااهمیت را که بالغبر 60 نوع مصداق اطلاعاتی است بهصورت موردی به عموم افشا کنند که روی آن مقدار EPS داده نمیشود. این اطلاعات بهمحض ثبت توسط شرکت، در اختیار عموم بازار قرار میگیرد و همگان میتوانند در یکزمان به اطلاعات دسترسی داشته باشند.
همزمان، نظارت بر اطلاعات افشاشده شرکتها بیشتر شده و عملکرد مدیران مورد ارزیابی قرار میگیرد و بر اساس معاملات قبل و بعد از افشا، بهتر میتوان استفاده از اطلاعات نهانی را پایش کرد. به دلیل امکان فریب بازار از طریق ارائه EPS، این مورد در فهرست گزارشهایی الزامی شرکتها در قریب بهاتفاق کشورهای جهان وجود ندارد. با رویکرد حذف eps، معیارهای توقف و تعلیق تغییر کرده و برای هریکزمان مشخص تعیینشده تا فعالان بازار بدانند چه زمانی نماد متوقف و چه زمانی بازگشایی خواهد شد.
اجرای اصلاحات بازار سرمایه
در پی اصرار بر حذف eps برخی اعلام کردهاند EPS اعلامی توسط شرکتها به برآوردها و تصمیمگیریها کمک میکرد اما این در حالی است که تحلیل گرآن همواره برآوردهای خود از EPS و P/E را داشته و با تکیهبر یافتههای خود تصمیمگیری کرده و میکنند؛ بنابراین حذف EPS میتواند به آزاد شدن بازار و قدرتمند شدن تحلیل گران کمک شایانی کند؛ اما باید در نظر گرفت که با توجه به نکات مذکور اولاً نمیتوان سرمایهگذاران را از اطلاعات عملکرد واقعی گذشته شرکت دور کرد و ثانیاً نمیتوان ایشان را منحصر به تصمیمگیری بر اساس اطلاعات گذشتهنگر آنهم در شرایط اقتصاد تورمی یا رفرم اقتصادی کرد.
نویسنده: علی رجبی ابهری
