از شوک اخبار منفی تا حمایت ۱۰ همتی و جمعشدن صفهای فروش
به گزارش بورس امروز؛ بازار سرمایه ایران در هفته منتهی به چهارشنبه ۸ بهمن ۱۴۰۴ یک آزمون جدی را پشت سر گذاشت؛ آزمونی که از یکسو با شوک روانی ناشی از اخبار منفی و افزایش ریسکهای سیستماتیک آغاز شد و از سوی دیگر با پررنگ شدن حمایتهای سیاستگذار و افزایش نقش بازیگران بزرگ، به سمت کنترل هیجان و بازگشت تدریجی تعادل حرکت کرد. روایت این هفته، بیش از هر چیز نشان داد که بازار پس از دورهای رشد، در مواجهه با ریسکهای بیرونی میتواند وارد اصلاح شود؛ اما همزمان ظرفیت بازگشت نقدشوندگی و جمع شدن صفهای فروش نیز با مداخلات هدفمند قابل فعالسازی است.
روزهای ابتدایی هفته: شوک و فراگیری فشار فروش
در روز شنبه ۴ بهمن، موج عرضه بهطور محسوس بر تقاضا غلبه کرد. مطابق گزارشهای منتشرشده، شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات این روز با افتی نزدیک به ۱۰۵ هزار واحد (حدود ۲.۳۷ درصد) به محدوده ۴ میلیون و ۳۴۲ هزار واحد رسید و شاخص هموزن نیز کاهش داشت؛ رخدادی که به تعبیر تحلیلگران، نشانه فراگیری فشار فروش در بخش بزرگی از نمادها بود، نه صرفاً چند سهم شاخصساز. دادههای معاملاتی همان روز از خروج قابل توجه پول حقیقی نیز حکایت داشت؛ رفتاری که معمولاً در فضای افزایش نااطمینانی و ترجیح نقد شدن، شدت میگیرد.
روز یکشنبه ۵ بهمن نیز روند منفی ادامه پیدا کرد. گزارشهای روزانه بازار از تداوم فشار فروش و شکلگیری صفها در طیف وسیعی از نمادها خبر میدادند. در همین مقطع، کارشناسان بازار سرمایه بدون ورود به مصادیق سیاسی، بر یک نکته کلیدی تأکید داشتند: «ریسکهای برونزا» وقتی پررنگ میشوند، حتی سهام ارزنده هم برای مدتی زیر فشار هیجان قرار میگیرند. به بیان دیگر، مکانیزم قیمتگذاری کوتاهمدت میتواند تحت تأثیر خبر و جو روانی، از ارزشگذاری بنیادی فاصله بگیرد.
نقطه عطف: ورود بازیگران حقوقی و حمایت ۱۰ همتی
دوشنبه ۶ بهمن اما نقطهای بود که هم عمق فشار فروش و هم شروع پررنگتر شدن واکنش حمایتی در آن دیده شد. مطابق گزارشهای منتشرشده از وضعیت بازار، شاخص کل در پایان معاملات این روز حدود ۱۲۱ هزار واحد (حدود ۲.۸۶ درصد) افت کرد و به حوالی ۴ میلیون و ۱۱۵ هزار واحد رسید. همزمان، گزارشهای آماری از سنگینی صفهای فروش در پیشگشایش و ضعف تقاضا حکایت داشتند. با این حال، فعالان بازار در همان روز نشانههایی از افزایش ورود بازیگران حقوقی و هدفگیری نمادهای بزرگ برای کنترل شتاب منفی را رصد کردند.
از مهمترین نقاط قوت این هفته، شفافتر شدن ابعاد «حمایت سازمانیافته» بود. بنا بر گزارشهای رسانهای که به نقل از مقام مسئول در بخش نظارت بازار سازمان بورس منتشر شد، مجموع حمایت صندوقهای تثبیت و توسعه بازار سرمایه بههمراه همراهی حقوقیها در سه روز نخست هفته (۴ تا ۶ بهمن) حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان برآورد شد و سهم روز ۶ بهمن نزدیک به ۲ هزار میلیارد تومان اعلام شد. این پیام برای بازار اهمیت دوگانه داشت: نخست، کاهش ریسک نقدشوندگی در نمادهای صفدار و دوم، تقویت انتظارات نسبت به تداوم حمایت در صورت تداوم شوکهای کوتاهمدت. این سطح از مداخله هدفمند، عملاً به عنوان یک کف قیمتی در نمادهای مهم عمل کرد.
تعدیل هیجان و جمعآوری صفها
سهشنبه ۷ بهمن، با وجود اینکه شاخصها همچنان در محدوده منفی نوسان میکردند، یک تغییر رفتاری مهم در بازار دیده شد: گزارشهای خبری همان روز تصریح کردند که «جمعآوری صفوف فروش» در بخشی از بازار رخ داده و فشار عرضه نسبت به روزهای اول تعدیل شده است. این اتفاق معمولاً زمانی رخ میدهد که یا شدت ترس کاهش پیدا کند، یا خریداران بزرگ با هدف ایجاد کفهای حمایتی وارد شوند، یا ترکیبی از هر دو. کارشناسان همچنین تأکید داشتند که انتشار گزارشهای عملکردی شرکتها و تداوم سودآوری در صنایع بزرگ، میتواند پس از فروکش هیجان، دوباره به تصمیمهای تحلیلی وزن بدهد. این تغییر الگو نشان داد که مکانیزم عرضه و تقاضا در حال بازگشت به شرایط عادی است.
پایان هفته با کاهش شتاب ریزش
چهارشنبه ۸ بهمن، بازار در ادامه فضای احتیاطی با افت ملایمتری نسبت به روزهای سنگین ابتدای هفته همراه شد. طبق گزارشهای منتشرشده، شاخص کل با کاهش حدود ۳۰ هزار واحدی در محدوده ۳ میلیون و ۹۸۱ هزار واحد ایستاد. هرچند این عدد نشان میدهد بازار هنوز از شوک ابتدای هفته کاملاً عبور نکرده، اما نکته مثبت از نگاه فعالان حرفهای، «کاهش شتاب ریزش» و «بازیابی نسبی جریان معاملات» پس از ورود حمایتها بود. همزمان، تمرکز بر ابزارهای بازارگردانی و ایفای تعهدات بازارگردانها برای افزایش عمق مظنهها، یکی از محورهای مورد توجه در تحلیلهای این هفته بود؛ چراکه در دورههای صفمحور، نقش بازارگردانی در بازگرداندن کارایی معاملات برجستهتر میشود.
جمعبندی هفته ۴ تا ۸ بهمن ۱۴۰۴ این است که بازار سرمایه تحت تأثیر اخبار منفی و ریسکهای سیستماتیک، اصلاحی پرشتاب را تجربه کرد، اما با فعال شدن مکانیسمهای حمایتی و تزریق منابع از مسیر صندوقهای تثبیت و توسعه و همراهی حقوقیها، از فاز «قفلشدگی صفهای فروش» به سمت «مدیریت هیجان و تعادل نسبی» حرکت کرد. از نگاه کارشناسان، تداوم شفافیت در اطلاعرسانی حمایتها، تقویت بازارگردانی و کاهش نااطمینانیهای بیرونی میتواند در هفتههای بعد، زمینه بازگشت تدریجی اعتماد و تقاضای تحلیلمحور را فراهم کند؛ بهخصوص در نمادهایی که گزارشهای دورهای آنها نشانههای پایداری سودآوری را تأیید میکند.
