بورس ایران در پاییز ۱۴۰۵؛ بازار سیاسی می‌ماند یا گزارش‌ها تعیین‌کننده می‌شوند؟
به گزارش بورس امروز؛ بازار سرمایه ایران وارد پاییزی شده که احتمالاً یکی از مهم‌ترین متغیرهای آن، کشمکش میان ریسک‌های سیاسی و واقعیت‌های بنیادی شرکت‌ها خواهد بود. سؤال اصلی این است که در مهر و آبان، بورس بیشتر تحت تأثیر اخبار سیاسی و نگرانی از درگیری قرار می‌گیرد یا گزارش‌های عملکرد شرکت‌ها می‌توانند دوباره توجه سرمایه‌گذاران را به سودآوری بنگاه‌ها برگردانند؟
در کوتاه‌مدت، نمی‌توان نقش سیاست را نادیده گرفت. بورس ایران در شرایطی قرار دارد که هر خبر مهم درباره تنش‌های منطقه‌ای، مذاکرات، تحریم‌ها یا احتمال درگیری می‌تواند به‌سرعت بر جریان نقدینگی و رفتار معامله‌گران اثر گذارد. بنابراین در هفته‌های ابتدایی پاییز، احتمالاً اخبار سیاسی همچنان نوسان‌ساز اصلی بازار خواهند بود؛ اما این الزاماً به معنی تعیین‌کننده بودن آنها برای تمام صنایع نیست.
در طرف مقابل، فصل گزارش‌های ۶ماهه می‌تواند وزن متغیرهای بنیادی را افزایش دهد. سرمایه‌گذاران حالا منتظرند ببینند شرکت‌ها در نیمه نخست سال تا چه اندازه توانسته‌اند افزایش نرخ ارز، رشد قیمت محصولات و تغییرات هزینه‌ها را در صورت‌های مالی خود منعکس کنند. به‌خصوص برای شرکت‌های صادراتی، پتروشیمی، فلزی، معدنی و برخی صنایع وابسته به نرخ ارز، عملکرد فروش و نرخ تسعیر ارز اهمیت زیادی خواهد داشت.
سؤال مهم‌تر این است که آیا شرکت‌ها می‌توانند سودآوری فصل بهار را در تابستان نیز تکرار کنند؟
رشد دلار و افزایش نرخ ارز در سامانه نیما، در نگاه اول باید برای بسیاری از شرکت‌های صادرات‌محور اثر مثبتی داشته باشد؛ اما این رابطه کاملاً خطی نیست. رشد نرخ ارز زمانی به رشد سود تبدیل می‌شود که افزایش درآمد ارزی بیشتر از افزایش هزینه‌های شرکت باشد و همزمان قیمت جهانی محصولات نیز اجازه حفظ حاشیه سود را دهد. بنابراین صرفاً بالا رفتن دلار به معنی تکرار قطعی سود فصل بهار نیست.
به همین دلیل، گزارش‌های ۶ماهه می‌توانند نقطه تفکیک مهمی برای بازار باشند. اگر شرکت‌هایی که در بهار عملکرد مناسبی داشتند، در تابستان نیز فروش و حاشیه سود خود را حفظ کرده باشند، بازار می‌تواند بخشی از توجه خود را از متغیرهای سیاسی به ارزش‌گذاری و سودآوری واقعی شرکت‌ها منتقل کند.
اما شاید مهم‌ترین ویژگی پاییز ۱۴۰۵، احتمال جدا شدن مسیر صنایع و تک‌سهم‌ها از شاخص کل باشد. در بازاری که همزمان با ریسک سیاسی، تورم، رشد نرخ ارز و تفاوت شدید عملکرد شرکت‌ها مواجه است، احتمالاً نمی‌توان انتظار داشت همه صنایع با یک سرعت حرکت کنند.
ممکن است شاخص کل به دلیل وزن بالای چند صنعت بزرگ، تصویر متفاوتی از عملکرد بخش‌هایی از بازار نشان دهد. بنابراین در چنین شرایطی، توجه به شرکت‌هایی که ترکیبی از رشد فروش، حاشیه سود مناسب، ترازنامه قابل قبول، ارزش‌گذاری منطقی و چشم‌انداز سودآوری بهتر دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در نتیجه، مهر و آبان ۱۴۰۵ می‌تواند دوره‌ای باشد که بازار از «خرید یا فروش کلیت بورس» به سمت انتخاب سهم و صنعت حرکت کند. اگر ریسک سیاسی کاهش یابد، گزارش‌های ۶ماهه می‌توانند محرک مهمی برای چرخش نقدینگی به سمت شرکت‌های بنیادی باشند. اگر ریسک سیاسی تشدید شود، حتی گزارش‌های خوب نیز ممکن است در کوتاه‌مدت تحت‌الشعاع فضای ریسک قرار بگیرند.
بنابراین برای یکی دو ماه آینده، شاید مهم‌ترین نکته این باشد که دیگر نمی‌توان بورس را با یک متغیر توضیح داد. دلار مسیر درآمد شرکت‌ها را تغییر می‌دهد، گزارش‌های کدال کیفیت این درآمد را مشخص می‌کنند و سیاست تعیین می‌کند بازار با چه ضریبی حاضر است این سودها را قیمت‌گذاری کند.
پاییز ۱۴۰۵ می‌تواند بیش از آنکه فصل حرکت یکپارچه شاخص باشد، فصل تفکیک شرکت‌های قوی از ضعیف باشد؛ جایی که کیفیت سود، رشد فروش و توانایی شرکت در تبدیل افزایش نرخ ارز به سود واقعی، اهمیت بیشتری از صرفاً جهت حرکت شاخص کل پیدا می‌کند.
نویسنده: علی پوررمضان شرکت کیان اندیشان کوشا
منبع: شماره 123 نشریه بورس امروز_ مهر ماه
