بورس در چرخه‌ برگشت؛ واکاوی پتانسیل‌های جاودان بازار سرمایه پس از تخلیه ریسک‌ها

به گزارش بورس امروز؛ بازار سرمایه در سال ۱۳۹۹ با موج بی‌سابقه‌ای از اقبال سرمایه‌گذاران روبرو شد؛ رویدادی که نام بورس را پس از سال‌ها، در کنار بازارهای سنتی و پرطرفداری همچون مسکن و طلا قرار داد و آن را به یکی از گزینه‌های اصلی سبد دارایی عموم جامعه تبدیل کرد. اگرچه این بازار در سال‌های اخیر تحت تأثیر ریسک‌های متعدد ژئوپلیتیک و چالش‌های سیاسی، روزهای پرفراز‌و‌نشیبی را پشت سر گذاشته و ماهیتی ریسک‌پذیرتر به خود گرفته است، اما همچنان برای معامله‌گران ریسک‌طلب، پتانسیل‌های جذابی به همراه دارد.

همان‌طور که در بازارهای موازی نظیر طلا، مسکن و خودرو، تورم به عنوان محرک اصلی رشد قیمت‌ها عمل می‌کند، بورس تهران نیز از این قاعده مستثنی نیست. تجربه نرخ‌های تورم بیش از ۴۰ درصد در سال‌های گذشته و ثبت تورم بالای ۷۰ درصد در سال ۱۴۰۴، اثرات خود را به وضوح بر کالاها و خدمات مصرفی نشان داده است. از آنجا که بخش عمده‌ای از شرکت‌های حاضر در بازار سرمایه ایران را واحدهای تولیدی و خدماتی تشکیل می‌دهند که یا محصول نهایی را به بازار عرضه می‌کنند و یا حلقه‌ای از زنجیره ارزش تولید هستند، نرخ فروش آن‌ها همگام با تورم تعدیل می‌شود؛ پدیده‌ای که سبب شده جریان تولید و درآمدزایی این بنگاه‌ها حتی با وجود افزایش هزینه‌های تولید، کماکان حفظ شود.

با این حال، مقایسه بازدهی بازارهای مختلف از سال ۱۴۰۰ تاکنون، نشان‌دهنده عقب‌ماندگی شدید و معنادار بورس از رقبای سنتی خود است. در حالی که در این بازه زمانی سکه تمام رشد تقریبی ۱۸۰۰ درصدی، مسکن تهران ۸۰۰ درصد، خودرو (پژو ۲۰۷) ۶۸۰ درصد و دلار ۶۵۰ درصد بازدهی را ثبت کرده‌اند، بازدهی بورس در محدوده ۲۴۵ درصد متوقف شده است.

این عقب‌ماندگی در ریزش ارزش دلاری بازار نیز به وضوح مشهود است. ارزش دلاری بورس که در اوج سال ۱۳۹۹ به بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار رسیده بود، در سال‌های اخیر علیرغم پذیرش و عرضه اولیه شرکت‌های جدید، روندی کاهشی را طی کرده و اکنون در محدوده ۸۰ میلیارد دلار قرار گرفته است که افت نزدیک به ۸۰ درصدی را نشان می‌دهد. در مقابل، بررسی متغیرهای بنیادی نظیر نسبت قیمت به درآمد (P/E) کل بازار در محدوده ۷ واحد، نشان می‌دهد که این نماگر در سطح جذابی قرار دارد و منعکس‌کننده رشد سودآوری شرکت‌ها متناسب با قیمت‌هاست. از سوی دیگر، اشباع قیمتی در بازارهای طلا و خودرو و پیش‌بینی فروکش کردن شیب صعودی آن‌ها، می‌تواند بورس را به مقصدی بالقوه برای جذب نقدینگی سرگردان تبدیل کند.از منظر تحلیل تکنیکال، شاخص کل بورس از مهرماه ۱۴۰۴ و هم‌زمان با انتشار اخبار مربوط به حذف ارز ترجیحی، موج صعودی قدرتمندی را از محدوده ۲.۵ میلیون واحد آغاز کرد. این روند صعودی همچنان حفظ شده و نشانه‌ای از پایان آن به چشم نمی‌خورد. به نظر می‌رسد با عبور و تثبیت شاخص بالاتر از سقف ۴.۵ میلیون واحد، این حرکت رو به رشد جان تازه‌ای گرفته و دستیابی به اهداف بالاتر را تسهیل کند؛ رویدادی که افزایش ارزش معاملات سهام و ابزارهای مشتقه (اختیار معامله) نیز آن را تأیید می‌کند. در این مسیر، شاخص کل حمایت کلیدی ۳.۵ میلیون واحد و مقاومت‌های ۴.۵ و ۵.۵ میلیون واحد را پیش رو دارد.

در مجموع، بررسی هم‌زمان فاکتورهای بنیادی و تکنیکالی گویای پتانسیل بالای بازار سرمایه برای رشد و جبران عقب‌ماندگی است. مهارکننده اصلی این پتانسیل در سال‌های گذشته، سایه سنگین تنش‌های سیاسی و نااطمینانی‌ها بوده است. اکنون با وقوع و به اوج رسیدن این تنش‌ها، به نظر می‌رسد بازار تمام ریسک‌های احتمالی را پیش‌خور کرده و سرمایه‌گذاران با سقف ایده آل ترس‌های خود روبرو شده‌اند؛ شرایطی که نشان می‌دهد در صورت فروکش کردن نااطمینانی‌های سیاسی، وزنه سنگینی از پای بازار سرمایه برداشته خواهد شد و مسیر حرکت بورس به سمت ارزش واقعی خود هموار می‌گردد.

نویسنده: علی پوررمضان- شرکت سرمایه گذاری کیان اندیشان

منبع: شماره ۱۱۹ نشریه بورس امروز_ خرداد ماه