از شوک های سیاسی تا فرصت های بنیادی؛ مسیر جدید بازار سرمایه ایران
به گزارش بورس امروز؛ بازار سرمایه ایران در شرایط کنونی در مواجهه میان محرکهای درونزا و رفتارهای هیجانی ناشی از محیط بیرونی قرار دارد. بررسیهای تحلیلی نشان میدهد که حرکت شاخصها و قیمت سهام در مقطع فعلی ترکیبی از واکنش به متغیرهای اقتصادی بنیادی و بازتاب تحولات سیاسی و تصمیمات سیاستگذار است. در این میان، اگرچه اخبار سیاسی همواره به عنوان محرکهای سریع در کوتاهمدت عمل میکنند، اما شواهد موجود گواهی میدهند که غلبه متغیرهای بنیادی در ریلگذاری میانمدت و بلندمدت بازار به مراتب بیشتر است. رویدادهای سیاسی و اخبار دیپلماتیک در شرایطی که شدت تنشها از سطح کنونی فراتر نرود و در یک محدوده مشخص باقی بماند، معمولاً تاثیراتی محدود و چندروزه بر روند دادوستدها بر جای میگذارند. این دست اخبار در نخستین روزهای انتشار منجر به شکلگیری رفتارهای هیجانی و نوسانات مقطعی میشوند، اما پس از فروپاشی موج اولیه هیجان، بازار دوباره به مسیر محاسبات تحلیلی بازمیگردد و صورتهای مالی و توان سودآوری شرکتها ملاک اصلی تصمیمگیری معاملهگران قرار میگیرد. تحلیل عمیقتر پارامترهای بنیادی نشان میدهد که بسیاری از نمادهای فعال در بازار سرمایه به دلیل رشد درآمدها، تعدیل نرخ فروش متناسب با تورم و همچنین افزایش نسبتهای سودآوری، در سطوح قیمتی ارزنده قرار گرفتهاند. صورتهای مالی دورهای و گزارشهای عملکرد ماهیانه شرکتهای تولیدی و بهخصوص داخلیمحور نشاندهنده پتانسیل بالای سودآوری آیندهنگر است و این موضوع سبب میشود که سرمایهگذاران تحلیلی، ریسکهای سیاسی کوتاهمدت را به عنوان فرصتی برای بهبود سبد دارایی تلقی نمایند.
در کنار غلبه متغیرهای بنیادی، بهکارگیری ابزارهای حمایتی و پوشش ریسک نیز نقش شایان توجهی در کنترل تلاطمهای بازار ایفا کرده است. انتشار اوراق اختیار فروش تبعی که به عنوان بیمه سهام شناخته میشود، به همراه دخالتهای هدفمند صندوقهای تثبیت و توسعه بازار سرمایه، به شکل مناسبی از شدت بیاعتمادی خریداران و فشار فروش کاستهاند. بیمه سهام با ایجاد یک حداقل قیمت تضمینشده برای سهامداران، ریسک افت شدید ارزش داراییها را پوشش داده و انگیزههای خروج هیجانی از بازار را مهار کرده است. این ابزار به سرمایهگذاران اطمینان میدهد که دارایی آنها در برابر شوکهای ناگهانی مصونیت نسبی دارد و همین امر پایداری بیشتری به ترکیب سهامداری اشخاص حقیقی بخشیده است.
همچنین، حمایتهای نهادی و ورود موثر حقوقیهای بزرگ در روزهای پرریسک، نقدشوندگی بازار را در سطوح قابل قبولی حفظ کرده است. صندوقهای تثبیت و توسعه با جذب عرضه سهامداران هیجانی و تزریق نقدینگی در قیمتهای ارزنده، مانع از تشکیل صفهای فروش سنگین و ریزشهای بیضابطه شدهاند. ارزیابی عملکرد این ابزارها نشان میدهد که ترکیب بیمه سهام و حمایتهای حقوقی توانسته است تا حد زیادی اعتماد سلبشده را بازیابی کرده و فضای روانی معاملات را به سمت تعادل سوق دهد. مجموعه این اقدامات موجب شده است تا فشار فروش ناشی از اخبار سیاسی سریعتر تخلیه شود و بازار بتواند در مدت زمان کوتاهتری به مدار ارزشگذاری بنیادی خود بازگردد.
در نهایت میتوان نتیجه گرفت که ساختار فعلی بازار سرمایه تحت تسلط متغیرهای بنیادی قرار دارد و تحولات سیاسی صرفاً نقش نوسانسازهای موقت را ایفا میکنند. اخبار سیاسی اگرچه در کوتاهمدت توجه معاملهگران را به خود جلب میکنند، اما به دلیل تثبیت تنشها در یک سطح مشخص، توان تغییر مسیر اصلی بازار را ندارند. ابزارهای حمایتی و بیمه سهام نیز با موفقیت به عنوان سپری در برابر هیجانات عمل کرده و زمینه را برای بازگشت بازار به رفتاری منطقی و مبتنی بر واقعیتهای اقتصادی فراهم آوردهاند. از این رو، همافزایی ارزشگذاری جذاب بنیادی و کارآمدی ابزارهای مدیریت ریسک، آینده بازار را بیش از پیش به سمت ثبات و رشد منطقی هدایت مینماید.
نویسنده: بهناز اکبرپور- مدیرتحلیل کارگزاری سرمایهگذاری ملی
منبع: شماره 121 نشریه بورس امروز_ مرداد ماه
