سنگان، خواف و سبزوار؛ مثلث طلایی تولید فولاد شرق ایران

به گزارش بورس امروز؛ گروه فولاد مبارکه اصفهان، با هدف پیشگیری از چالش‌های احتمالی مرتبط با تأمین مواد اولیه مورد نیاز در سال‌های آتی، اقدام به تملک ۵۵ درصد از سهام شرکت صنایع معدنی کانی‌سازان کیمیا نموده است. در این میان، ۴۰ درصد از این سهم به شرکت اصلی و حدود ۱۵ درصد به شرکت صنایع معدنی فولاد سنگان خراسان اختصاص دارد.

این مجموعه معدنی شامل چهار شرکت کلیدی به شرح زیر است:

– فرآوری معدنی اپال کانی پارس (شرکت مادر)

– پارس فولاد سبزوار

– اپال فولاد شرق پارسیان

– صنعتی و معدنی اپال پارسیان سنگان

در میان این شرکت‌ها، گروه فرآوری معدنی اپال کانی پارس به عنوان یکی از برجسته‌ترین بازیگران بخش آهن‌سازی در زنجیره ارزش فولاد ایران شناخته می‌شود. این شرکت حلقه‌های حیاتی شامل استخراج سنگ آهن، فرآوری و ساخت کنسانتره، گندله‌سازی و تولید آهن اسفنجی را در بر می‌گیرد.

• از سنگان تا سبزوار؛ مدیریت جامع تولید فولاد توسط اپال کانی پارس

شرکت فرآوری معدنی اپال کانی پارس، به عنوان یکی از نهادهای مالی پذیرفته‌شده در بورس و اوراق بهادار تهران، نه تنها نقش اداره‌کننده گروه را برعهده دارد، بلکه خدمات استخراج را نیز ارائه می‌دهد. تمرکز این خدمات عمدتاً در منطقه خواف و معدن سنگان است.

شرکت صنعتی و معدنی اپال پارسیان سنگان (سهامی خاص)، واقع در منطقه خواف و معدن سنگان، به تولید کنسانتره از سنگ آهن کلوخه دریافت شده از معدن دولتی سنگان و سپس تبدیل آن به گندله می‌پردازد.

شرکت پارس فولاد سبزوار (سهامی عام)، مستقر در نزدیکی شهر سبزوار، وظیفه تبدیل گندله به آهن اسفنجی را برعهده دارد.

شرکت اپال فولاد شرق پارسیان (سهامی خاص)، به عنوان شرکت واسط میان فرآوری معدنی اپال کانی پارس و صنعتی و معدنی اپال پارسیان سنگان فعالیت می‌کند و نقش عملیاتی مستقیمی ندارد.

ظرفیت تولید واقعی هر یک از شرکت‌های مذکور در قالب جدول ارائه شده است.

• پیشرفت ۵۰ درصدی طرح کنسانتره جدید؛ انقلاب در تولید فولاد شرق ایران

شناخت گروه فرآوری معدنی اپال کانی پارس (سهامی عام) نیازمند داشتن تصویری جامع از اقتصاد آهن‌سازی در فلات ایران است. در این فلات، سه تجمع اصلی ذخیره آهن در استان‌های کرمان، یزد و خراسان رضوی قرار دارد که محور فرآیندهای آهن‌سازی کشور محسوب می‌شوند. هر یک از این سه استان تقریباً یک سوم از ذخیره قطعی ۳.۳ میلیارد تنی سنگ آهن کشور را در اختیار دارند.

استان خراسان رضوی، با ذخیره‌ای بالغ بر یک میلیارد تن سنگ آهن، عمدتاً در منطقه سنگان متمرکز شده است. بخش قابل توجهی از این ذخایر تحت مدیریت معدن دولتی سنگان قرار دارد. سنگ آهن این معدن از طریق پنج مجوز بلندمدت برای تولید ۱۷.۵ میلیون تن کنسانتره (معادل حدود ۳۵ میلیون تن سنگ آهن) به مشارکت‌کنندگان ارائه شده است.

شرکت صنعتی و معدنی اپال پارسیان سنگان (سهامی خاص)، با مجوز تولید پنج میلیون تن کنسانتره از مجموع ۱۷.۵ میلیون تن، سالانه ظرفیت تولیدی برابر با ۲.۶ میلیون تن کنسانتره دارد که به طور میانگین از ۲.۲ میلیون تن آن بهره‌برداری می‌کند. این شرکت در حال تکمیل طرح کنسانتره جدید خود به ظرفیت ۲.۴ میلیون تن است که طبق برنامه‌ریزی‌ها، بهره‌برداری آن تا سال ۱۴۰۴ آغاز خواهد شد. این طرح تاکنون حدود ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است.

همچنین این شرکت گندله‌سازی به ظرفیت پنج میلیون تن را در اختیار دارد که به طور میانگین سه میلیون تن از ظرفیت آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. در حال حاضر، بخشی از مواد اولیه مورد نیاز برای گندله‌سازی از سایر شرکت‌ها خریداری می‌شود. پیش‌بینی می‌شود که با تکمیل طرح کنسانتره، ظرفیت گندله‌سازی شرکت نیز به تولید واقعی کنسانتره نزدیک شود.

• فولاد مبارکه و اپال کانی پارس: هم‌افزایی برای رفع گلوگاه سنگ آهن

شرکت‌های پارس فولاد سبزوار (سهامی عام)، به‌عنوان تولیدکننده آهن اسفنجی از گندله، و فرآوری معدنی اپال کانی پارس (سهامی عام)، به‌عنوان پیمانکار استخراج منطقه سنگان، نقشی کلیدی در ایجاد ارزش افزوده اقتصادی و کاهش ریسک‌های سرمایه‌گذاری گروه ایفا کرده‌اند.

شرکت فرآوری معدنی اپال کانی پارس (سهامی عام)، بازوی عملیاتی گروه در استخراج منابع معدنی، مسئول تأمین خوراک لازم برای شرکت صنعتی و معدنی اپال پارسیان سنگان (سهامی خاص) است. در همین حال، شرکت پارس فولاد سبزوار (سهامی عام)، که حلقه بعدی زنجیره فولاد یعنی تبدیل گندله به آهن اسفنجی را مدیریت می‌کند، توانسته است با ارائه یکی از پرطرفدارترین حلقه‌های زنجیره فولاد، در کنترل ریسک نرخ فرآورده‌های میانی، به‌ویژه گندله، تأثیرگذار باشد.

• چالش و راهبرد برای تأمین سنگ‌آهن

بررسی توازن زنجیره ارزش فولاد در حلقه‌های مختلف نشان داده است که در سال‌های اخیر و پیش‌بینی آینده، سنگ‌آهن گلوگاه اصلی زنجیره بوده است. بر همین اساس، خرید شرکت صنایع معدنی کانی‌سازان کیمیا توسط گروه فولاد مبارکه اصفهان، تأمین پایدار مواد اولیه و تثبیت تولید این گروه را تضمین کرده است.

بر اساس قرارداد میان ایمیدرو و شرکت فرآوری معدنی اپال کانی پارس (سهامی عام)، مورخ ۱۶ دی ۱۳۹۳، تأمین کانسنگ آهن به مدت ۲۰ سال و متناسب با ظرفیت تولید کارخانه کنسانتره (متعلق به شرکت صنعتی و معدنی اپال پارسیان سنگان با ظرفیت ۲.۶ میلیون تن) تحت نظارت دقیق ایمیدرو انجام خواهد شد.

منبع: شماره 106 نشریه بورس امروز- اردیبهشت ماه 1404