از افزایش سرمایه تا تغییر نرخ خوراک گاز

به گزارش بورس امروز؛ در بخش اول این گزارش از افزایش سرمایه 23 شرکت فعال در صنعت پتروشیمی سخن خواهیم گفت که با اهدافی به‌ویژه استفاده از معافیت‌های مالیاتی و تقویت ساختار مالی، به افزایش سرمایه پرداخته‌اند. در بخش دوم، تغییرات نرخ خوراک و سوخت گاز تأثیرات عمیقی بر هزینه‌های تولید و سودآوری شرکت‌های پتروشیمی مورد بررسی قرار خواهد گرفت که با ابطال مصوبه قبلی نرخ‌های خوراک و سوخت گاز برای سال 1402، هزینه تولید بسیاری از شرکت‌ها به طور چشم گیری کاهش یافت. در نهایت، بخش سوم تحولات، به نوآوری‌های تولیدی و گسترش سبد محصولات در صنعت پتروشیمی ایران اشاره خواهد شد.

رویکردهای استراتژیک در افزایش سرمایه صنعت پتروشیمی

در 9 ماهه نخست سال جاری، 23 شرکت فعال در صنعت شیمیایی بازار سرمایه به افزایش سرمایه پرداختند. این اقدامات عمدتاً به دلیل تمایل به بهره‌برداری از معافیت‌های مالیاتی موجود در قانون بودجه 1403 و همچنین به‌منظور تقویت ساختار مالی و افزایش ظرفیت تولید بود. در این شرایط، 15 پیشنهاد افزایش سرمایه به تصویب رسید که از میان آن‌ها، 7 شرکت منابع مالی خود را از مطالبات و آورده نقدی تامین کرده و تنها 3 شرکت، افزایش سرمایه خود را از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها انجام داده‌اند.

از میان سایر اطلاعیه‌ها مربوط به افزایش سرمایه های درخواستی سال گذشته 3 نماد «زنجان»، «شگستر» و «شتوکا» مرحله دوم افزایش سرمایه خود را به اجرا گذاشتند. «زنجان» در شهریور ماه سال گذشته مجمع عمومی خود را برگزار و مرحله دوم افزایش سرمایه 43 درصدی از مبلغ 6،125،000 میلیون ریال به 8،750،000 میلیون ریال را در آبان ماه سال جاری انجام داد تا با بازپرداخت تسهیلات بانکی خود از محل مطالبات و آورده نقدی، کارخانه اوره و آمونیاک خود را تکمیل نماید.

«شگستر» نیز مرحله دوم افزایش سرمایه تصویب شده مجمع را در آبان ماه سال جاری از محل آورده نقدی با سلب حق تقدم، به میزان 64 درصدی و از مبلغ 25،000،000 میلیون ریال به 40،984،469 میلیون ریال انجام داد. هدف از افزایش سرمایه مذکور، اجرایی نمودن طرح‌های بیواتانول کرمانشاه و باشت را در چارچوب دستورالعمل نحوه صدور مجوز عرضه عمومی شرکت پروژه بود.

مجمع عمومی «شتوکا» در آذر ماه سال گذشته، مرحله دوم افزایش سرمایه را از محل مطالبات و آورده نقدی به میزان 44 درصد از مبلغ 875 هزار ریال به یک میلیون و 263 هزار ریال و 44 درصد به عهده هیئت مدیره قرار داد که در مهر ماه سال جاری، به منظور ایجاد ظرفیت تولید 1،400 تن انواع پوشش‌های صنعتی انجام شد.

از میان 15 پیشنهاد افزایش سرمایه، بیشترین درصد افزایش سرمایه توسط «شکلر» به میزان 1093 درصد از مبلغ 655،000 میلیون ریال به 7،8،12،331 میلیون ریال به منظور بازسازی خطوط تولید و اصلاح ساختار مالی از محل سود انباشته و مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها انجام شد که در آبان ماه اظهار نظر حسابرس آن منتشر گردید و فعلا در انتظار دریافت مجوز از سازمان بورس می‌باشد.

«شگامرن» که پیشنهاد افزایش سرمایه خود را از محل سود انباشته و مازاد تجدید ارزیابی دارایی ها مطرح نمود، در جایگاه دوم بیشترین افزایش سرمایه پیشنهادی قرار گرفت. این شرکت به منظور اصلاح ساختار مالی خود این پیشنهاد را در خرداد ماه سال جاری ارائه کرد که در مهر ماه پس از اظهار نظر حسابرس، مجوز آن توسط سازمان بورس منتشر گردید. این افزایش سرمایه موجب رشد سرمایه «شگامرن» از مبلغ 280،000 میلیون ریال به 3،200،000 میلیون ریال به میزان 1043 درصد می شود.

افزایش سرمایه 740 درصدی صنایع بهداشتی ساینا، این نماد را در جایگاه سوم بیشترین درصد افزایش سرمایه پیشنهادی 9 ماهه نخست امسال قرار می‌دهد. «ساینا» به منظور تأمین مالی خرید برند تجاری گلی و تقویت بنیه مالی در کنار استفاده از مزیت معافیت مالیاتی افزایش سرمایه از محل صرف سهام، پیشنهاد افزایش سرمایه خود را از محل آورده نقدی با سلب حق تقدم مطرح کرد که در مهر ماه مجوز افزایش سرمایه از سازمان بورس را دریافت نمود.

در این بین، شرکت معدنی املاح ایران با نماد «شاملا» که قصد افزایش سرمایه از محل سود انباشته و آورده نقدی با سلب حق تقدم در مرداد ماه سال جاری به منظور اجرای قانون افزایش سرمایه شرکت‌های بورسی از طریق صرف سهام با سلب حق تقدم داشت، در مهر ماه محل افزایش سرمایه پیشنهادی هیئت مدیره را به سود انباشته و مطالبات و آورده نقدی تغییر داد. علت این تغییر اتمام مهلت الزام قانون مذکور بود.

لازم به ذکر است، از میان افزایش سرمایه های 9 ماهه نخست سال جاری، 13 برنامه به منظور اصلاح ساختار مالی، 5 برنامه به منظور تکمیل طرح توسعه و ایجاد طرفیت تولید، 5 برنامه به منظور تامین سرمایه در گردش، 5 برنامه به منظور بهره مندی از معافیت مالیاتی، 5 برنامه به منظور جلوگیری از خروج وجه نقد و یک برنامه به منظور بازپرداخت بدهی (تسهیلات بانکی) انجام شد.

تأثیر تغییرات نرخ خوراک و سوخت گاز بر صنعت پتروشیمی

این گزارش می افزاید: در سال‌های اخیر، تعیین نرخ سوخت و خوراک گاز برای صنعت محصولات شیمیایی به یکی از مسائلی تبدیل شده است که بر هزینه‌های تولید شرکت‌ها و شرایط رقابتی آنها در بازارهای بین‌المللی اثرگذار بوده است. در آبان ماه سال گذشته، هیئت وزیران نرخ خوراک و سوخت گاز سال 1402 را تعیین کرد که تا سه ماهه نخست سال جاری با واکنش‌های منفی و نگرانی‌های جدی از سوی فعالان این صنعت مواجه بود.

از جمله واکنش شرکت‌ها افشائیه افزایش هزینه‌های تولید و کاهش سود آوری آنها بود. با پیگیری‌های انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی، هیأت عمومی دیوان عدالت اداری رأی به ابطال مصوبه مذکور را صادر کرد. طبق مصوبه ابطال شده، خوراک گاز طبیعی واحدهای پتروشیمی برای فروردین تا مرداد ماه 70 هزار ریال به ازای هر متر مکعب و سوخت صنایع نیز 20 هزار ریال برای فروردین ماه و 40 هزار ریال به ازای هر متر مکعب استاندارد برای اردیبهشت تا مرداد ماه تعیین شده بود.

با ابطال این مصوبه، شرکت‌های «شفن»،«خراسان»،«شیراز»،«کرماشا»،«شپدیس»،«شجم»،«شپترو»،«پارس»،«شفارا» و «زنجان»، طی مرداد ماه سال جاری این موضوع را افشا کردند. در شهریور ماه سال جاری نیز به دنبال ابطال نرخ های سال 1402، هیأت وزیران اصلاحیه قیمت گاز طبیعی سبک و شیرین خوراک شرکت‌های پتروشیمی و اصلاحیه نرخ گاز سوخت صنایع را برای سال 1402 اعلام نمود. خوراک گاز طبیعی واحدهای پس از اصلاحیه برای ماه های مختلف به مقدار متفاوتی مشخص و از حالت نرخ ثابت برای تمامی ماه ها خارج شد. نرخ خوراک در فروردین ماه سال 1402 به ارزش 45،016 ریال تعیین و در ادامه روند کاهشی پیدا کرد تا در مرداد ماه به رقم 38،226 ریال رسید.

این نرخ خوراک در شهریور با رقم 48،810 ریال روند صعودی را آغاز کرد و این رشد تا آذر ماه با رسیدن به مبلغ 60،892 ریال ادامه داشت؛ اما در 3 ماهه پایانی این نرخ را به صورت پلکانی کاهش دادند. در خصوص نرخ سوخت پتروشیمی ها و سایر صنایع نیز در فروردین نرخ سوخت 30،000 ریال تعیین و به صورت پلکانی کاهش تا در مرداد به ارزش 22،038 ریال رسید. در شهریور ماه نیز نرخ سوخت به 22،936 ریال افزایش یافت تا در آذر ماه به 38،684 ریال برسد. در 3 ماه پایانی سال نیز نرخ سوخت همچون نرخ خوراک کاهش یافت و به 29،048 ریال در اسفند ماه رسید.

ابلاغ نرخ‌های مذکور، کاهش هزینه تولید شرکت ها را به دنبال داشت؛ به طوری که هزینه های تولید «شخارک» برای سال 1402 به ارزش 16،827 میلیارد ریال کاهش یافت که سهم 78.5 درصدی نسبت به بهای تمام شده داشته است. همچنین، این کاهش اثرات خالص سود و زیانی 13،000 میلیارد ریالی را برای شرکت ایجاد کرد.

پتروشیمی زاگرس نیز اعلام کرد هزینه های تولید برای سال 1402 به میزان 30،000 میلیارد ریال کاهش یافته که سهم 65 درصدی نسبت به بهای تمام شده سال قبل داشته است. هزینه خوراک گاز و سوخت که سهم 73 درصدی از بهای تمام شده محصولات و خدمات «شیراز» را برای سال 1402 داشته است، با اصلاحیه جدید، به میزان 26،000 میلیارد ریال کاهش یافت. «خراسان» نیز از کاهش 7،345 میلیارد ریالی هزینه‌های تولید سال 1402 با اصلاح نرخ خوراک و سوخت گاز خود خبر داد و اعلام کرد این هزینه سهم 40 درصدی از کل بهای تمام شده محصولات و خدمات شرکت در سال گذشته را داشته است.

بر این اساس، سهم سوخت و خوراک گاز برای صنعت پتروشیمی بیش از 40 درصد بهای تمام شده سال 1402 بوده است که برای «شخارک» به 78.5 درصد، برای «شیراز» به 73 درصد و برای «کرماشا» به 67 درصد می رسد. لذا با اصلاح نرخ‌های مذکور، هزینه‌های تولید این شرکت ها به میزان قابل توجهی کاهش یافته و اثرات مثبتی بر سودآوری آنها در سال 1402 خواهد داشت.

نوآوریو توسعه در صنعت محصولات شیمیایی ایران

صنعت محصولات شیمیایی یکی از صنایع کلیدی در بازار سرمایه ایران است که نه تنها به عنوان یک محور اصلی در تولید داخلی شناخته می‌شود بلکه به دلیل نقش حیاتی در صادرات کشور و ارزآوری، اهمیت استراتژیک خاصی دارد. لذا تولیدکنندگان با توجه به ضرورت نوآوری و تنوع در محصولات خود، برنامه‌های مختلفی را به منظور گسترش سبد محصولات و بهره‌برداری از تکنولوژی‌های جدید در دستور کار خود قرار داده‌اند.

در 9 ماهه نخست سال جاری،  شاهد افشائیه های متعددی از تولیدکنندگان محصولات شیمیایی در خصوص دریافت مجوز تولید محصول جدید و یا بهره برداری از خط تولید جدید بودیم. در تیر ماه سال جاری، پتروشیمی جم از بهره برداری خط تولید ABS/RUBBER شرکت توسعه پلیمر پادجم خبر داد و تولید آزمایشی پلیمر GPPS را در 3 خط تولید 3000، 4000 و 5000 ABS به عنوان طرح ملی در شرکت توسعه پلیمر پادجم آغاز نمود.

طرح تولید زیست پالایشگاه کرمانشاه از شرکت های زیرمجموعه «شگستر» که در خرداد ماه به صورت آزمایشی به بهره برداری رسید، نیز در تیر ماه اطلاع رسانی شد. محصولات اصلی طرح زیست پالایشگاه کرمانشاه شامل بایواتانول و کنجاله تخمیری می باشد که قراردادهای فروش آن نیز پیشاپیش منعقد گردیده است.

«شیران» نیز در 9 ماهه نخست سال جاری موفق به کسب پروانه بهره برداری 2 محصول حلال 502 و حلال 503 با ظرفیت تولید 11،000 تن و 6،000 تن گردید و سبد محصولات خود را توسعه داد. «ساینا» نیز از جمله شرکت‌های موفق در متنوع سازی سبد محصولات شوینده است که به با رونامیی از برند جدید خود به نام تجاری «هوم لایف»، گامی در افزایش توان رقابتی برداشت.

«شپلی» از دیگر شرکت‌های فعال در توسعه محصول است که در خصوص پروژه تعویض وایندرهای غیر اتوماتیک یارن پلی استر به تمام اتوماتیک خبر داد. «شپلی» براساس قرارداد 908،200 یورو برای فاز یک به صورت کامل پرداخت نموده؛ درحالی که کل هزینه‌های پروژه 1،816،400 یورو مربوط به 4 دستگاه ماشین ریسندگی می باشد. باتوجه به هزینه پرداخت شده، «شپلی» موفق به بروزرسانی 2 دستگاه گردید که در نیمه نخست سال جاری یکی از دستگاه ها به بهره برداری رسیده و شرکت در ادامه قصد بهره برداری از ماشین دوم را نیز دارد.

«شلعاب» نیز از دیگر شرکت‌های صنعت محصولات شیمیایی است که از تولید محصول جدید خود رونمایی کرد. «شلعاب» در 9 ماهه نخست سال جاری خط تولید محصول سیلیکات سدیم را به بهره‌برداری رساند و براساس مجوز دریافتی این شرکت می‌تواند علاوه بر تولید 6،000 تن سیلیکات سدیم جامد، ظرفیت محصول پودر لعاب آماده کاشی و سرامیک خود را به میزان 7،750 تن افزایش دهد؛ درحالی که تا پیش از این مجوز، ظرفیت اسمی این شرکت برای تولید پودر لعاب آماده به میزان 2،250 تن بوده است.

شرکت پتروشیمی ارومیه در آذر ماه سال جاری طرح تولید  نیتروژن گوگردی را به بهره برداری رساند. این طرح که به بهای تمام شده 400،000 میلیون ریال انجام شد، با داشتن ظرفیت 35 هزار تن محصول نیتروژن گوگردی در سال که عملاً به میزان 30 هزار تن در سال خواهد بود، درآمد براوردی 1،000 میلیارد ریال در سال را برای شرکت به همراه خواهد داشت.

منبع: شماره 102 نشریه بورس امروز– دیماه 1403