بازار سرمایه میان توافقها و تنشها؛ مسیر بازسازی کجاست؟
به گزارش بورس امروز؛ در سال میلادی جاری، اقتصاد جهانی با فشارهای تازهای مواجه شده است. از یکسو، احتمال توافق میان روسیه و اوکراین مطرح است، اما همزمان چشمانداز کلی اقتصاد جهان به سمت رکود تورمی حرکت میکند. این وضعیت با تشدید رکود در بازار املاک چین—که نقش مهمی در رشد اقتصاد جهانی دارد—پیچیدهتر شده است. در عین حال، پیشبینیها نشان میدهد که بانک مرکزی آمریکا تا پایان سال ۲۰۲۵ نرخ بهره را سه مرتبه کاهش خواهد داد؛ اقدامی که میتواند بخشی از فشارهای اقتصادی را تعدیل کند، هرچند سطح ریسک در بازارهای مالی همچنان بالا باقی مانده است.
در سطح داخلی، بازار سرمایه ایران در تابستان ۱۴۰۴ در موقعیتی حساس و تعیینکننده قرار گرفته است. افت شدید قیمتها، بسیاری از سهام را به سطوح جذاب ارزشگذاری رسانده، اما تحقق یک روند بهبود پایدار همچنان وابسته به عواملی است که عمدتاً خارج از کنترل بازار قرار دارند. متغیرهایی چون نرخ سود بینبانکی، نرخ سود پرداختی به سپردهگذاران، نرخ ارز، وضعیت بازارهای موازی، قیمت نفت، نرخ فروش کالاها در بورس کالا، میزان صادرات شرکتهای صادراتمحور و ریسکهای سیاسی، از جمله عوامل مؤثر بر عملکرد شرکتها هستند.
در سطح منطقهای، وقوع درگیری میان ایران و اسرائیل و کاهش احتمال توافق ایران و آمریکا، ریسکهای سیاسی و اقتصادی کشور را افزایش داده و موجب شده سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری در بازارها فعالیت کنند. در چنین فضایی، هرگونه کاهش تنش یا پیشرفت در مذاکرات دیپلماتیک میتواند با بازگرداندن اعتماد سرمایهگذاران و تسهیل ورود نقدینگی، ظرفیت رشد قابل توجهی را آزاد کند. در مقابل، تشدید درگیریها و تحریمها، احتمالاً بازار را به سطوح پایینتری سوق خواهد داد.
در بازار سرمایه، به دلیل بالا بودن سطح ریسک و نااطمینانی، شاهد خروج پول حقیقی از بورس و ورود آن به سمت صندوقهای طلا و درآمد ثابت هستیم. این روند، در کنار ناترازیهای اقتصادی از جمله قطعی برق و گاز، موجب شده پیشبینیها از رشد بازار سهام در سال پیشرو بسیار محدود و ناپایدار باشد؛ هرچند برخی صنایع خاص ممکن است در شرایط جدید فرصتهایی برای رشد پیدا کنند.
نرخ بهره همچنان در محدوده ۳۵ درصد باقی مانده و نوسانات آن تا حدودی آرامتر شده است. سیاستهای دولت در آزادسازی قیمتها متناسب با تورم، خصوصیسازی صنایع مهمی نظیر خودروسازی، و تغییرات نرخ دلار توافقی در صنایع شیمیایی و پتروشیمی، همگی بر نوسان حاشیه سود خالص شرکتها اثرگذار خواهند بود و از جمله متغیرهای کلیدی در تحلیل بازار سرمایه محسوب میشوند.
در داخل کشور، اتخاذ تصمیمات کلیدی در حوزه سیاستگذاری اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است. اصلاح نرخ ارز رسمی بهمنظور همخوانی بیشتر با واقعیتهای بازار، اقدامی حیاتی برای افزایش سودآوری شرکتهای صادراتمحور و ارتقای شفافیت اقتصادی تلقی میشود. همچنین، رسیدگی به چالشهای تأمین انرژی و ایجاد محیطی باثبات و قابل پیشبینی در اقتصاد کلان، برای بازسازی اعتماد از دسترفته ضروری خواهد بود.
در شرایط فعلی، انتظار میرود بازار سرمایه همچنان نسبت به جریان اخبار حساس باقی بماند و رفتار سرمایهگذاران با احتیاط و نگاه کوتاهمدت مشخص شود. اولویت بسیاری از فعالان بازار، از کسب بازدهی بالا به حفظ ارزش سرمایه در مواجهه با تورم تغییر یافته است. تا زمانی که چشماندازی روشنتر از دل تحولات سیاسی و اقتصادی پدیدار نشود، بورس ایران احتمالاً مسیر پرنوسان و نامشخص خود را ادامه خواهد داد و آمادگی واکنشهای ناگهانی در هر دو جهت، بر اساس تیترهای روز، همچنان وجود خواهد داشت.
منبع: ماهنامه شماره 112 بورس امروز_ آبان ماه
