بهبود مدیریت ریسک در معاملات با رتبه بندی اعتباری

به گزارش روند بورس امروز: شرکت های رتبه بندی اعتباری چند سالی است که در کشورمان فعالیت می‌کنند. نیاز به اعتبارسنجی و ایجاد تغییر در معادلات دریافت وام و خدمات و… باعث شده تا دولت اهمیت بیشتری به شرکت‌های رتبه‌بندی بدهد.

اعتبار سنجی مشتریان و شرکت ها باعث می شود تا بانک ها، صندوق های قرض الحسنه، شرکت های بیمه و کارگزاری، شرکت‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های فروش اقساطی-اعتباری محصولات، شرکت‌های ارائه خدمات اجتماعی و… تصمیم به ارائه خدمات یا عدم ارائه خدمات به آن ها بگیرند. موضوعی که باعث کاهش ریسک در عدم پرداخت تعهدات می‌شود. در همین زمینه با محمد جلیلی مدیرعامل موسسه رتبه‌بندی اعتباری ایران به گفت و گو پرداختیم که مشروح آن در ذیل آمده است:

شرکت مشاوره رتبه بندی اعتباری ایران با حمایت وزارت امور اقتصادی و دارایی، نظارت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و مشارکت کلیه بانک‌های کشور و برخی از شرکت‌های بزرگ بیمه و لیزینگ در آبان ماه ۱۳۸۵ بصورت سهامی خاص تاسیس شده است. شرکت در راستای تحقق ماده ۵ قانون تسهیل اعطای تسهیلات مصوب مجلس شورای اسلامی به عنوان نهاد رتبه‌بندی اعتباری و اعتبارسنجی به نظام بانکی و اعتباری کشور معرفی شد.

این شرکت بر اساس آیین نامه نظام سنجش اعتبار (موضوع مصوبه شماره ۲۱۱۸۲۹/ت۳۹۳۹۶هـ مورخ ۲۶/۱۲/۱۳۸۹ هیات محترم وزیران)، سامانه ملی اعتبارسنجی را در نظام بانکی و اعتباری کشور عملیاتی کرده و در حال حاضر با تجمیع اطلاعات دریافتی از بانک مرکزی، سازمان امور مالیاتی، گمرک، بانک ها و موسسات مالی و اعتباری خدمات گزارشگری اعتباری و اعتبارسنجی (رتبه اعتباری) در خصوص کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی را به نظام بانکی کشور ارائه می‌دهد.

یکی از خدمات اصلی این شرکت گزارش اعتباری اشخاص است. گزارشهای اعتباری با جمع‌آوری و یکپارچه‌سازی اطلاعات لازم از پایگاه‌های مختلف درخصوص سوابق و وضعیت فعلی مشتریان، نوعی نگرش تحلیلی از رفتار بازپرداختی و ارزشمندی اعتباری آنان به استفاده‌کنندگان ارائه می کنند.

مزایای گزارش اعتباری چیست و زمینه‌های استفاده آن چیست؟

سوابق اعتباری هر شخص نقش بزرگی را در هنگام درخواست برای گرفتن انواع تسهیلات اعتباری، وام و حتی معاملات روزمره با دیگر افراد جامعه ایفا می‌کند. گزارش اعتباری وضعیت مسئولیت‌پذیری افراد نسبت به تعهداتشان در گذشته را نشان می‌دهد. بنابراین پیش از انجام هر معامله‌ای می‌توان با مشاهده گزارش اعتباری اشخاص به شناخت مناسبی از آنها رسید.

بنابراین یکی از مهمترین مزایای گزارش اعتباری، بهبود مدیریت ریسک اعتباری در معاملات و قراردادها است. وام‌ها و تسهیلات بانکی یکی از رایج‌ترین موارد استفاده‌ی گزارش‌های اعتباری است. بانک‌ها با مشاهده سوابق متقاضیان تسهیلات می‌توانند بین افراد خوش‌حساب و بد‌حساب تفکیک قائل شده و به این صورت افراد خوش‌ حساب از شانس تامین مالی بالاتری برخواردار بوده و حتی بانک‌ها با اعتماد بیشتری به افراد به پشتوانه سوابق خوبشان، تضمین و وثایق کمتر از آنها اخذ می کنند. البته ناگفته نماند که وام‌ها و تسهیلات بانکی تنها مورد استفاده گزارش اعتباری نیستند. در واقع صندوق های قرض الحسنه، شرکت های بیمه و کارگزاری، شرکت‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های فروش اقساطی-اعتباری محصولات، شرکت‌های ارائه خدمات اجتماعی و هر شخص حقیقی و حقوقی دیگری که قصد انجام معامله‌ای را دارد، می‌تواند از این گزارش‌های اعتباری استفاده کند.

آیا همه افراد امکان دسترسی به گزارش‌های اعتباری خود را دارند؟

پیش از این گزارش‌های اعتباری تنها توسط بانک‌ها قابل ارائه بود. در حال حاضر با توجه به گسترش روزافزون فرهنگ اعتبارسنجی در جامعه علاوه بر بانک ها و موسسات مالی اعتباری مجاز ، تمامی اشخاص امکان دسترسی و مشاهده گزارش اعتباری خود را دارند. افراد می‌توانند با مراجعه به آدرس اینترنتی شرکت به آدرس (https://www.irancreditscoring.com) از طریق سامانه ملی سنجش اعتبار اقدام به مشاهده گزارش اعتباری خود کنند. بنابراین به افراد توصیه می‌شود تا حداقل به صورت سالانه گزارش‌های اعتباری خود را مطالعه و بررسی کنند تا بتوانند تصویر درست و مناسبی از خود در گزارش‌های اعتباری فراهم کنند. همچنین اشخاص می‌توانند از طریق همین سامانه گزارش اعتباری خود را برای اشخاص دیگر به اشتراک گذارند.

نقش شرکت‌های اعتبارسنجی را در آینده چگونه ارزیابی می‌کنید؟

شرکت‌های اعتبارسنجی در دنیا قدمتی بیش از ۱۰۰ سال دارند و مفهوم اعتبارسنجی تقریباً در تمام دنیا فرهنگسازی شده است. در کشور ما نیز حدود ۱۳ سال است که شرکت تلاش می کند تا این موضوع را گسترش دهد. با توجه به روندی که تا اکنون مشاهده شده است، تلاش می‌شود تا از گزارش‌های اعتباری در تمامی معاملات کشور استفاده شود. گسترش هر چه بیشتر این موضوع، اهمیت و جایگاه گزارش اعتباری را بالاتر برده و افراد تلاش بیشتری می‌کنند تا با انجام به موقع تعهداتشان، نمره اعتباری خود را افزایش دهند. همچنین شرکت تلاش می کند تا پایگاه اطلاعات اعتباری خود را از افراد کامل‌تر کرده تا تصویر شفاف‌تر و دقیق‌تری از افراد در شناسنامه اعتباری اشخاص درج شود.