اوراق مشارکت یا صندوق؟

سجاد میرزایی سووینی_ کارشناس بازار سرمایه|در میان خریداران حقیقی و حقوقی این اوراق،  عمدتا سهم بیشتری از تقاضای خرید را حقوقی ها به خود اختصاص می دهند، اما تقاضا به این اوراق بهادار عمدتا در زمان سیر نزولی شاخص کل بازار اتفاق می افتد؛  در آن  بازه زمانی  جهت استفاده از وجوه در دست، سرمایه گذاران اقدام به خرید اوراق مشارکت در پرتفوی و نگهداری تا زمان رونق بازار می نمایند.

البته برخی به دلیل عدم ریسک پذیری تمایل دارند همواره درصد عمده ای از پرتفوی خود را در اوراق بهادار بادرآمد ثابت نگهداری نمایند. اما اوراق مشارکت با وجود داشتن مزایا، معایبی همچون تاثیرپذیری با تغییر نرخ بهره بانکی، عدم رشد یکنواخت در طی نگهداری کوتاه مدت،  هزینه کارمزد معاملات‌ بالاتر به نسبت صندوق ها و ریسک نقدشوندگی در سررسید را دارد که سرمایه گذاران این موارد را متحمل می شوند. در سال گذشته اگر شخصی اقدام به خرید اوراق مشارکت کرده و تاکنون نگهداری نموده بازدهی ۱۹ درصدی به آن عاید شده است.

در حال حاضر در بازار سرمایه  ۲۸ صندوق سرمایه گذاری بادرآمد ثابت از نوع قابل معامله در بازار (ETF) وجود دارد که این صندوق ها با ترکیب دارایی و مدیریت افراد حرفه ای بازار و با رکن بازارگردانی ارزش خالص دارایی آن ها در یکسال گذشته به طور متوسط ۲۱ درصد رشد کرده است . این صندوق ها معایب گفته شده را در اوراق مشارکت ندارند.  مهمترین مزایای آن ها رشد یکنواخت بازدهی، عدم تأثیر پذیری مستقیم آن ها با تغییرات نرخ بهره بانکی، کارمزد معاملات پایین تر آن ها به نسبت اوراق مشارکت و در برخی از صندوق ها واریز سود نقدی ماهانه نیز به حساب سرمایه گذار است که می توان گزینه مناسب تری برای سرمایه گذاری به نسبت اوراق مشارکت دانست. بزرگترین صندوق از نوع بادرآمد ثابت قابل معامله با نام صندوق کمند با ارزش دارایی ۱۳.۴ همت در حال حاضر فعالیت می نماید.

نماد و نام های این صندوق ها به شرح ذیل است:

آسامید صندوق آسمان امید، صایند گنجينه آينده روشن ) سود نقدی (افران افرا نماد پایدار، آکورد آرمان آتي كوثر، گنجین گنجینه یکم آوید، سپاس پاداش سهامداری توسعه یکم) سود نقدی (امین یکم امين يكم فردا) سود نقدی(کیان صندوق کیان، اوصتا صندوق اندیشه ورزان صبا تامین، پارند پارند پایدار سپهر) سود نقدی (سپر سپر سرمایه بیدار، داریک اعتماد داریک، فیروزا بادرآمد ثابت فيروزه آسيا، سخند سپهر خبرگان نفت) سود نقدی (دارا دارا الگوریتم) سود نقدی (ارمغان ارمغان ايرانيان) سود نقدی(یاقوت یاقوت آگاه، تصمیم تصمیم، اعتماد اعتماد آفرين پارسيان، کمند کمند) سود نقدی (دمعیار بادرآمد ثابت معیار) سود نقدی (فردا آوای فردای زاگرس، کارین نگین سامان) سود نقدی (خاتم خاتم ایساتیس پویا، سپیدما سپید دماوند، همای همای آگاه، سیناد سپهر سودمند سینا، کامیاب کامیاب آشنا

با بررسی کمی وضعیت دارایی و توسعه و رشد در انواع صندوق‌های سرمایه گذاری، شرکت‌های سرمایه‌گذاری و سایر نهادهای مالی بعد از سکانداری رئیس جدید سازمان بورس و اوراق بهادار طی ۸ ماه منتهی به شهریور ۱۴۰۰ شامل تغییرات ذیل بوده‌اند:

صندوق‌های سرمایه‌گذاری

تعداد صندوق‌های سرمایه‌گذاری تا انتهای دی سال گذشته، 258 صندوق اعلام شده‌اند که پس از8 ماه به 287 صندوق رسید که حکایت از رشد 11 درصدی دارد. همچنین ارزش دارایی صندوق‌های سرمایه که تا دوره منتهی به30دی ماه 1399، معادل 4میلیون و 424 هزار و 412 میلیارد و42 میلیون ریال بود به 5  میلیون و 520 هزار و950 میلیارد و 805 میلیون ریال تا دوره منتهی به 31 شهریورماه رسید و افزایش 30.14 درصدی را به ثبت رساند.

* صندوق سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت: تعداد این نوع از صندوق‌ها تا 31 شهریور ماه 1400 نسبت به 30 دی ماه 1399 معادل 8.51 درصد افزایش یافت و از 86 صندوق به 94 صندوق رسید. ارزش دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت نیز با 22.85 درصد افزایش، از 3 میلیون و 37 هزار و 870 میلیارد و 76 میلیون ریال به 3 میلیون و 937 هزار و 694 میلیارد و 628 میلیون ریال به رسید.

* صندوق‌های سرمایه‎‌گذاری در سهام: تعداد این نوع از صندوق‌ها تا 31 شهریور ماه 1400 نسبت به  30 دی ماه 1399 معادل 6.85 درصد افزایش یافت و از 73 صندوق به 78 صندوق رسید. ارزش دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری در سهام نیز با 14.48 درصد افزایش، از 493 هزار و 422 میلیارد و 111 میلیون ریال به 563هزار و 874 میلیارد و 390 میلیون ریال رسید.

* صندوق سرمایه‌گذاری مختلط:  تعداد این نوع از صندوق‌ها تا 31 شهریور ماه 1400 نسبت به تاریخ30  دی ماه 1399 معادل5 درصد افزایش یافت و از 20 صندوق به 21 صندوق رسید. در حالی‌که ارزش دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مختلط با3.91درصد کاهش از 28 هزار و 866 میلیارد و 217 میلیون ریال به 27 هزار و 737 میلیارد و 959 میلیون ریال رسید.

* صندوق‌های سرمایه‎‌گذاری اختصاصی بازارگردانی: تعداد این نوع از صندوق‌ها تا تاریخ 31 شهریور ماه 1400 نسبت به تاریخ 30 دی ماه 1399 معادل 15.5 درصد افزایش یافت و از 58 صندوق به 67 صندوق رسید. ارزش دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری اختصاصی بازارگردانی با 4 درصد افزایش، از 662 هزار و 798 میلیارد و 798میلیون ریال به 965 هزار و 788 میلیارد و 640 میلیون ریال رسید.

* صندوق‌های سرمایه‎‌گذاری در اوراق بهادار مبتنی بر کالا: تعداد این نوع از صندوق‌ها تا تاریخ 31 شهریور ماه 1400 نسبت به 30 دی ماه 1399 معادل 16.6+6 درصد افزایش یافت و از 6 صندوق به 7 صندوق رسید. ارزش دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار مبتنی بر کالا نیز با 27.76 درصد افزایش، از 19 هزار و 454 میلیارد و 840 میلیون ریال به 24 هزار و 855 میلیارد و 188 میلیون ریال رسید.

براساس آمارهای به‌دست آمده از صندوق‌های سرمایه‌گذاری، تعداد 2 میلیون و 495 هزار و 873 سرمایه‌گذار غیرمستقیم طی دوره 6 ماهه منتهی به 31 شهریو ماه 1400 جذب این صندوق‌ها شده‌اند.

سایر نهادهای مالی

مجموع شرکت‌های سرمایه‌گذاری و هلدینگ‌ها نیز حکایت از افزایش 6.1 درصدی در تعداد این شرکت‎‌ها دارد. براین اساس، تعداد شرکت‌های سرمایه‌گذاری و هلدینگ‌ها از 214 شرکت در دی ماه 1399 به 227 شرکت در شهریور 1400 رسید.

همچنین، در سایر نهادهای مالی نیز رشد 8.32 درصدی در تعداد مشاهده شد و از 721 شرکت به 781 رسید.

ار میان سایر نهادهای مالی، تعداد شرکت‎های سبدگردان از افرایش قابل‌توجهی برخوردار شدند و از 35 شرکت به 49 شرکت طی  8 ماهه یادشده، رسیدند که نشان از افزایش 40 درصدی در تعداد دارد.

براساس آمارهای به‌دست آمده، می‌توان گفت با توجه به ریسک سرمایه‌گذاری در سال 1399 و همچنین توسعه نهادهای مالی و رفع انحصار از آنها، سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در میان سهامداران با اقبال بیشتری مواجه شده و صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز از رشد کمی برخوردار شده‌‍‌اند.