صندوق توسعه بازار منجی بازار سرمایه است؟

به گزارش بورس امروز، علی خوش طینت مدیر عامل مشاور سرمایه گذاری تامین سرمایه نوین گفت: تاکنون حمایت های صورت گرفته از سوی صندوق توسعه و تثبیت بازار سرمایه به اندازه کافی نبوده و باید این صندوق ها با رشد بازار توسعه یابند تا بتوانند در زمان بحران به خوبی از بورس حمایت کنند. تجربه‌های گوناگونی از مداخله دولت در بازار سهام در اقصی نقاط دنیا وجود دارد، در واقع در بحران مالی سال ۲۰۰۸ میلادی و سقوط بازارهای سهام، اقدامات متعددی از سوی دولت‌های مختلف برای نجات بازارهای مالی صورت گرفت.

به عنوان مثال بسیاری از کشورهای توسعه یافته، استراتژی عدم مداخله مستقیم را اتخاذ کردند که هدف اصلی آن ثبات قیمت‌ها بود. در واقع این دخالت‌ها سرمایه‌گذاران را از تصمیم‌گیری تحت شرایط غیرعادی منع می‌کرد. نظارت و تصمیم‌گیری در بازارهای مالی را در بسیاری از کشورها همچون ایالات متحده به خصوص در شرایط بحرانی، بیشتر نهادهای دولتی بر عهده دارند که تامین نقدینگی تا اتخاذ تصمیمات و مصوبه‌های حمایت از بازار از جمله این سیاست‌ها است.

صندوق توسعه بازار

صندوق توسعه بازار رسالتش فراتر از حمایت از سهام شرکت های زیرمجموعه خود است. این صندوق به این منظور ایجاد شده است که از منابع بازار پول در جهت حمایت و افزایش نقدشوندگی بازار سهام استفاده کند. تا به امروز حمایت خاصی از یونیت هلدرهای صندوق توسعه بازار رخ نداده است.

صندوق توسعه بازار باید حمایت از بازار سرمایه را به صورت عمومی انجام دهد و از سهم هایی که تاثیر بیشتری بر شاخص کل بورس دارند، حمایت کند. در این راستا ممکن است از میان سهام بازار سرمایه، سهم یونیت هلدرهای صندوق توسعه نیز وجود داشته باشد ولی این به معنای حمایت خاص از این سهام نیست بلکه وظیفه صندوق توسعه بازار چیزی فراتر از این امور است.

صندوق تثبیت در بازار سرمایه و مقایسه آن با صندوق توسعه بازار

صندوق تثبیت مدل و ابعاد فعالیت های متفاوتی نسبت به صندوق توسعه بازار دارد. به عبارت دیگر از نظر سیاست گذاری، دولت، وزارت اقتصاد و همه نهادهایی که خواستار حمایت از بازار سرمایه هستند، تقویت صندوق تثبیت بازار را در اولویت خود دارند زیرا این صندوق جایگاه جدی تر و پررنگ تری نسبت به صندوق توسعه بازار دارد. این روند باید در آینده نیز همین باشد و سیاست گذاران برای افزایش نقدینگی بازار سرمایه صندوق تثبیت را در اولویت اول واریز منابع قرار می دهند.

بر این اساس اگر قرار باشد منابعی برای حمایت از بازار تخصیص داده شود، به صندوق تثبیت واریز خواهد شد. صندوق تثبیت با توجه به محتوا، قالب و ساختاری که دارد، نقش متفاوت تری را در حمایت از بازار انجام می دهد.

اثرگذاری صندوق توسعه بازار در بازار سرمایه

صندوق توسعه بازار، ابعاد کوچکتری برای حمایت از بورس دارد و در همین راستا نیز منابع اش محدودتر می شود زیرا این منابع محدود به سیستم بانکی است. اما در خصوص تفاوت های ساختار صندوق توسعه بازار نسبت به صندوق تثبیت لازم به ذکر است صندوق تثبیت در راستای اجرای ماده 28 قانون رفع موانع تولید ایجاد شد.

هدف از تاسیس این صندوق، کنترل بازار و پایین آوردن ریسک های ذاتی و فرا دستگاهی حاکم بر بازار به شرط حفظ رقابت در بورس بود؛ بنابراین، موضوع فعالیت صندوق تثبیت در مقیاس، بزرگتر از سایر صندوق های موجود در بازار است و می تواند به حمایت از بازار بپردازد. صندوق تثبیت دارای هیئت امنایی است که بخشی از آن را دولت تشکیل می دهد اعم از وزیر اقتصاد، رئیس کل بانک مرکزی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی و رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار هیئت عامل صندوق هستند.

بنابراین با توجه به رابطه عمیق این صندوق با دولت، ابعاد حمایت صندوق تثبیت با صندوق توسعه بازار متفاوت است. طبیعی است که هر منابعی بخواهد از طریق دستگاه اجرایی کشور و وزارت اقتصاد به طور خاص، به بازار تزریق شود از مکانیسم کانال صندوق تثبیت وارد می شود؛ بنابراین حساب صندوق تثبیت را باید اجرا کرد هرچند که حمایت های صندوق تثبیت در این مدت خیلی اثربخش نبوده است. به خاطر اینکه، رشد منابع صندوق تثبیت متناسب با رشد بازار سرمایه اتفاق نیفتاد؛ به عبارت دیگر رشدی که در یکی دو سال اخیر در اندازه بازار رخ داد، در صندوق تثبیت نداد.

تخصیص منابع از کارمزد کارگزاران به صندوق توسعه

منابع صندوق توسعه ملی، قدرت پاسخگویی حجم معاملات ماه ها و سال اخیر را نداشت. به همین دلیل شاید نتوان چندان به حمیات صندوق توسعه بازار وزن داد زیرا این صندوق باید متناسب با بازار سرمایه رشد کند تا بتواند تاثیرگذار باشد.

اینکه باید همیشه منابعی برای حمایت از بازار وجود داشته باشد. حمایت صندوق هایی مانند تثبیت و توسعه در ماه های آتی موثر نیستند و تاکنون هر اقدامی که انجام شده است، کافی نبود زیرا این ورودی ها متناسب با رشد بازار سرمایه رخ نداد. به عبارت دیگر باید ورودی های این صندوق برای حمایت از بازار، ورودی های پایداری باشد.