بازاری که سکه شد

موسایی کارشناس بازار سرمایه در گفتگو با خبرنگار بورس امروز عنوان کرد: طلا و سکه در سال ۹۷ سالی پرتلاطم را سپری کرد، برای موشکافی این تلاطمات ابتدا باید مهمترین محرک قیمت سکه در ایران یعنی قیمت دلار مورد بررسی قرار گیرد؛ همانطور که مشخص است قیمت طلا و سکه در ایران، رابطه مستقیمی با انس جهانی و قیمت دلار در داخل کشور دارا می باشد و از لحاظ تاریخی ثابت شده است که حساسیت قیمت سکه نسبت به تغییرات قیمت دلار بسیار بیشتر از تغییرات قیمت انس جهانی می¬باشد. به نحوی که در بررسی های تاریخی هر زمانی که قیمت دلار به صورت ناگهانی تغییر کند و افزایش یابد، قیمت سکه نیز به همان اندازه تغییر کرده و بعضا حباب قیمتی نیز پدید می آید و عمده دلیل ایجاد این حباب در دسترس تر بودن سکه برای عموم مردم نسبت به دلار است.

وی افزود:عموما در هنگام تلاطم های اقتصادی که پول ملی ارزش خود را از دست می¬دهد فعالان بازار برای حفظ ارزش پول خود به سراغ دلار رفته و از آن به عنوان یک سرمایه¬گذاری استفاده می¬نمایند. از طرفی دولت و بانک مرکزی برای فروکش کردن تب و تاب بازار محدودیت¬هایی را بر روی بازار دلار در نظر می¬ گیرند که از آن جمله می¬توان به اعمال سقف خرید دلار به ازای هر کد ملی در سال و . . . اشاره کرد.

کارشناس بازارسرمایه خاطرنشان کرد: در این مواقع بسیاری از فعالان به علت همبستگی قیمت دلار و سکه و دسترسی راحت تر به بازار سکه به این بازار روی می آورند؛ به خصوص اقشاری از مردم که دسترسی چندانی به بازار دلار ندارند. با توجه به بررسی¬های تاریخی این امر در صورت تداوم، تبدیل به حباب قیمتی در سکه خواهد شد که در سال اخیر نیز بازار چندین بار شاهد فاصله گرفتن قیمت اسمی و معاملاتی سکه با ارزش ذاتی آن بوده است. به طوری که سکه حباب قیمتی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصدی را به خود دیده است، این میزان در ربع سکه به ۲۵ درصد نیز رسیده است که بیشتر بودن این مقدار می تواند گواهی بر آن باشد که افرادی که با افزایش قیمت سکه به ۴۰ تا ۵۰ میلیون ریال توانایی خرید آن را ندارند با پس انداز ماهیانه خود به خرید ربع سکه روی می آورند که قیمت و همچنین حباب قیمتی آن را نسبت به سکه تمام بیشتر کرده است.

یکی از عوامل تاثیرگذار قیمت سکه، تغییرات انس جهانی می باشد، قیمت انس جهانی در ابتدای سال ۹۷ در حدود ۱۳۰۰ دلار بوده که در میانه سال تا ۱۱۸۰ دلار کاهش یافته و در ادامه با پیدایش نگرانی ها از رکود جهانی در سال ۲۰۱۹ دوباره افزایش یافته و به ۱۳۰۰ دلار رسیده است، پس می توان گفت افزایش قیمت انس در سال اخیر تاثیر آنچنانی بر روی قیمت سکه نگذاشته و افزایش قیمت سکه تماما مربوط به قیمت دلار می باشد. از جمله اخبار مهمی که در سال اخیر در بازار طلا رخ داده است می¬توان به تعطیلی بازار آتی سکه در بورس کالا اشاره کرد.

وی در ادامه اضافه کرد: در ابتدای سال اخیر با توجه به افزایش قیمت سکه، سازمان بورس برای کاهش ریسک قراردادهای آتی سکه اهرم قابل استفاده در قراردادهای آتی را از ۱۰ به ۶، به ۳ کاهش داد و در ادامه به دلیل وجود باور اینکه بازار آتی موجب تلاطم در بازار نقدی می شود این بازار تعطیل گشت. در اواخر سال ۹۷ فعالان بازار پس از تعطیلی بازار آتی و همچنین افزایش قیمت سکه به جای دلار که در هنگام افزایش قیمت با محدودیت¬های خرید و فروش مواجه می¬شوند به سمت سکه و طلا روی می¬آورند و سکه به نوعی جایگزین برای دلار مورد استفاده قرار می¬گیرد.

موسایی اظهار داشت: از سویی افزایش قیمت دلار به عنوان محرک اصلی و تاثیرگذار در قیمت سکه که اوایل امسال رشد بی¬سابقه¬ای را تجربه کرد به گونه ای که قیمت آن از حدود ۴۵،۰۰۰ ریال در ابتدای بهار به ۱۹۰،۰۰۰ ریال در انتهای تابستان رسید براین اساس سال ۹۷ به یکی از پرتلاطم ترین سال ها برای سکه تبدیل شد؛ مهمترین عامل افزایش قیمت سکه در ایران مربوط دلار است. سال اخیر سالی پر از تلاطم برای بازار طلا و سکه در ایران به شمار می رود که نیروی محرک آن در ابتدا، افزایش قیمت دلار در فصل بهار بوده و بعد از اخبار منفی اقتصادی اعم از خروج آمریکا از برجام، سفته بازی دلالان در بازار ارز و افزایش قیمت تا ۲۰ هزار تومان؛ تا ۵٫۵ میلیون تومان نیز رسید. قیمت طلا با افزایش نگرانی های از تحریم های آمریکا در آبان ماه دوباره روند افزایش به خود گرفت و این روند تا زمانی که معافیت کشورهای مشتری نفت ایران تمدید شد ادامه داشت.

در هفته های اخیر پس از فروکش کردن تب و تاب مربوط به اخبار، قیمت دلار کاهش پیدا کرده است و شاهد پدید آمدن حباب در قیمت های سکه هستیم. قیمت سکه تا حدود ۴٫۸ میلیون تومان صعود کرده که با توجه به دلار ۱۳،۵۰۰ تومانی و انس ۱۳۲۹ دلاری نشان دهنده حباب ۵۰۰ هزار تومانی و حدود ۱۰ درصدی است. این میزان در ربع سکه تا ۲۵ درصد نیز افزایش می یابد که می تواند نشان دهنده آن باشد که بسیاری از مردم با سطوح درآمدی مختلف از سکه به عنوان پس انداز استفاده کرده و به دلیل تقاضای بالای سکه این میزان حباب در کوتاه مدت ایجاد شده است.

کارشناس بازارسرمایه در انتها اشاره کرد: در اواسط سال سیگنال هایی مبنی بر دخالت دلالان در بازار آتی سکه و تبعیت بازار نقدی از آن به گوش می رسید که دولت اعتقاد داشت که این بازار موجب التهاب بیشتر شرایط خواهد شد و در ابتدا با افزایش مبالغ تضمین و کاهش اهرم قرارداد آتی سکه از ۱۰ تا ۳ در نهایت بازار آتی را تعطیل کرد که منجر شد تا صندوق های کالایی موجود در بازار سرمایه نیز با تقاضای بسیار مواجه شوند.