داتکس، پیشرو در صنعت trade tech

لطفا داتکس را معرفی کنید و در خصوص موضوع فعالیت این شرکت توضیح دهید.

شرکت داده­پردازان تدبیرسرمایه (داتکس) از سال 1388 تاسیس شد. ابتدا این شرکت از همکاری دو شرکت Xtrade soft  اتریش که برای مذاکرات فروش هسته معاملات در ایران حضور داشت و شرکت فناپ شکل گرفت و توانست با سرعت بالایی به عنوان اولین شرکت ارائه دهنده خدمات نرم افزاری (ایرانی-شریک خارجی) در بازار سرمایه ایران جایگاه خوبی یابد. اما به خاطر به وجود آمدن شرایط تحریمی و نوسانات قیمت ارز، همکاری با طرف خارجی ادامه نیافت و در سال­‌های 90 تا 92، به طور داخلی و کامل سامانه‌­های معاملات در شرکت داتکس از ابتدا نوشته­ شد تا در طول 8 سال گذشته همچنان توسعه می‌یابد.

تاکنون این توسعه در حدود 14 نسخه ادامه داشته ­است. کسب و کار داتکس بر تکنولوژی معاملاتی (trade tech) متمرکز است و خدمات ابزارهای معاملاتی در بازار سرمایه را ارائه می­ دهد. مخاطبین و مشتریان این شرکت، نهادهای مالی اعم از کارگزاری­‌ها، صندوق­‌ها، سبد­گردان­‌ها و شرکت­‌هایی هستند که راهکارهای نوین تکنولوژی­‌های معاملاتی می‌تواند برای آنها مزیت ایجاد کند.

 در این سال­‌ها، داتکس چه سهم بازاری را به دست آورده ­­است ؟

داتکس در حال حاضر از لحاظ معاملات آنلاین الکترونیکی که بر روی سامانه­‌های خود انجام می­‌دهد، در بخش بازارسرمایه در حدود 2.5 درصد از معاملات الکترونیکی را مدیریت می­‌کند. اما در بازار متشکل ارزی تقریبا 100 درصد از معاملات ارزی از طریق سامانه­‌های داتکس انجام می­‌گیرد. همچنین در بخش عملیات بازار باز بانک مرکزی هم 100 درصد معاملات از طریق سامانه‌­های داتکس انجام می­‌شود. از لحاظ تعداد مشتری در حوزه کارگزاری­‌ها، داتکس 4 کارگزاری در حال پشتیبانی دارد که مهمترین و پر تراکنش­‌ترین آن­ها کارگزاری بانک پاسارگاد است.

در خصوص عملکرد  سال ۹۹، بحران­‌ها و مشکلاتی که در این سال داشتید، بفرمایید.

سال 99 به 2 دلیل سال بسیار پر چالش و سختی بود. دلیل اول بحران همه­‌گیری کرونا بود که موجب شد به­ خاطر سلامتی همکاران و مسائل بهداشتی مجبور به اجرای راه‌حل­‌های دورکاری باشیم. از طرفی داتکس به عنوان شرکت معاملات آنلاین باید همواره مشتریان را در روزهای معاملاتی بازار پشتیبانی می­‌کرد. در واقع در زمانی که بورس درحال فعالیت است، فعالیت شرکت­‌های نرم­‌افزاری هم برقرار است و امکان تعطیلی وجود ندارد. نوع کارکرد شرکت ما نیز به نحوی است که همواره با مسائل جدید روبرو هستیم، روتین وجود ندارد و پیوسته باید مسائل نوینی را حل کنیم. این موضوع، نیاز به سطح بالایی از تعامل در میان نیروهای شرکت را طلب می‌­کند. بنابراین دورکاری برای ما به عنوان یک چالش بسیار جدی بود. اما با همکاری تیم داتکس و حمایت هیئت مدیره، توانستیم این چالش­‌ها را پشت سر بگذاریم.

چالش مهم دوم استقبال بی­نظیر از بازار سرمایه بود. حجم ورودی افراد و نقدینگی که در سال 99 در بازار سرمایه دیدیم، در افق 5 ساله ما بود.  بنابراین الزام فوری داشتیم که در همه حوزه­‌های زیرساختی و پایگاه‌­داده، نرم افزار و منابع پشتیابی به سرعت اصلاح و ارتقا ایجاد کنیم تا بتوانیم هم در رقابت و هم در کسب رضایت مشتری موفق باشیم.

 برنامه­ های توسعه­ ای شرکت در سال ۱۴۰۰ را بفرمایید.

داتکس چشم اندازی برای 3 سال آتی پیش­روی خود دارد که سبدی کامل از خدمات در حوزه فناوری­‌های معاملاتی را عرضه کند. در حال حاضر ما تقریبا بیش از نیمی از چشم اندازی که برای سال‌­های 1400 و 1401 پیش‌­بینی کرده بودیم را تکمیل کرده‌­ایم و بخش‌­های مختلفی را در حوزه‌­هایی که هنوز به طور جدی ورود نکرده‌­ایم، داریم. مثلا در حوزه سبدگردانی و در حوزه بک­آفیس، حوزه هوش مصنوعی و رمز ارزها نیز در سال 1400 هم مثل سایر سال­‌های گذشته سرویس‌­های خوبی برای مشتری­‌ها ایجاد خواهیم کرد که علاوه بر ایجاد سهولت برای کاربران حوزه trade tech، برای ما نیز موجب ایجاد مزیت­‌های رقابتی شود.

 اکنون که در حال برنامه­‌ریزی برای این چشم انداز هستید، چه مزیت­های رقابتی دارید که ماحصل فعالیت سال­های پیش داتکس باشد؟

ما در داتکس، برنامه‌­ریزی­‌های خود را بر مبنای متفاوت بودن در بخش ارائه خدمات متمرکز کرده‌­ایم. مصداق این موضوع را می­‌توانیم در نوع سرویس‌­های ارائه شده، مشاهده کنیم. داتکس بر عکس بسیاری از رقبا و همکارانی که در بازار دارد، سرویس اشتراکی ندارد که سرویس واحدی را به تعداد زیادی مشتری ارائه کند، بلکه برای گرفتن سهم بازار، سرویس اختصاصی ارائه می‌­کند. کارگزارانی که به دنبال کیفیت و سرویس اختصاصی هستند که برای آنها مزیت رقابتی ایجاد کند، به سراغ ما می­‌آیند.

البته اکنون تعداد زیادی از نهادهای مالی به سراغ راه اندازی این سرویس‌­ها رفته­‌اند اما آنچه که ما به عنوان رویکرد جدید به مشتریان ارائه می­کنیم، این است که نیازی نیست چرخ را از اول اختراع کنند و از ابتدا سامانه معاملات را بنویسند، بلکه می­‌توانند از سامانه­‌هایی که داتکس روی سیستم معاملات کارگزاری­ها ارائه می­شود، راه چندساله را یک شبه طی کنند و OMS  اختصاصی خود را داشته باشند که به آنها امکان  مدیریت و کنترل  سیستم­‌های خود را می­دهد. همچنین می­‌توانند هرگونه اختصاصی­‌سازی در ظاهر و ویژگی­‌ها و ابزارهای معاملاتی که نیاز دارند را به صورت اختصاصی برای خود ایجاد کنند و به عنوان مزیت از آن استفاده کنند تا درگیر چالش های توسعه back end نباشند و تمرکز خود را بر UI و مزیت­های رقابتی آن بگذارند.

آینده trade tech را در ایران چطور پیش بینی می کنید؟

حوزه rade tech  در ایران 14 سال قدمت دارد که در واقع 25 سال از دنیا عقب تر است. امروزه مسیر توسعه بازار سرمایه از حوزه تکنولوژی آغاز می شود و سپس به ارکان ارائه می شود. در نهایت نیز قوانین و دستورالعمل ها در کنار آن می آید و همدیگر را اصلاح می کنند. بنابراین اگر این مسیر در ایران نیز به درستی طی شود، می تواند مزیت رقابتی ورود سرمایه گذاران به بازار سرمایه را افزایش دهد. همچنین ما نیز این امکان و اختیار عمل را خواهیم داشت که نه تنها در بورس، بلکه دربازار کالا و رمز ارزها هم  خدمات متنوعی را به مشتریان و کارگزاری ها ارائه کنیم و همینطور تنوع کاملی در ابزارهای معاملاتی و تحلیلی داشته باشیم.

UI های متنوعی به افراد با توانایی و دانش مالی مختلف ارائه کنیم که به آنها مزیت رقابتی می دهد و در نهایت برای تمام ذینفعانی که با ما کار می کنند، ایجاد ارزش می کند.