روند تغییر جهانی قیمت فلزات اساسی و تاثیر آن بر شرکت‌ های شاخص بورسی با ملاحظه قیمت¬های داخلی در سال 2020

به گزارش بورس امروز، دلیل اصلی افت قیمت در ماه‌های ابتدایی سال جاری میلادی شیوع ویروس کرونا بود که به دلیل محدودیت­‌های بهداشتی تعطیلی­‌ها، باعث کاهش تقاضا و پایین آمدن قیمت‌ها شد. دلیل افزایش مجدد قیمت‌ها فروکش کردن ترس ناشی از شیوع ویروس کرونا و تداوم تولید فلزات اساسی چین از نیمه­‌های سال جاری میلادی بود. بر این اساس، نگاهی به مهم‌ترین فلزات اساسی خواهیم انداخت تا روند قیمت آنها را در سال میلادی جاری بررسی کنیم.

قیمت روی

قیمت روی در ژانویه 2020 (دی 98) 2208 دلار بود که تا ماه می (اردیبهشت 99) به 1987 دلار کاهش یافت، بااین‌حال روند صعودی قیمت جهانی روی از ماه بعد آغاز شد و باوجود نوساناتی که در بازه ژوئن (خرداد) تا سپتامبر (شهریور) داشت روند رو به رشد خود را ادامه داد و در ماه جاری به قیمت 2842 دلار نیز رسید. به عبارتی، هرچند قیمت جهانی روی در سال جاری میلادی ابتدا با افت 10 درصدی مواجه شد، اما در ادامه سال به دلیل افزایش قیمتی که داشت بازدهی 28 درصدی را ثبت کرد.

قیمت جهانی مس

همچنین قیمت جهانی مس که سال جاری را با 6200 دلار آغاز کرده بود تا ماه آپریل (فروردین 99) به مرز 5000 دلار کاهش یافت اما بعدازآن روند افزایشی قیمت خود را ادامه داد و تا 7700 دلار افزایش پیدا کرد. به­عبارتی کاهش 24 درصدی قیمت جهانی مس در سه ماه نخست سال 2020 با افزایش قیمتی که در 9 ماهه بعدی رخ داد جبران شد و در 12 ماهه سال 2020 بیش از 24 درصد بالا رفت.

قیمت فولاد

قیمت جهانی شمش فولاد (بیلت) نیز مشابه سایر فلزات اساسی در ماه‌های اولیه امسال، دستخوش نوسان قابل‌توجهی شد و درحالی‌که در ژانویه 2020 (آغاز سال) 395 دلار قیمت داشت، طی چهار ماه ابتدایی سال 10 درصد افت کرد؛ بااین‌وجود، از ماه می (خرداد 99) تاکنون بدون وقفه افزایش قیمت داشته و تا 475 دلار نیز رسیده است. بنابراین درمجموع سال جاری، بیش از 20 درصد قیمت داشته است.

سنگ‌آهن

دیگر فلز اساسی، سنگ‌آهن است که زودتر از فلزات قبلی روند کاهش قیمت خود را متوقف کرد و بااینکه از ماه ژانویه (دی 98) تا آپریل (فروردین 99) بیش از 8 درصد نزول کرد و از 90 دلار به 83 دلار کاهش یافت، تا پایان سال (دسامبر) به قیمت 143 دلار رسید تا افزایشی در حدود 60 درصد در سال 2020 را تجربه کرده باشد.

نتیجه‌گیری

نگاه کلی به روند قیمت‌های جهانی فلزات اساسی نشان می‌دهد طی چند ماه نخست سال 2020 (برای برخی فلزات از ژانویه تا آپریل و برای برخی دیگر از ژانویه تا می) قیمت‌ها با افت قابل‌توجهی روبه‌رو شده و بعدازآن روند افزایشی قیمت به دلیل جان گرفتن مجدد تقاضا آغازشده است، هرچند در حدفاصل ژوئن تا سپتامبر 2020 قیمت با نوسان‌های مقطعی کاهش یا افزایش می‌یافت اما برآیند کلی ماه‌های ژوئن تا دسامبر، بیانگر افزایش قیمت قابل‌توجه قیمت‌ها است.

وضعیت شرکت‌های داخلی

نگاهی به صورت‌های مالی شرکت‌های شاخص در گروه  فلزات اساسی نیز حاکی از هماهنگی نسبی تغییرات «سود (زیان) عملیاتی» باقیمت‌های جهانی است. ذکر این نکته نیز ضروری است که قیمت دلار به عنوان نرخ تبدیل قیمت جهانی به ریال، اثر مهمی بر صورت مالی شرکت‌ها می‌گذارد. در ابتدای سال جاری قیمت دلار 15 هزار و 500 تومان بود که با افزایش قابل‌توجهی به حدود 25 هزار تومان (نرخ سامانه نیما) افزایش پیدا کرد. بنابراین افزایش قیمت دلار هم در سودآوری این شرکت‌ها تأثیرگذار خواهد بود.

در حوزه مس، سود عملیاتی شرکت صنایع مس ایران (فملی) به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین نمادهای این صنعت، در فصل چهارم منتهی به اسفند 1398 (آغاز سال جدید میلادی) 36 هزار و 183 میلیارد ریال بود که این رقم در فصل نخست سال 1399 (بازه‌ای که قیمت‌های جهانی افت کردند) تقریباً ثابت ماند و رقم 36 هزار و 300 میلیارد ریال را به­ثبت رساند. اما در فصل دوم منتهی به شهریور 1399 (بازه رشد قیمت‌های جهانی) سود عملیاتی صنایع مس ایران به 67 هزار و 588 میلیارد ریال افزایش پیدا کرد. به­عبارتی، سود عملیاتی نماد اصلی مس در بورس تهران طی شش‌ماهه نخست امسال (آپریل تا سپتامبر) بیش از 80 درصد رشد کرد.

در صنعت شمش فولاد (بیلت) نیز شرکت فولاد مبارکه اصفهان در فصل چهارم منتهی به اسفند 1398 رقمی معادل 23 هزار و 182 میلیارد ریال سود عملیاتی کسب کرده بود که در فصل نخست سال جاری این رقم با افزایش محسوسی به 53 هزار و 226 میلیارد ریال افزایش یافت، این روند در فصل دوم نیز تکرار شد و سود عملیاتی شرکت فولاد مبارکه به 63 هزار و 113 میلیارد ریال رسید. بنابراین فولاد نیز در این بازه زمانی بیش از 170 درصد رشد کرد.

لازم به ذکر است ازآنجاکه قیمت سنگ‌آهن در ایران -به‌عنوان مواد اولیه تولیدات فولاد بر اساس نسبتی از قیمت فولاد تعیین می‌شود، تأثیر افزایش قیمت جهانی سنگ‌آهن در قیمت تمام‌شده فولاد چندان بروز پیدا نمی‌کند، ازاین‌رو، حاشیه سود فولاد افزایش قابل‌توجهی پیدا می‌کند.

همچنین، در سنگ‌آهن نیز، شرکت معدنی و صنعتی گل گهر (کگل) در فصل چهارم منتهی به اسفند 1398 سود عملیاتی 27 هزار و 131 میلیارد ریالی کسب کرده بود که این رقم در فصل اول 1399 به 17 هزار و 731 میلیارد ریال کاهش یافت اما در فصل دوم، هم‌زمان با شروع رشد قیمت سنگ‌آهن جهانی، به رقم 25 هزار و 72 میلیارد ریال رسید. درمجموع، این نماد نسبت به ابتدای سال جاری میلادی افت کرد اما به دلیل روند افزایش سود این شرکت در فصل دوم سال 1399 حاشیه ضرر آن از 53 درصد به 8 درصد کاهش یافت.

در صنعت روی هم، نماد باما در این حوزه فعالیت دارد که سود عملیاتی آن از 308 میلیارد ریال، در سه‌ماهه منتهی به اسفند 1398 ابتدا به یک هزار و 174 میلیارد دلار ریال و سپس به 2 هزار و 633 میلیارد ریال در بهار و تابستان 1399 افزایش یافت. بنابراین بیشترین افزایش سود عملیاتی در بین شرکت‌های موردبررسی مربوط به این نماد است که رشد 750 درصدی را نشان می‌دهد.

همان‌طور که ملاحظه شد قیمت‌های جهانی روی، مس، بلیت و سنگ‌آهن طی سال به‌طور میانگین در 2020 نزدیک به 35 درصد رشد کرده‌اند. از سوی دیگر، نمادهای مرتبط با این قیمت‌ها در بورس تهران نیز بیش از 200 درصد به‌طور میانگین افزایش سود عملیاتی داشته‌اند. بخشی از آن ناشی از افزایش قیمت‌های جهانی و بخشی دیگر نیز ناشی از افزایش بیش از 70 درصدی قیمت دلار بوده است. علاوه براینکه به‌طورکلی، قیمت‌های جهانی و سود عملیاتی شرکت‌های مهم فعال در حوزه فلزات اساسی رشد هم‌زمانی را تجربه کردند، در بازه‌هایی که قیمت‌های جهانی نزولی بوده نیز سود عملیاتی برخی از این شرکت‌ها کاهش یافت. (مانند فملی و کگل) ضمن اینکه زمانی که قیمت‌ها در مسیر صعودی قرارگرفته سود عملیاتی این شرکت‌ها یا با افزایش مواجه شده یا اگر پیش از آن‌هم افزایش‌یافته بود، با شیب تندتری بالا رفته است. (مانند باما)  البته همان‌طور که ذکر شد، به دلیل وابستگی قیمت سنگ‌آهن به فولاد، نماد فولاد با اندکی متفاوت از بقیه نمادها رشد کرد.

در حال حاضر که قیمت جهانی فلزات اساسی رشد قابل‌توجهی داشته و از سوی دیگر، قیمت دلار در داخل کشور نیز در رقم نسبتاً بالایی قرار دارد، می‌توان گفت تداوم رشد نمادهای فلزی بر اساس رشد قیمت‌های جهانی در آینده خیلی محتمل نیست؛ چراکه در صورت عادی شدن شرایط ناشی از کرونا با ساخت واکسن، عرضه کارخانه‌های فلزی افزایش‌یافته و با توجه به اینکه تقاضا به سطح عادی خود برگشته، احتمال کاهش قیمت فلزات اساسی در بازار جهانی وجود دارد، ضمن اینکه احتمال کاهش قیمت دلار در بازار داخلی با توجه به افزایش فروش نفت بر اساس پیش‌بینی لایحه بودجه 1400 که منجر به افزایش عرضه ارز در داخل کشور خواهد شد نیز وجود دارد. بنابراین انتظارات از برخی عوامل اثرگذار بر قیمت سهم‌های فلزی در بورس تهران افزایشی نیست.