پالایشی ها در تقاطع کرک اسپرد ۳۰ دلاری و سیاستگذاری
به گزار بورس امروز؛ در هفتههای اخیر، بازار سرمایه با ابهام تمدید فرمول خوراک و فرآوردههای پالایشی دستوپنجه نرم میکند. تاکنون دستورالعمل سال ۱۴۰۲ بهصورت رسمی تمدید نشده و صرفاً نامه درخواست مجلس از معاون اول رئیس جمهور منتشر شده که جنبه سیگنالدهی به بازار داشت.نگرانی اصلی بازار با توجه به سطوح بالای کرک اسپرد — که در مرداد به حدود ۳۰ دلار در هر بشکه رسیده — این بود که دستورالعمل جدید قیمت فرآوردههای اصلی (بنزین، نفتگاز، نفتکوره و نفتسفید) را به گونهای تعیین کند که کرک اسپرد فعلی افت کند. همچنین حذف تخفیف ۵ درصدی خوراک نفت خام مورد انتظار بود. نامه مجلس مبنی بر تمدید دستورالعمل سال ۱۴۰۲ تا حدی خیال بازار را راحت کرد، اما ابهامات همچنان پابرجاست.
با این وجود، حتی در صورت تمدید دستورالعمل و حذف تخفیف ۵ درصدی، سهام گروه پالایش در سطوح ارزندهای قرار دارند. نسبت P/E این گروه حدود ۳ برآورد میشود که در مقایسه با استانداردهای جهانی، عددی استثنایی و جذاب است. این ارزندگی در شرایط کرک اسپردهای بیسابقه اهمیت دوچندان دارد.
اما نباید از چالش جریان نقدینگی غافل شد. این مسئله ریشه در روابط مالی صنعت با دولت دارد؛ جایی که مطالبات معوق و تأخیر در بازپرداختها، نقدینگی شرکتها را تحت فشار قرار میدهد. این چالش عمدتاً صنایع در ارتباط با دولت را درگیر کرده و پالایشگاهها نیز از این قاعده مستثنی نیستند.
پالایشیها در فصل بهار با اختصاص حدود ۳۰ درصد از درآمد و ۱۶ درصد از سود خالص کل بورس، بار دیگر جایگاه لیدری خود را در بازار تثبیت کردند. این سهم بالا از درآمد و سود، نشاندهنده قدرت نقدشوندگی و جذابیت بنیادین این گروه است نه صرفاً محصول شرایط خاص زمانی. با توجه به تداوم کرک اسپرد های بالا ناشی از جنگ اوکراین و آسیب ۴۰ درصدی ظرفیت پالایش نفت روسیه، تداوم سطوح فعلی کاملاً مورد انتظار است. ترمیم این ظرفیت حداقل چند سال زمان خواهد برد.
نکته ظریف این است که گزارش فصل بهار بر اساس شرایط پیش از جنگ (اسفند) لحاظ شده بود. بنابراین، اثر افزایش کرک اسپرد در گزارش تابستان و همزمان با رشد دلار، میتواند منجر به افزایش حدود ۲.۵ برابری سود فصل بهار شود.این پتانسیل، پالایشیها را همچنان در جایگاه جذابترین گروه بورسی قرار میدهد.
ابهامات مربوط به مذاکرات و تنشهای تنگه هرمز نیز ذهن سرمایهگذاران را مشغول کرده است. اگرچه جنگ اخیر صنایعی چون پتروشیمی را تحتتأثیر قرار خواهد داد، اما پالایشگاهها بیش از ۹۵ درصد محصولات خود را در داخل میفروشند و ریسک چندانی متوجه آنها نیست. بخش عمده افزایش کرک اسپرد ناشی از جنگ اوکراین است و تا زمانی که این متغیر پابرجا باشد، چشمانداز سودآوری روشن خواهد ماند.
در نهایت، حتی در بدبینانهترین سناریو یعنی عدم تمدید دستورالعمل و حذف تخفیف ۵ درصدی خوراک — که اثری معادل افت حدود ۱۵ درصدی در سودآوری دارد — با وجود کرک اسپردهای کنونی، نگرانی جدی وجود نخواهد داشت. سرمایهگذاران باید به کرک اسپرد جهانی، نرخ دلار و ساختار هزینهای توجه ویژه داشته باشند. پالایشیها در تقاطع سیاستگذاری داخلی و تحولات جهانی انرژی، همچنان کلیدیترین گروه تعیینکننده مسیر بورس تهران باقی خواهند ماند.
محمد مهدی حاجی آقائی — کارشناس ارشد تحلیل گروه سرمایهگذاری امیر
منبع: شماره ۱۲۲ نشریه بورس امروز_ شهریور ماه
