نظارت سیستمی بر معاملات برخط طلا

به گزارش بورس امروز؛ فعالیت سکوهای خریدوفروش اینترنتی طلا و نقره وارد مرحله تازه‌ای از نظارت می‌شود. دولت در دستورالعمل ۱۸ ماده‌ای ابلاغ‌شده در ۱۴ آبان سال گذشته، ایجاد سامانه ناظر را به‌عنوان ابزار کنترل معاملات و جلوگیری از عرضه طلا بدون پشتوانه پیش‌بینی کرده است.

اسماعیل علیدادی، معاون امور مقابله و هماهنگی حقوقی ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز، گفت بانک مرکزی این سامانه را طراحی کرده و آخرین آزمون آن شنبه هفته آینده انجام می‌شود. پس از تکمیل آزمایش، یک سکوی فعال به‌صورت پایلوت به سامانه متصل خواهد شد و سپس فرآیند اتصال دیگر سکوها آغاز می‌شود.

مبنای کار سامانه ناظر، تطبیق سفارش‌های فروش با موجودی واقعی طلا در خزانه است. هر پلتفرم پیش از عرضه، باید طلای قابل معامله را در خزانه‌ای مورد تأیید بانک مرکزی نگهداری کند؛ بنابراین حجم معاملات نمی‌تواند از میزان طلای ثبت‌شده در خزانه بیشتر باشد.

به گفته علیدادی، تاکنون سه بانک برای نگهداری طلای سکوها تأیید شده‌اند و بانک‌های دیگری نیز در حال تکمیل الزامات حفاظتی و تأییدیه‌های لازم هستند. سامانه برای هر معامله، موجودی پشتوانه را کنترل می‌کند و تنها در محدوده طلای موجود، مجوز فروش می‌دهد.

برای افزایش شفافیت نیز کد رهگیری در اختیار خریداران قرار می‌گیرد. مشتریان می‌توانند با این کد، وضعیت پشتوانه فیزیکی طلای خریداری‌شده را در سامانه بررسی کنند.

طبق اعلام معاون ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، پس از پایان دوره آزمایشی و ابلاغ برنامه اتصال، همه سکوها باید به سامانه ناظر بپیوندند. ادامه فعالیت سکوهای متصل‌نشده متوقف خواهد شد.

علیدادی تعداد سکوهای فعال در بازار آنلاین طلا را بیش از ۳۰۰ سکو برآورد کرد، اما گفت بخش عمده کاربران در اختیار حدود ۱۰ سکوی بزرگ قرار دارد. اطلاع‌رسانی و هماهنگی اتصال دیگر پلتفرم‌ها از مسیر اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی انجام می‌شود.

با وجود کنترل سیستمی موجودی خزانه‌ها، ریسک معامله در سکوهای طلا به‌طور کامل حذف نمی‌شود. علیدادی تأکید کرد سامانه ناظر تضمین صددرصدی برای بازگشت طلا یا ارزش آن در صورت ورشکستگی، اختلال یا تخلف سکوها ایجاد نمی‌کند؛ اما می‌تواند ریسک خالی‌فروشی را محدود کند.

نظارت بر اجرای این دستورالعمل نیز بر عهده کارگروهی با مسئولیت ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز است. بانک مرکزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت، دادستانی کل کشور، پلیس امنیت اقتصادی و پلیس فتا، از جمله نهادهای حاضر در این سازوکار نظارتی هستند.

راه‌اندازی سامانه ناظر، در صورت اجرای کامل، عرضه طلا در سکوهای برخط را به دارایی فیزیکی قابل‌راستی‌آزمایی متصل می‌کند. این فرآیند می‌تواند شفافیت معاملات را افزایش دهد و از رشد فروش‌های بدون پشتوانه در بازار آنلاین طلا جلوگیری کند.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان