برنده یک ماه اخیر چه کسی بود؛ دلار یا طلا؟
به گزارش بورس امروز؛ جدول یکماهه داراییهای اصطلاحاً دلارمحور، از یک واگرایی معنادار حکایت دارد. بازدهی بازار طلا در حالی مثبت و قابل توجه بوده که تتر، بهعنوان یکی از نماگرهای بازار ارز، حدود ۲ درصد افت کرده است. در این بازه، صندوقهای طلا نزدیک به ۷ درصد بازدهی داشتهاند، طلای ۱۸ عیار و سکه بهار آزادی حدود ۶ درصد رشد کردهاند و سکه امامی نیز بازدهی ۵.۵ درصدی ثبت کرده است.
این فاصله نشان میدهد که در هفتههای اخیر، موتور قیمتگذاری طلا تا حدی از دلار داخلی جدا شده است. رشد بهای جهانی طلا، تغییر انتظارات معاملهگران و تفاوت ساختاری میان ابزارهای سرمایهگذاری، معادله بازدهی را تغییر دادهاند.
وقتی فرمول سنتی بازار تغییر میکند
در بازار ایران، رشد قیمت دلار معمولاً یکی از مهمترین عوامل افزایش قیمت طلا و سکه محسوب میشود. قیمت ریالی طلا بهطور کلی از دو متغیر اصلی اثر میپذیرد: قیمت اونس جهانی طلا و نرخ ارز داخلی. بنابراین، در شرایط عادی افت دلار باید بخشی از فشار صعودی بازار طلا را کاهش دهد.
اما دادههای یک ماه اخیر مسیر متفاوتی را نشان میدهد. تتر حدود ۲ درصد عقبنشینی کرده، ولی طلای ۱۸ عیار نزدیک به ۶ درصد افزایش یافته است. انواع سکه نیز، بسته به اندازه و میزان حباب، بین ۳.۵ تا ۶ درصد بازدهی مثبت داشتهاند.
این اتفاق نشان میدهد که در این دوره، اونس جهانی قدرت بیشتری نسبت به نوسانات داخلی ارز داشته است. قرار گرفتن قیمت جهانی طلا در سطوح بالا، توانسته اثر کاهش نسبی دلار را جبران کند و مسیر بازدهی بازار طلا را مثبت نگه دارد.
طلا دیگر فقط از دلار فرمان نمیگیرد
واگرایی اخیر یک پیام مهم برای سرمایهگذاران دارد: خرید طلا صرفاً شرطبندی روی افزایش قیمت دلار نیست. سرمایهگذار در بازار طلا، بهصورت همزمان در معرض تغییرات نرخ ارز داخلی و اونس جهانی قرار دارد.
وقتی هر دو عامل صعودی باشند، رشد قیمت طلا معمولاً شتاب بیشتری میگیرد. اما در یک ماه گذشته، این دو موتور در خلاف جهت هم حرکت کردهاند؛ افت تتر بخشی از ظرفیت رشد طلا را محدود کرده، اما صعود اونس جهانی بهاندازهای بوده که نهتنها این اثر را خنثی کند، بلکه بازدهی مثبت قابل توجهی نیز بسازد.
به همین دلیل، نسبتدادن تمام رشد قیمت طلای داخلی به افزایش دلار، میتواند تحلیل ناقصی باشد. تجربه اخیر نشان میدهد منشأ اصلی بازدهی بازار طلا در این دوره را باید بیش از بازار ارز داخلی، در روند اونس جهانی جستوجو کرد.
چرا صندوقهای طلا صدرنشین شدند؟
صندوقهای طلا با ثبت بازدهی حدود ۷ درصدی، در صدر جدول قرار گرفتهاند؛ بازدهیای که از طلای ۱۸ عیار، انواع سکه و تتر بیشتر بوده است.
علت این اختلاف را نمیتوان فقط به افزایش قیمت طلای فیزیکی نسبت داد. صندوقهای طلا معمولاً ترکیبی از گواهی سپرده شمش، سکه، وجه نقد و سایر ابزارهای مرتبط با طلا را در اختیار دارند. علاوه بر این، عواملی مانند ترکیب داراییهای صندوق، عملکرد مدیر، فاصله قیمت معاملاتی واحدها با خالص ارزش داراییها (NAV)، نقدشوندگی و تغییر حباب صندوق میتواند بازدهی آنها را از طلای فیزیکی متمایز کند.
البته بازدهی ۷ درصدی به معنای عملکرد یکسان همه صندوقها نیست. هر صندوق با توجه به ترکیب پرتفوی، میزان حباب و شرایط معاملاتی خود ممکن است بازدهی متفاوتی ثبت کرده باشد.
چرا با کوچکشدن سکه، بازدهی کمتر شده است؟
در میان انواع سکه نیز یک الگوی قابل توجه دیده میشود. سکه بهار آزادی حدود ۶ درصد، سکه امامی ۵.۵ درصد، نیمسکه ۵ درصد، ربعسکه ۴ درصد و سکه گرمی نزدیک به ۳.۵ درصد بازدهی داشتهاند.
این تفاوت نشان میدهد قیمت سکه تنها تابع ارزش طلای بهکاررفته در آن نیست. حباب قیمتی، میزان عرضه و تقاضا، نقدشوندگی و رفتار سرمایهگذاران در قطعات مختلف سکه میتواند بازدهی آنها را از یکدیگر جدا کند.
بنابراین، حتی در یک روند صعودی عمومی، انتخاب ابزار سرمایهگذاری اهمیت زیادی دارد؛ سرمایهگذاری در طلای ۱۸ عیار، صندوق طلا یا انواع مختلف سکه لزوماً نتیجه یکسانی برای سرمایهگذار ایجاد نمیکند.
تتر چرا در انتهای جدول قرار گرفت؟
تتر با بازدهی منفی ۲ درصدی، تنها دارایی منفی این مقایسه بوده است. این موضوع به معنای کاهش ارزش دلاری تتر نیست؛ تتر همچنان نزدیک به یک دلار معامله میشود و آنچه تغییر کرده، ارزش ریالی آن در بازار ایران است.
به بیان دیگر، افت قیمت ریالی تتر را میتوان نشانهای از کاهش نسبی نرخ دلار در این بازه دانست. اهمیت این موضوع زمانی روشنتر میشود که بدانیم با وجود افت ۲ درصدی تتر، طلا و صندوقهای طلا بین ۶ تا ۷ درصد بازدهی مثبت ثبت کردهاند. این اختلاف، نقش پررنگ اونس جهانی را در بازار داخلی نشان میدهد.
البته این شرایط لزوماً پایدار نیست. اگر اونس جهانی اصلاح شود و دلار نیز در مسیر نزولی باقی بماند، بازار طلا یکی از مهمترین پشتوانههای خود را از دست میدهد. در مقابل، اگر دلار دوباره صعود کند و اونس نیز در سطوح بالا باقی بماند، دو موتور اصلی رشد قیمت طلا بار دیگر همجهت خواهند شد.
برنده این ماه طلا بود، نه دلار
محمد شعبانی، کارشناس اقتصادی، درباره بازدهی داراییها در مردادماه گفت: «جدول یکماهه بهخوبی نشان میدهد که نگاهکردن به بازار طلا صرفاً از دریچه دلار اشتباه است. کسی که یک ماه قبل تتر خریده، امروز حدود ۲ درصد در زیان است، اما دارنده طلای ۱۸ عیار حدود ۶ درصد بازدهی گرفته است. منشأ این اختلاف را باید عمدتاً در اونس جهانی و تفاوت ساختار ابزارها جستوجو کرد.»
وی افزود: «صندوقهای طلا نیز دقیقاً معادل طلای ۱۸ عیار نیستند. ترکیب شمش و سکه، تغییر حباب، فاصله قیمت تابلو با NAV و نحوه مدیریت دارایی صندوق میتواند باعث شود در یک دوره، بازدهی صندوقها بیشتر یا کمتر از طلای فیزیکی باشد.»
مقایسه بازدهی یکماهه یک پیام روشن دارد: داراییهای وابسته به دلار الزاماً در یک مسیر حرکت نمیکنند. در حالی که تتر افت کرده، تمام ابزارهای مبتنی بر طلا بازدهی مثبت داشتهاند و صندوقهای طلا در صدر جدول ایستادهاند. در نتیجه، برنده این دوره دلار نبوده، بلکه طلا بوده است؛ طلایی که این بار بیش از آنکه از بازار ارز داخلی فرمان بگیرد، از قدرت اونس جهانی اثر پذیرفته است.
منبع: خبرگزاری فارس
