صندوق طلا؛ پوشش تورمی یا سفته بازی؟

به گزارش بورس امروز؛ در روزهایی که بازار سرمایه بازدهی منفی را تجربه می‌کند، اقبال به صندوق‌های طلا پدیده‌ای اتفاقی یا هیجانی نیست؛ بلکه واکنشی عقلانی به مهم‌ترین دغدغه امروز سرمایه‌گذاران است: «حفظ ارزش پول در برابر تورم». وقتی قدرت خرید با سرعت کاهش می‌یابد، بسیاری از افراد—چه با نگاه کوتاه‌مدت و چه بلندمدت—به‌دنبال ابزاری می‌گردند که هم دسترسی آسان داشته باشد و هم اطمینان نسبی ایجاد کند. صندوق‌های طلا دقیقاً در همین نقطه به انتخاب اول بخشی از بازار تبدیل شده‌اند.

ریشه این رفتار را باید در متغیرهای کلان اقتصادی جست‌وجو کرد. انتظارات تورمی در جامعه بالا است و مجموعه‌ای از نشانه‌ها—از رشد عمومی قیمت‌ها و پیش‌بینی افزایش نرخ دلار گرفته تا روند چاپ پول، بدهی‌های دولت و نگرانی نسبت به تحقق درآمدهای بودجه—این ذهنیت را تقویت می‌کند که نرخ ارز در سطوح فعلی پایدار نمی‌ماند. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران معمولاً تصور می‌کنند پس از رشد قیمت برخی دارایی‌ها مانند مسکن و خودرو، فشار تورمی دیر یا زود به سمت دلار و دارایی‌های مرتبط با آن منتقل می‌شود. بنابراین ورود نقدینگی به صندوق‌ های طلا را باید بخشی از رفتار طبیعی بازار برای ایجاد «اندوخته احتیاطی» و پوشش ریسک کاهش ارزش پول دانست.

برخی ممکن است این موج ورود نقدینگی را یک «تله» برای سرمایه‌گذاران تلقی کنند، اما چنین برداشتی دقیق نیست. حتی اگر سیاست‌گذار پولی با ابزارهایی مانند کنترل واردات یا مدیریت عرضه تلاش کند نوسان ارز را مهار کند، واقعیت این است که فشارهای اقتصادی و انتظارات شکل‌گرفته در جامعه به‌طور کامل حذف نمی‌شوند. از این منظر، خرید واحدهای صندوق‌ های طلا بیشتر به یک استراتژی پس‌انداز شبیه است تا سفته‌بازی کوتاه‌مدت؛ رویکردی برای کاهش آسیب تورم به دارایی خانوار.

در انتخاب بین صندوق‌های طلا و نقره نیز باید به سطح ریسک‌پذیری توجه کرد. صندوق‌های طلا به دلیل ماهیت دارایی پایه و رفتار قیمتی، معمولاً نوسان متعادل‌تری دارند و برای سرمایه‌گذاران ریسک‌گریز گزینه مناسب‌تری هستند در مقابل، صندوق‌های نقره می‌توانند نوسانات بیشتری داشته باشند و برای کسانی که به‌دنبال فرصت‌گیری از موج‌های قیمتی و پذیرش ریسک بالاتر هستند، می‌تواند سهمی محدود در سبد دارایی ایجاد کند.

نکته پایانی اما مهم‌تر از انتخاب ابزار، توجه به فضای سیاست و اثر آن بر بازار است. بازار سرمایه در ایران بیش از اندازه «سیاست‌زده» شده و وزن اخبار سیاسی در بسیاری از مواقع از اخبار اقتصادی سنگین‌تر است. تجربه نشان داده اتکای صرف به موج‌های خبری مثبت و مقطعی، به‌ندرت استراتژی موفقی می‌سازد. مسیر نقدینگی و آینده بازار، علاوه بر تحلیل‌های اقتصادی، به‌شدت به تحولات سیاسی گره خورده است. بنابراین سرمایه‌گذار اگر می‌خواهد تصمیم کم‌خطاتری بگیرد، باید همزمان با رصد متغیرهای اقتصادی، تحلیل سیاسی را جدی بگیرد و در دام هیجانِ اخبار خوشِ غیرواقعی گرفتار نشود؛ چرا که در نهایت، سرنوشت جریان پول در بازار اغلب بیرون از تالار بورس و در میدان سیاست تعیین می‌شود.

نویسنده: مهدی حیدرزاده مدیرعامل صندوق توازن بازار

منبع: شماره 119 نشریه بورس امروز_خرداد ماه