اسکله رو-رو، حلقه مفقوده بنادر شمالی در جابهجایی کالای اساسی
به گزارش بورس امروز؛ در شرایطی که فشارها بر مسیرهای جنوبی تجارت ایران ادامه دارد، بنادر شمالی کشور با وجود برخورداری از ظرفیت بالا، هنوز نتوانستهاند نقش مکمل و مؤثر خود را در تأمین و ترانزیت کالای اساسی ایفا کنند. یکی از مهمترین دلایل این مسئله، نیمهتمام ماندن پروژه اسکله رو-رو در بندر امیرآباد است؛ طرحی که نزدیک به دو دهه از آغاز آن میگذرد.
این اسکله قرار بود امکان ورود و خروج مستقیم کامیونها و واگنهای حامل کالا از مسیر روسیه و قزاقستان به ایران و بالعکس را بدون نیاز به تخلیه بار فراهم کند؛ مزیتی که میتوانست زمان ترانزیت را تا حدود ۵۰ درصد کاهش دهد. با این حال، روند اجرای این پروژه سالهاست متوقف مانده و با وجود وعدههای متعدد، هنوز نشانهای از پیشرفت عملی آن دیده نمیشود.
آخرین وعده رسمی درباره این طرح به آذر ۱۴۰۴ بازمیگردد؛ زمانی که استاندار مازندران از اختصاص ۷ هزار میلیارد ریال اعتبار برای تکمیل آن خبر داد، اما تا امروز این وعده به نتیجه ملموسی نرسیده است.
بندر امیرآباد به عنوان بزرگترین بندر جنوب دریای خزر، با وسعتی حدود ۱۳۰۰ هکتار، ۱۵ پست اسکله و ظرفیت سالانه ۱۰ میلیون تن، از زیرساختهای مهمی مانند اتصال به شبکه ریلی، سیلوهای ذخیره غلات و واحدهای صنعتی برخوردار است. همین ویژگیها این بندر را در ردیف بنادر نسل سوم قرار داده، اما نبود اسکله رو-رو باعث شده کریدور بینالمللی شمال-جنوب همچنان به مسیرهای جایگزین از جمله جمهوری آذربایجان متکی بماند؛ وضعیتی که در شرایط بحرانی میتواند به یک ضعف راهبردی تبدیل شود.
در همین زمینه، استاندار گیلان به تازگی اعلام کرده است که بنادر انزلی، کاسپین، آستارا و امیرآباد در مجموع توان تخلیه و بارگیری همزمان ۴۰ کشتی را دارند و ظرفیت پذیرش سالانه ۳۰ میلیون تن کالا در این بنادر فراهم است؛ ظرفیتی که با میزان واردات کالاهای اساسی کشور برابری میکند.
با این حال، کارشناسان معتقدند تا زمانی که اسکله رو-رو در امیرآباد تکمیل نشود، بخش مهمی از این ظرفیت بالفعل نخواهد شد. به باور آنان، فعالسازی مسیرهای ترکیبی شمالی در کنار مبادی جنوبی، از منظر پدافند غیرعامل و تابآوری اقتصادی یک ضرورت است و بیتوجهی به آن میتواند هزینههای سنگینی برای کشور به همراه داشته باشد.
کریدور شمال-جنوب که حدود ۷۲۰۰ کیلومتر طول دارد، هند را از مسیر ایران و روسیه به شمال اروپا متصل میکند و این قابلیت را دارد که هزینه حملونقل را تا ۳۰ درصد و زمان انتقال بار را تا نصف کاهش دهد. با این حال، عواملی مانند افت سطح آب دریای خزر، آسیب به برخی تأسیسات بندری و طولانی بودن فرآیندهای گمرکی موجب شده فرصت تقویت این مسیر برای ایران بیش از پیش حساس و زمانمند شود.
منبع:خبرگزاری فارس
