تحلیل رفتار گواهی سپرده نقره در مقایسه با صندوقهای طلا و نقره در روزهای پرنوسان
به گزارش بورس امروز؛ در روز چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت ماه و همزمان با انتشار اخبار مثبت از مذاکرات، بازار فلزات گرانبها رفتار متفاوتی از خود نشان داد. صندوقهای سرمایهگذاری طلا و نقره با افت قیمت سنگینی مواجه شدند، اما در همان لحظه، گواهی سپرده شمش نقره در محدوده مثبت معامله میشد. این پرسش مطرح میشود که با وجود معرفی هر دو ابزار از یک کالای فیزیکی،گواهیهای سپرده هیجان کمتری نشان داده و قیمتگذاری منطقیتری دارند؟ آیا این مزیت ساختاری گواهیها نسبت به صندوقهاست یا به عمق بازار و نوع معاملهگران بازمیگردد؟
به نظر میرسد تفکیک این دو موضوع امکانپذیر نیست، چرا که این عوامل در عمل مکمل یکدیگرند. اما برای پاسخ دقیقتر باید گفت «قابلیت تحویل فیزیکی» در گواهیهای سپرده، یک مزیت ساختاری بنیادین ایجاد کرده است که مانند لنگر از نوسانات بیحساب قیمتی جلوگیری میکند.
در گواهی سپرده، به دلیل اتصال مستقیم اوراق به شمشهای فیزیکی موجود در انبار، یک رابطه آربیتراژی صلب و کارآمد برقرار است. به این معنا که اگر قیمت اوراق حتی اندکی از ارزش واقعی کالا فاصله بگیرد، معاملهگران حرفهای بلافاصله با خرید اوراق و تحویل گرفتن فیزیکی کالا، این شکاف را پوشش میدهند و بازار را به تعادل بازمیگردانند.
نکته حائز اهمیت اینکه همین ساختار، ترکیب معاملهگران این دو بازار را نیز متفاوت ساخته است. صندوقهای سرمایهگذاری به دلیل سهولت معامله، مقصد اصلی سرمایهگذاران خرد محسوب میشوند. این دسته از سرمایهگذاران معمولاً در برابر اخبار سیاسی، رفتارهای هیجانی و تودهوار از خود نشان میدهند. در مقابل، بازار گواهی سپرده شمش، بازاری تخصصیتر با حضور اشخاص حقوقی، طلافروشان و آربیتراژگران است. این فعالان حرفهای به جای واکنش به تیترهای خبری، بر اساس محاسبات ریاضی و ارزش ذاتی دارایی معامله میکنند.
شایان ذکر است که در صندوقهای سرمایهگذاری نیز سازوکار آربیتراژی از طریق صدور و ابطال وجود دارد، اما این فرآیند برای سرمایهگذار خرد نسبتاً زمانبر و پیچیده است. به همین دلیل، در لحظات بحرانی و شوکهای خبری، این مکانیسم کارایی خود را از دست میدهد و قیمت صندوق تحت تأثیر هیجان جمعیت دچار نوسانات شدید میشود. اما در گواهی سپرده، هم ابزار آربیتراژ نقدتر است و هم معاملهگران حرفهایتر حضور دارند. این ویژگیها سبب میشود که در روزهای پرتلاطم، قیمت گواهی سپرده به مراتب منطقیتر و با ثباتتر از صندوقها باقی بماند.
تفاوت رفتاری مشاهدهشده بین گواهی سپرده نقره و صندوقهای طلا و نقره، ریشه در ترکیبی از مزیت ساختاری (قابلیت تحویل فیزیکی و کارایی بالاتر آربیتراژ) و ترکیب متفاوت معاملهگران (حضور فعالان حرفهای به جای سرمایهگذاران خرد هیجانی) دارد. این موضوع برای سرمایهگذاران آگاه که به دنبال کاهش ریسک نوسانات هیجانی در پرتفوی خود هستند، قابل تأمل و اهمیت است.
نویسنده : عماد رضوانیان- مدیر سرمایهگذاری صندوق افق و آتیه ملت
