محافظهکاری مدیریتی؛ تیغ دو لبه در عملکرد صندوق ها
به گزارش بورس امروز؛ هر چند تاریخچه صندوق های سرمایهگذاری در ایران به اواخر دهه 80 برمیگردد اما از سال 1399 و بعد از اتفاقات رخداده در بازار بورس، سرمایهگذاری غیرمستقیم بیشتر مورد توجه قرار گرفت. در کنار اخذ مجوز شرکتهای تامین سرمایه، شرکتهای سبدگردان و مشاوران سرمایهگذاری، با راهاندازی صندوقهای سرمایهگذاری، سبب گسترش سرمایهگذاری غیرمستقیم شدند.
هر چند در ابتدا تنوع در این صندوقها اندک بود اما رفته رفته شاهد راهاندازی صندوقهای جدید از جمله اهرمی، شاخصی و بخشی بودیم تا نیازهای طیف وسیعتری از سرمایهگذاران را پوشش دهد. هر چند صندوقهای اهرمی مورد استقبال خوبی قرار گرفت اما سایر صندوقها آنگونه که باید مورد توجه قرار نگرفتند.
در مجموع دلایل متفاوتی وجود دارد که علاقه به صندوقهای سرمایهگذاری کمتر شده است. از جمله این عوامل میتوان اشاره داشت که صندوقها نتوانستهاند بازدهی همراستا با رشد کلی «شاخص کل» ارائه دهند. این موضوع سوالات متعددی را درباره علل این وضعیت و راهکارهای بهبود عملکرد مطرح میکند. شاید اولین مورد بتوان به این موضوع اشاره داشت که ساختار مدیریتی و سیاستهای سرمایهگذاری صندوقها معمولاً محافظهکارانه و ریسکگریز است که باعث میشود بخش قابل توجهی از داراییها به صورت نقد یا در ابزارهای کم ریسکتر نگهداری شود (معمولا افراد ریسکپذیرتر به خرید صندوقهای اهرمی اقدام میکنند). این امر به کاهش بازدهی صندوقها نسبت به رشد شاخص کل میانجامد.
مورد دوم در خصوص محدودیتهای قانونی و مقرراتی خاصی است که بر صندوقها اعمال میشود، مانند سقف سرمایهگذاری در برخی صنایع یا سهام خاص، باعث میشود صندوقها نتوانند به صورت کامل از فرصتهای بازار بهره ببرند (یا در زمان افت بازار باز هم باید حداقل 70% سهام داشت).
هر چند به عقیده برخی سرمایهگذاران، کارمزدهای صندوقهای سرمایهگذاری هم یکی از علل کاهش بازدهی آنها میباشد اما در واقع کارمزد این صندوقها حدود 1% در سال میباشد و کارمزد بیشتر منوط به کسب بازدهی بهتر نسبت به شاخص کل (یا شاخص صنایع) میباشد که در اینصورت نشان از بازدهی مطلوب (بیشتر از شاخص) صندوق مورد نظر میدهد.
صندوقها نیز همانند شرکتها اقدام به انتشار گزارشات ماهانه میکنند که موجب بررسی و تحلیل مناسبتر سرمایهگذاران شده و شفافیت آنها را نیز بالا میبرد. اما در مجموع عواملی همچون مدیریت ضعیف، عدم تطابق استراتژیهای صندوق با نیازها و توقعات سرمایهگذاران و همچنین فضای کلی بازار و سیاستهای کلان اقتصادی سبب این کاهش اعتماد شده است.
همچنین، سابقه عملکرد نامطلوب برخی صندوقها و تبلیغات ناکافی در معرفی مزایا و محدودیتهای صندوقها، باعث شده تا اعتماد عمومی به آنها کاهش یابد یا اینکه طیف وسیعی از آحاد جامعه با این صندوقها آشنایی کافی نداشته باشند و در نتیجه اقدام به سرمایهگذاری نیز نکنند (عدم استقبال مناسب از صندوقهای صدور و ابطالی)
منبع: رسول جاویدی مدیرسرمایه گذاری سبدگردان داریوش
منبع: شماره 113 نشریه بورس امروز_ آذرماه 1404
