حرکت روزانه معاملهگران از صندوقهای اهرمی به سهام بزرگ
به گزارش بورس امروز؛ در شرایط پرریسک و پرنوسان بازار، معاملهگران روزانه ترجیح میدهند به سمت سهام بزرگ و پرتراکنش حرکت کنند. دلیل اصلی این تغییر رفتار، کاهش نقدشوندگی صندوقهای اهرمی در دورههای رکودی است. قوانین مربوط به صدور و ابطال این صندوقها، همراه با ماهیت اهرمی آنها، باعث شد در شرایط نزولی زیان بیشتری متوجه واحدهای ممتاز شود. در نتیجه، بسیاری از صندوقهای اهرمی با قیمتی کمتر از ارزش واقعی خود (بیش از ۱۰ درصد) در صف فروش قفل شدند و حمایت مدیران صندوقها نیز نتوانست فشار فروش را مهار کند.
در مقابل، سهام بزرگ در صنایع فلزی، پالایشی، پتروشیمی و بانکی با حمایتهای مناسب توانستند عملکرد بهتری داشته باشند. همین امر موجب شد نقدینگی به سمت این نمادها حرکت کند. علاوه بر این، افزایش نوسانات بازار و تغییر رفتار بازارساز، که نقدینگی خود را بیشتر بر نمادهای شاخصساز متمرکز میکند، باعث شد توجه معاملهگران روزانه به سهام بزرگ افزایش یابد.
شکاف میان NAV و قیمت واحدهای صندوقهای اهرمی
یکی از مهمترین چالشهای صندوقهای اهرمی، تفاوت میان ارزش خالص داراییها (NAV) و قیمت واحدهای معاملاتی آنهاست. این شکاف ناشی از ساختار «بازار دوگانه» است که در آن قیمت واحدها بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود، نه NAV.
سه عامل اصلی این تفاوت عبارتاند از:
– عدم تعادل عرضه و تقاضا: کاهش تقاضا و غیرفعال بودن بازارگردان موجب معامله واحدها زیر NAV میشود.
– رفتار هیجانی معاملهگران: در شرایط ریزشی، معاملهگران برای خروج سریع حاضرند واحدها را با قیمت پایینتر بفروشند.
– ماهیت اهرمی صندوقها: ضریب اهرم باعث میشود فشار فروش و کاهش قیمت سریعتر از افت NAV رخ دهد.
تفاوت حمایت از شاخص کل و صندوقهای اهرمی
سیاستگذار برای مدیریت بازار، تمرکز خود را بر نمادهای شاخصساز قرار میدهد؛ زیرا شاخص کل با چند سهم بزرگ حرکت میکند و حمایت از آنها سیگنال اعتماد به سرمایه گذاران میدهد. در مقابل، صندوقهای اهرمی در محاسبه شاخص لحاظ نمیشوند و تزریق نقدینگی به آنها تأثیری بر شاخص ندارد.
از سوی دیگر، حمایت از صندوقهای اهرمی از طریق بازخرید واحدهای ممتاز میتواند ریسک واحدهای باقیمانده را افزایش دهد، زیرا ضریب اهرم صندوق بالا میرود. به همین دلیل، بازارگردانها در شرایط نزولی با چالش «شمشیر دولبه» مواجهاند و نمیتوانند حمایت جامع و کافی ارائه دهند.
جمعبندی
رفتار معاملهگران روزانه در شرایط پرنوسان نشان میدهد که نقدینگی به سمت سهام بزرگ و شاخصساز حرکت میکند؛ جایی که حمایت نهادی و نقدشوندگی بالاتر وجود دارد. صندوقهای اهرمی اگرچه در دورههای صعودی بازدهی مناسبی دارند، اما در شرایط رکودی با چالش نقدشوندگی و شکاف میان NAV و قیمت مواجهاند. سیاستگذار نیز ترجیح میدهد برای حفظ ثبات بازار، تمرکز خود را بر حمایت از نمادهای بزرگ قرار دهد.
نویسنده: مهدی باغبان مدیر سرمایه گذاری سبدگردان کاریزما
منبع: شماره 113 شریه بورس امروز_ آذرماه 1404
