نقش آفرینی شرکتهای سرمایه گذاری و هلدینگها در بازار سرمایه
به گزارش بورس امروز؛ شرکتهای سرمایه گذاری و هلدینگ از مصادیق نهادهای مالی هستند و عطف به نقش و اثرگذاری این نوع از نهادهای مالی بر بازار سرمایه ، ضرورت نظارت بر عملکرد این شرکت ها، اهمیت دوچندانی یافته است. سازمان بورس در تلاش است تا با استفاده از اصلاح در دستورالعمل ها و قوانین و مقررات مربوطه و همچنین با در نظر گرفتن و لحاظ نمودن تعهدات نظارتی، موانع و مشکلات و چالش های صدور این مجوزها را تا حد امکان برطرف نماید. آنچه اهمیت دارد لزوم حذف قواعد ومقررات دست وپا گیر و حذف بروکراسی های اداری زائد است. در این گزارش سراغ چالههای صدور و ثبت مجوز این دست از شرکتها رفتهایم و پای سخنان امین رضاییمقدم رییس سابق اداره سرمایه گذاریها و هلدینگهای سازمان بورس نشتیم تا حالات مختلف شمولیت ثبت شرکت های هلدینگ و شرکتهای سرمایهگذاری نزد سازمان بورس را مورد بررسی قرار دهیم.
- لطفا اشارهای بر قوانین حاکم بر شرکت های سرمایهگذاری و هلدینگها، داشته باشید و توضیح دهید که چه قوانینی بر این بازارها حاکم است؟
مطابق بند 21 و 22 قانون بازار اوراق بهادار، مصادیق نهادهای مالی مشخص شده و شرکت های مادر (هلدینگ) تعریف شده اند. علاوه بر قانون بازار، قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید و ماده 36 قانون احکام و توسعه کشور نیز از مبانی قوانین اساسی مرتبط با این نوع از شرکت ها در ایران است.به واسطه این قوانین شرکت های سرمایه گذاری از مصادیق نهادهای مالی قلمداد می شوند. علاوه بر قوانین پایه بندهایی در هر قانون وجود دارد که مرتبط با نهادهای مالی است. مطابق ماده 29 قانون بازار اوراق بهادار و به استناد اختیارات حاصله از قانون بازار اوراق بهادار، حداقل سرمایه لازم شرکت های سرمایه گذاری و هلدینگ وفق مصوبه هیات مدیره سازمان مبلغ 100 میلیارد ریال تعیین شده است.
- آیا هلدینگ ها نباید سرمایه بیشتری از شرکتهای سرمایه گذاری داشته باشند؟
خیر. شرکت های سرمایه گذاری و هلدینگ ضمن تلاش در جهت تجهیز منابع هر دو از نهادهای مالی مشمول ثبت هستند که با استفاده از ظرفیت های بازار سرمایه به دنبال حداکثر سازی سود و خلق ارزش برای سهامداران هستند و هر دو نهادهای مهم و اثر گذار در بازار سرمایه هستند. هر دونوع نهاد ذکر شده در بازار اثرگذار هستند و تفاوت عمده این دو بیشتر از نظر ساختاری وماهیت فعالیت این شرکت ها است. هلدینگها در واقع بیشتر دارایی آن ها بصورت اوراق بهادار مدیریتی است و عمده درآمد آن از محل سود سهام شرکت های سرمایه پذیر است حال اینکه شرکتهای سرمایهگذاری به دنبال مدیریت پرتفوی با تاکید بر اوراق بهادار غیر مدیریتی هستند. اما در هر حال هر دو نوع نهاد ذکر شده ؛ تفاوت عمده این دو در این مورد است اما در زمینه اثر گذاری در بازار سرمایه هستند و نقش مهمی ایفا میکنند.
- قوانین مهم دیگر در شمولیت یا عدم شمولیت هلدینگها و شرکت های سرمایه گذاری در بازار بورس را می توانید ذکر کنید؟
یکی از موارد مهم و اجرایی در تعیین شمولیت و عدم شمولیت ثبت به عنوان نهاد مالی هم دستورالعمل شناسایی و ثبت نهادهای مالی است که به استناد این دستورالعمل در صورتی که شخص حقوقی درصورتيكه در نام خود يك يا چند عنوان از عناوين مختص نهادهاي مالي و یا موضوعات فعالیت نهاد مالی در اساسنامه شرکت را استفاده نموده باشد و درصورتيكه شخص حقوقي بيش از ۵۰ درصد از داراييهاي خود را به سرمايهگذاري در اوراق بهادار اختصاص دهد يا بيش از ۵۰ درصد از درآمد عملياتي آن در طول يك سال مالي از محل سرمايهگذاري در اوراق بهادار (سود تخصيصي يا درآمد ناشي از افزايش قيمت اوراق بهادار)، كسب شده باشد و شرایط لازم را احراز نماید به عنوان نهاد مالی باید نزد سازمان ثبت شود.
- چه قوانین جدیدی برای توسعه یا محدودیت فعالیت شرکت های سرمایه گذاری و هلدینگ ها را می توان به کار گرفت؟
پویایی حوزه فعالیت شرکت ها موجب شده سازمان نیز تلاش نماید تا قوانین و مقررات را در صورت لزوم به روزرسانی نماید اگرچه سرعت رشد تغییر تحولات بازار سرمایه بسیار بالا است. برای نمونه میتوان به ابلاغیه اخیر سازمان در خصوص مدیریت سندیکا در فرایند تامین مالی اشاره کرد. این مصوبه امکانات و ظرفیتهای سندیکایی را علاوه بر شرکت های تامین سرمایه در اختیار شرکتهای گروه خدمات بازار سرمایه نیز گذاشت که به نوبه خود حرکت خوبی برای تسهیل فعالیت این گروه وکاهش هزینه های تامین مالی بود. همانگونه که مستحضریدشرکت های گروه خدمات بازار سرمایه از جمله نهادهای مالی مشمول ثبت نزد سازمان هستند که از مصادیق شرکت های هلدینگ قلمداد شده و تمرکز اصلی این نوع نهاد بر مدیریت شرکت های فعال در بازار سرمایه است.
- مرحله تایید صلاحیت مدیران به چه صورت است و برای کدام نوع نهاد سختگیریها بیشتر است؟
صلاحیت مدیران مالی نیز طبق دستورالعمل تایید صلاحیت حرفه ای مدیران نهادهای مالی مشخص میشود و اداره تایید صلاحیت حرفهای مدیران نهادهای مالی که در سال گذشته تاسیس شده است به این مهم می پردازد. برحسب نوع نهاد مالی، میزان سرمایه و نوع سمت مراتب تایید صلاحیت متفاوت است.
- در سه طبقه مشاور، سبد و سرمایه گذاری، اولویت با کدام یک است ؟
اعضای هیات مدیره و مدیران عامل نهادها همگی در قبال شرکت و سهامداران مسئولیت دارند لذا این موضوع می طلبد تا تایید صلاحیت مدیران نهادهای مالی با حساسیت بیشتری دنبال شود که اداره مربوطه در سازمان در این زمینه فعالیت میکند و بررسی صلاحیت نهادهای مالی را انجام می دهد
- برای دریافت مجوز شرکت سرمایه گذاری آیا مدارک تحصیلی اعضای هیئت مدیره تاثیر بیشتری دارد یا تجربه و میزان فعالیتشان در بورس ؟
مدارک تحصیلی اخذ شده هر کدام امتیازهای متفاوتی در روند بررسی صلاحیت مدیران دارد. در خصوص شرکت سرمایه گذاری نیز این مورد یکی از عوامل اثرگذار در بررسی صلاحیت مدیران است.لیکن این بررسی صلاحیت صرفاً ناظر به سوابق تحصیلی به تنهایی نیست موارد دیگری هم نقش دارد.
- پس مدارک تحصیلی به تنهایی کافی نیست؟
لزوم ارائه مدارک تحصیلی از موارد مهم است ولی میزان تجربه و فعالیت هم در بررسی سوابق تجربی مدیران حائز اهمیت است. عضویت است. البته باید به این نکته هم توجه کنید همه این بررسی یاد شده بسته به نوع مجوز مورد تقاضا متفاوت است.
- .به نظر شما متقاضیان مجوز برای ثبت گروه خدمات بازار سرمایه از کدام مرحله باید شروع کنند و از سه بخش شرکت سبدگردانی، گروه مشاور یا سرمایه گذاری ابتدا کدام درخواست باید ارائه شود؟
سازمان ملزم است پس از بررسی شرایط موسسین، در صورتی که مدارک و مستندات تکمیل شده باشد، مجوزهای مربوطه را صادر نماید. لذا این موضوع که کدام مورد در اولویت است بسته به نوع تقاضای خود متقاضی و برنامه های انان دارد و لزوماً استراتژی وتوانمندی وظرفیت تمامی موسسین مشابه یکدیگر نیست. ممکن است شرکت در هر فعالیتی چه مشاوره چه سبدگردان و چه سرمایه گذاری ارزش ذاتی بالایی داشته باشد اما بازار بر این اساس پیش نمی رود و در فرآیند کشف قیمت و ارزش سهام خود بازار تعیین کننده است. از این رو اینکه کدام در اولویت باشد مهم نیست.
- برای رفع فاصله بین قیمت سهام شرکتهای سرمایه گذاری و ارزش ذاتی آن، چه اقداماتی باید از سوی نهاد ناظر صورت پذیرد؟
جایگاه نهاد ناظر این است که بتواند در چارچوب قوانین شرایط و بسترهای مقرراتی را برای فعالین حوزه بازار فراهم کند، تمام تلاش نهاد ناظر این است که تا هرچه بیشتر در بازارشفافیت حاکم باشد تا سرمایه گذار بینش درستی برای ارزشگذاری سهام داشته باشد و عملاً سازمان نقشی در قیمت گذاریها و ارزش گذاری شرکتها ندارد و هر آنچه هست مکانیزم بازار است که بر اساس عرضه و تقاضا پیش می رود.
کدال مسیر شفافیت است و فرایند افشای اطلاعات نهادها در حال بررسی و انجام است. شایان ذکر است که شرکت سرمایه گذاری و هلدینگی وجود دارند که بعضاً هم به عنوان نهاد مالی و هم نهاد ناشر نزد سازمان بورس ثبت شده اند. طبیعتا این شرکت ها علاوه بر الزام افشای اطلاعات، باید مقرارت ناشر و تکالیف حوزه مالی را نیز رعایت کنند. یکی از تکالیف این دسته از شرکتها، نظارت بر ترکیب دارایی و درآمد شرکتها میباشد. اگر از چارچوب از پیش تعیین شده وفق نصاب مندرج در دستورالعمل مربوطه خارج شوند یا تخلفی ایجاد شود حتما برای کمیته تخلفات جهت بررسی و رسیدگی ارسال می شود. همچنین پروسه جلسات فی مابین مرجع ثبت شرکت ها و سازمان بورس و اوراق بهادار درحال پیگیری است؛ تا صورتجلسات نهادهای مالی الزاماً با تایید سازمان بورس نزد مرجع ثبت شرکتها به ثبت رسند؛ این موضوع نقش مهمی در کمتر شدن تخلفات نهادهای مالی خواهد داشت.
