برای سال‌های طولانی معاملات در بازار سرمایه به شکل فیزیکی و دستی صورت می‌گرفت. در روش‌های سنتی معاملات توسط واسطه‌ها به عنوان کسانی که معاملات را بین مشارکت کننده‌گان بازار تنظیم می‌کردند، انجام می شد.

به گزارش بورس امروز؛ برای سال‌های طولانی معاملات در بازار سرمایه به شکل فیزیکی و دستی صورت می‌گرفت. در روش‌های سنتی معاملات توسط واسطه‌ها به عنوان کسانی که معاملات را بین مشارکت کننده‌گان بازار تنظیم می‌کردند، انجام می شد.

اما با افزایش ظروف سرمایه بازارها، ادامه کار به روش سنتی سخت شد. نیاز بود تا پای تکنولوژی به میان آید و کامپیوتر به جای افراد عمل کند. بنابراین نیاز به معاملات الگوریتمی احساس شد. هوش‌مصنوعی در خدمت این معاملات قرار گرفت و شرکت‌های بزرگی مانند سیاتدل (CITADEL) و بلک‌راک (Black Rock) ‌‌در ایالات متحده آمریکا مدیریت عمل در این زمینه را در دست گرفتند.

پس از آن این معاملات در سطح جهان قدم به قدم رواج یافت تا جایی که امروزه می‌بینم در خیلی از بازارها، معاملات الگوریتمی بی‌قانون در حال یکه‌تازی هستند و نسل بشر را به اراده‌ی خود کنترل و سکان تصمیم را بیشتر از هر دوره‌ای از تاریخ به دست گرفته‌اند. الگوریتم‌ها در حال حاضر می‌توانند کل بازار و سهام، شرایط اقتصاد کلان و کدال و … را براحتی و بدون فوت وقت هنگامی که ما در حال صبحانه خوردن هستیم،  برای ما پردازش و آماده کند.

در کشور ما امکان انجام معاملات با سرعت جهانی وجود ندارد

هرچند در کشور ما به دلیل ممنوعیت کمتر از ۳ سفارش در ثانیه، از امکان انجام معاملات با سرعت بالای الگوریتم‌ها نمی‌توان تا اطلاع ثانوی استفاده کرد و فقط از امکان تحلیل با سرعت بالا می‌توان بهره برد. اما در این میان برخی معتقدند که معاملات الگوریتمی بی‌قانون موجب شده تا بازار با نوسان زیادی رو به رو شود. عده‌ای که به هر دلیلی به این امکانات دسترسی دارند، می توانند سود خوبی از بازار دریافت کنند؛ و باقی هم با اُفت بازار متضرر شوند. اما چرا؟

شاید بهتر باشد بپرسیم چه کسانی می‌توانند از الگوریتم‌ها استفاده کنند؟ آیا استفاده از الگوریتم برای همه‌ی گروه‌های بازار یکسان عمل می‌کند؟ قبل از هر چیز باید بدانیم استفاده از این الگوریتم‌ها نیاز به هزینه سرمایه‌ای بالایی دارد. معمولا برای راه‌اندازی و استفاده از این نوع معاملات هزینه بسیار بالای زیرساخت سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و تیم هوش مصنوعی و برنامه‌نویسی نیاز است. و این خود به تنهایی کافی است. تا ما دریابیم سرمایه‌های خرد زیر بار این ناتوانی در استفاده از الگوریتم حذف ‌می‌شوند. همچنین توان رقابت برخی از شرکت‌ها به خصوص شرکت‌های نوظهور کاهش می‌یابد؛ و نهنگ‌های سرمایه به راحتی آن‌ها را در این دریای پهناور سرمایه می‌بلعند.

بازار نباید سمت و سوی انحصاری بگیرد

در واقع بازار به سمت انحصاری شدن پیشروی می‌کند و این هشداری جدی به بازار است. چرا که در نهایت امر باعث رکود و نوسانات غیرقابل جبرانی برای سرمایه‌ی در گردش می‌شود. آنچه را که در این یادداشت قصد داریم به اهالی فن گوشزد کنیم، مشکلات حاکم بر بازار الگوریتم است و نه نقد یا حذف آن در ایران. جدا از مشکلات فنی و سخت افزاری که بر بازار الگوریتم‌ها حاکم است، مانند کدنویسی نادرست، قطعی برق و اینترنت و غیره .

همچنین ما با مشکلاتی نرم‌افزاری جدي‌ نیز در این حوزه روبرو هستیم؛ از جمله عدم توجه به بسترها و وضع موجود اقتصادی- سیاسی-اجتماعی کشور یکی از آن‌ها است. این عامل به صورت مداوم بازار را در نوسان نگاه می دارد. این امر مانع از کدنویسی و برنامه نویسی مناسب بازار می‌شود؛  همچنين نبود هیچ قانون مشخص و مستدلی برای نظارت، اصلاح و کنترل بر این نوع بازار.

دولت به عنوان کنترل کننده باید ورود کند

برای از بین بردن نابرابری‌ها و ایجاد تعادل در بازار ورود دولت به عنوان کنترل‌‌کننده سرمایه در گردش جهت جلوگیری از نوسانات شدید ضروری است. این نهاد باید با شناسایی دقیق بازار الگوریتم و به دور از گود بازي با تدوین قوانینی کارا و دقیق از پیشروی بازار به سمت ناکجا آباد جلوگیری کند. همچنین وجود سازمانی نظارتی و مجزا برای رسد این بازار بزرگ و مدام در حال تغییر قطع به یقین الزامی است.

  • منبع خبر : نشریه بورس امروز