بانک تجارت در ۱۴۰۵؛ رشد پایدار در اوج بحران

به گزارش بورس امروز؛ سال مالی ۱۴۰۴ برای بانک تجارت نماد “وتجارت”  با رشد ۲۵.۵ درصدی سود خالص و کاهش ۲۱.۷ درصدی مطالبات مشکوک‌الوصول همراه بود، اما افق ۱۴۰۵ با سؤالاتی جدی روبروست. آیا بانک می‌تواند این مسیر صعودی را در شرایطی حفظ کند که تورم، تحریم و ریسک‌های ژئوپلیتیکی همچنان سایه‌سنگین خود را بر اقتصاد ایران انداخته‌اند؟

پرتفوی اعتباری تحت فشار

رکود تورمی که سال‌هاست بنگاه‌های اقتصادی را در چنگ خود گرفته، توان بازپرداخت تسهیلات را به‌شدت کاهش داده است. تحریم‌های بین‌المللی، ناترازی انرژی و تنش‌های منطقه‌ای، سه عاملی هستند که هر یک به تنهایی کافی است تا ریسک نکول را افزایش دهد. بانک تجارت هرچند با ابزارهایی چون رتبه‌بندی اعتباری داخلی و تعیین سقف ریسک پذیرفته‌شده، سعی در مدیریت این ریسک دارد، اما واقعیت این است که بخشی از پرتفوی اعتباری بانک در معرض شرایطی قرار گرفته که خارج از کنترل مدیریت است. خسارات وارده به برخی مشتریان در دوران اخیر، زنگ خطری است که نباید نادیده گرفته شود. با این حال، وثائق قابل‌توجه اخذ شده و احتمال حمایت‌های دولتی و بانک مرکزی، مانعی است در برابر تبدیل این ریسک به زیان‌های کلان.

نگرانی دوم: تعادل شکننده منابع و مصارف

سال‌های گذشته، موج تسهیلات تکلیفی و حمایتی، ترازنامه بانک را تحت فشار قرار داد. تناسب منابع و مصارف از محدوده مطلوب خارج شد و نقدینگی بانک را با چالش روبرو کرد. در نه‌ماهه ۱۴۰۴ اما، سیاست کنترل مصارف متناسب با منابع جذب‌شده، شرایط را تا حدی بهبود بخشید. بانک به صورت ماهانه شاخص‌های نقدینگی را رصد و به بانک مرکزی گزارش می‌کند. اما این تعادل شکننده است. هر تنش نظامی یا بحران سیاسی می‌تواند منجر به خروج سپرده‌ها، تغییر رفتار مشتریان و کاهش گردش پول شود. در چنین شرایطی، حتی بهترین برنامه‌های نقدینگی‌ریزی هم ممکن است کارایی خود را از دست بدهند.

نگرانی سوم: زیرساخت‌ها در برابر بحران

حملات سایبری، اختلال در سامانه‌های بانکی، دشواری تأمین اسکناس و انتقال امن وجوه، دیگر تهدیدات فرضی نیستند. بانک تجارت با راه‌اندازی سامانه‌های پایش سیستمی و ارتقای امنیت اطلاعات، گام‌هایی برداشته، اما سؤال این است: آیا این آمادگی برای سناریوهای بحرانی کافی است؟ طرح‌های تداوم کسب‌وکار و بازیابی اطلاعات هرچند تدوین شده‌اند، اما اجرای عملی آن‌ها در شرایط واقعی بحران، هنوز محک نخورده است.

نگرانی چهارم: بازارهای مالی در آستانه شوک

پرتفوی‌های سهام، ارز و اوراق با درآمد ثابت بانک، همگی در معرض نوسانات شدید قرار دارند. تحولات ژئوپلیتیکی می‌تواند ظرف ساعات، نرخ ارز، بهره و قیمت سهام را دگرگون کند. تحریم‌های بین‌المللی نیز مراودات خارجی بانک را محدود کرده و هزینه انتقال ارز را افزایش داده است. در چنین فضایی، حتی حفظ وضعیت فعلی پرتفوی‌ها نیازمند دقت عمل بالایی است.اما فرصت‌ها نیز وجود دارند
انقباضی بودن لایحه بودجه ۱۴۰۵، فرصتی نادر برای بانک‌ها فراهم می‌کند: کاهش فشار اوراق دولتی و در نتیجه بهبود حاشیه سود. این تغییر جهت در سیاست مالی دولت، می‌تواند فضای عملیاتی بانک تجارت را توسعه بخشد.
از سوی دیگر، تحول دیجیتال راهی است که بانک تجارت پیش‌گام آن شده. توسعه بانکداری دیجیتال، به‌کارگیری هوش مصنوعی در خدمات‌رسانی و جذب نسل جدید مشتریان، همگی فرصت‌هایی هستند که می‌توانند هزینه‌های عملیاتی را کاهش داده و درآمدهای کارمزدی را افزایش دهند. توسعه تأمین مالی زنجیره تأمین نیز دروازه‌ای است به سوی بازارهای جدید و مشتریان بزرگ‌تر.

نتیجه‌گیری: سرمایه‌گذاری با چشم باز

بانک تجارت در تقاطع دو راهی قرار دارد: از یک سو، عملکرد مالی 9 ‌ماهه ۱۴۰۴ نشان‌دهنده توانایی مدیریت در کنترل ریسک‌ها و بهبود سودآوری است. از سوی دیگر، ریسک‌های ژئوپلیتیکی و سیستماتیک، متغیرهایی هستند که می‌توانند با یک خبر یا یک تحول سیاسی، تمام معادلات را تغییر دهند.
برای سهامداران و فعالان بازار سرمایه، پیام این گزارش روشن است: بانک تجارت دارایی‌هایی دارد که ارزشمندند، اما این ارزش در گروی مدیریت هوشمندانه ریسک‌ها در شرایط غیرقابل پیش‌بینی است.