بلای جان بازار قیر؛ارگان های دولتی و عدم توازن در عرضه

حسن تاجیک،عضو هیات رئیسه کمیسیون قیر در گفتگو با خبرنگار بورس امروز یکی از دلایل عدم تعادل عرضه و تقاضای قیر در بورس کالا را واگذاری یکسری از محموله های قیر به ارگان های دولتی همچون وزارت راه و شهرسازی و وزارت آموزش و پرورش به صورت خارج از عرف بورس دانست و گفت: به اعتقاد بنده این گونه ارگان ها به دلیل بدهی که به پیمانکاران خود دارند هرچی وی بی از بورس دریافت می کنند بابت بدهی به پیمانکاران خود می دهند.

تاجیک ادامه داد: میزان قیری که بورس کالا به ارگان های دولتی واگذار می کند در مجموع حدود ۳ میلیون تن معادل  ۶۰ درصد تولید این محصول در کشور را شامل می شود،بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی مدیریت برنامه ریزی وزارت نفت حق دارد وی بی مجانی به ارگان ها و نهاد های دولتی بدهد، این مصوبه بسیار به ضرر و از کنترل بورس خارج است.

این فعال بازار قیر کشورمان با تاکید بر این که پیمانکاران نهادها و ارگان های دولتی که قیر را از کارفرمایان دولتی خود دریافت می کنند خود به تنهایی به هیچ عنوان توان مصرف این میزان قیر را در داخل کشور ندارند، گفت: از این رو این شرکت ها برای صادرات این محصول اقدام می کنند غافل از این که مجوزی برای صادرات هم اکنون داده نمی شود.

وی تصریح کرد: تا ماه گذشته به صورت محدود با برخی مجوزهای از پیش صادر شده، این گونه شرکتها می توانستند صادرات قیر داشته باشند اما امروز شنیده ها حاکی از آن است که هم اکنون برای  صادرات هر تن قیر باید یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان صادر کننده پرداخت کند که در شرایط موجود به نظر می رسد مقرون به صرفه نباشد.

عضو هیات رئیسه کمیسیون قیر گفت: شرکت های پیمانکار ارگان ها و نهادی دولتی که قیر را به جای طلب خود دریافت کرده اند برای بدست آوردن راهکار برای صادرات قیر خود هستند از این رو اقدام به خرید مجدد قیر از بورس کالا می کنند تا بتوانند از این طریق مجوز صادرات دریافت و غیر انبار شده خود را کم کم صادر کنند تا شاید دری به تخته بخورد و قانوان منع صادرات قیر از سوی دولت برداشته شود.

این فعال بازار قیر کشورمان دلیل دوم عدم تعادل در بازار این محصول در بورس کالا و خارج از آن را  عدم شرایط یکسان فروش به تولید کنندگان دانست و گفت: متاسفانه امروز ما شاهد آن هستیم که در صف خریداران قیر در بورس شرکت هایی همچون لوله سازی یا به عنوان مثال شرکتی همچون فومن شیمی در کنار خریداران واقعی قیر به یک اندازه از بورس خرید می کنند و این امر باعث می شود مصرف کنندگان واقعی این محصول به اندازه کافی اشباع نشوند؛ این امر سبب می شود شرکت هایی که مصرف آنچنانی ندارند سهیمه مازاد خود را با قیمتی بالاتر به خریدار واقعی بفروشد.

وی دلیل سوم عدم تعادل بازار قیر در توضیح را عدم تعیین قیمت و عرضه وی بی از سوی وزارت نفت دانست و گفت: پالایشگاه های کشور نباید محصول قیر خود را با فواصل زمانی مختلف در بورس عرضه کنند زیرا این امر سبب افزایش عطش خرید در بورس کالا خواهد شد.

تاجیک راهکار برون رفت از وضعیت کنونی عدم تعادل در بازار غیر را عرضه یکنواخت قیر از سوی پالایشگاه ها دانست و گفت: شرکت های همجوار پالایشگاه ها نیز باید همچون سایر شرکت ها در شرایط یکسان برای خرید رقابت کنند، این رقابت سالم سبب می شود حداقل خواسته ۶۰ درصد پالایشگاه ها برآورده شود.

این فعال بازار قیر کشورمان با تاکید بر اینکه هم اکنون قدرت در بازار قیر باتوجه به شرایط موجود در دست وزارت نفت است،گفت:بورس باید تلاش کند جلوی رانت داده شده به ارگان ها و نهادهای دولتی برای گرفتن سهیمه قیر با قیمت هزار و ۲۰۰ تومان بگیرد تا شاید بازار به یک تعادلی برسد.

سامان بازار قیر با سهمیه بندی وکیوم باتوم

قیر صادراتی و وارداتی می‌تواند در بورس مورد رقابت قرار گیرد اما برای سامان این بازار وکیوم باتوم واحدهای تولیدی باید به صورت سهمیه بندی واگذار شود.

سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی نیز در پاسخ به سوال خبرنگار بورس امروز مبنی بر اینکه چرا با وجود عرضه بالای قیر در بورس کالا اما، بازار همچنان نسبت به این محصول عطش دارد و چه راهکاری برای پاسخ به این نیاز بازار پیشنهاد می‌کنید؟ گفت : قیر می‌تواند وارد بورس و رقابت برای این محصول فراهم  شود اما، اینکه خوراک واحد تولیدی را در بورس وارد و موجب رقایت بین واحدهای تولیدی این محصول شویم درست نیست. سید حمید حسینی  با تاکید بر اینکه در حال حاضر رقابت در  وکیوم باتوم است، تصریح کرد: پیشتر رقابت اصلی در قیر بود،بعد از فروش پخش و پالایش قیمت وکیوم باتوم را تعیین می‌کرد، هم اکنون یک سیستم دوگانه روی وکیوم باتوم رقابت را ایجاد می‌کند که این امر موجب شده برخی واحدهای تولیدی به وکیوم باتوم دسترسی نداشته باشند.

سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی با این پیشنهاد که باید یک نظام سهمیه بندی برای واحدهای تولیدی در نظر گرفته شود، خاطرنشان کرد: اصراری نداریم خوراک واحدهای صنعتی در بورس عرضه شود، قیر صادراتی و وارداتی می‌تواند در بورس مورد رقابت قرار بگیرد اما وکیوم باتوم واحدهای تولیدی باید به صورت سهمیه بندی واگذار شود.