سیاهی به ذغال باز می گردد؟!

کشور ایران دارنده بزرگترین ذخایر ذغال سنگ خاورمیانه است اما باید در نظر داشت که در اختیار داشتن چنین حجمی از ذخایر به تنهایی کافی نیست بلکه نوع استخراج، مرغوبیت و خلوص ذغال سنگ جزء پارامترهای مهمی است که نمی توان آنرا نادیده گرفت.به دلیل وجود ذخایر غنی نفت و گاز استفاده از تمام ظرفیت‌های ذخایر ذغال‌ سنگ مورد توجه قرار نگرفته و عمده‌ترین مصرف آن منحصر به یک کارخانه تولید فولاد که از روش کوره بلند برای تولید فولاد استفاده می‌کند، است.

روزبه معین زاده،کارشناس بازار سرمایه درباره ی وضعیت ذغال در بازار با خبرنگار بورس امروز به گفتگو پرداخت.

معین زاده گفت:ذغال سنگ به طور کلی به دو دسته حرارتی و کک شو تقسیم می شود . هزینه استخراج هر دو یکی است اما قیمت فروش حرارتی بسایر پایین تر است و بنابراین تولید آن به صرفه نیست. ذغال سنگ حرارتی به عنوان منبع انرژی در صنایع مختلف و تولید برق در نیرو گاه های جهان مورد مصرف است و به نسبت قیمت گاز و نفت برای بسیاری کشورها به خصوص چین به صرفه است .ذغال سنگ کک شو انحصارا به عنوان یک منبع ضروری در تولید فولاد برای احیا کردن آهن در کوره بلند مورد مصرف قرار می گیرد. البته در چین از این ماده در تولید مواد پتروشیمی به خصوص متانول و اوره و پی وی سی استفاده می شود.به خصوص که بعد از تولید متانول در پتروشیمی های MTO و MTP به مواد پلی اتیلن و پلی پروپیلن و مشتقات الفین ها تبدیل می شود.

وی افزود:کشور ایران دارنده بزرگترین ذخایر ذغال سنگ خاورمیانه است اما باید در نظر داشت که در اختیار داشتن چنین حجمی از ذخایر به تنهایی کافی نیست بلکه نوع استخراج، مرغوبیت و خلوص ذغال سنگ جزء پارامترهای مهمی است که نمی توان آنرا نادیده گرفت.به دلیل وجود ذخایر غنی نفت و گاز استفاده از تمام ظرفیت‌های ذخایر ذغال‌ سنگ مورد توجه قرار نگرفته و عمده‌ترین مصرف آن منحصر به یک کارخانه تولید فولاد که از روش کوره بلند برای تولید فولاد استفاده می‌کند، است.از آنجایی که مصرف ذغال‌ سنگ مورد نیاز این کارخانه نیز باید از نوع مرغوب و کک شو باشد بنابراین بقیه ذخایر ذغال‌سنگ که به حرارتی مرسوم است مورد توجه قرار نمی‌گیرد و به عنوان باطله درکنار معادن انباشت می‌شوند.برآورد می‌شود، ذخایر ذغال‌سنگ در کشور به سه میلیارد تن برسد که عمده این معادن در طبس واقع شده است .

کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد:ذغال کک شو بعد از استخراج از معادن بخاطر کاهش خاکستر و رطوبت و گوگرد و… و رسیدن به استانداردهای لازم برای مصرف در کوره بلند بایستی در ذغال شویی هایی به مانند کپرور تبدیل به کنسانتره با مشخصات مورد قبول شرکت ذوب آهن برسد.سهامداران کپرور عبارتند از تکادو با ۵۵ درصد،شرکت معدنجو ۲۰ درصد،معادن منگنز ۴ درصد و آزمون احیا ۲ درصد و سایر ۱۹ درصد که اگر سایر شرکتهای حقوقی را در نظر بگیریم حجم شناور این سهم چیزی معادل حدود ۱۰ درصد است. سرمایه شرکت ۳۶ میلیارد تومان و سود انباشته شرکت ۳۶٫۶ میلیارد تومان است . شرکت ۲۶٫۶ میلیارد تومان در سایر شرکتها سرمایه گذاری کرده است .

این سرمایه گذاری ها عبارتند از :

۱- ۳۲٫۵ درصد فولاد افزا به مبلغ بهای تمام شده ۵٫۷ میلیارد تومان و ارزش بازار ۱۶ میلیارد تومان، سود ۲٫۲ میلیارد تومانی برای کپرور در سال ۹۶٫۲- ۵ درصد کشرق با قیمت تمام شده ۴٫۶ میلیارد تومان و شرکت بابت کاهش قیمت سهم در بورس ۱٫۴ میلیارد تومان ذخیره گرفته است که در سالهای بعد با توسعه معدنی کشرق و راه اندازی ذغال شویی می تواند به سود شرکت برگردد.۳- ۵۵ درصد زغال سنگ طبس احیا که با قیمت تمام شده ۱۴٫۴ میلیارد تومان در سال ۹۶ اتفاق افتاد و بدین ترتیب شرکت کپرور دارای پشتوانه خوب معدنی است. ۴- ۲٫۵ درصد تکافر دیگر شرکت معدنی در مجموعه تکادو با حجم سرمایه گذاری ۱٫۱ میلیارد تومان۵- ۰٫۵ درصد شرکت تکادو با بهای تمام شده ۶۱۶ میلیون تومان.

وی در ادامه گفت:قابل ذکر است شرکتهای معدنی طبس احیا با دارا بودن معادن تخت زیتون و تخت نادر و شرکت تکافر در حال توسعه بوده و با به ثمر رسیدن توسعه این معادن، آینده خوبی برای سال های بعد پیشروی کپرور ترسیم می شود.همچنین در نظر بگیریم شرکت با توجه به ۳۶ میلیارد تومان سرمایه فقط ۲۶ میلیارد تومان سرمایه گذاری دارد، درحالیکه ذغال شویی ۲۰۰ هزار تنی شرکت دارای ارزش بسیار بالایی است. این شرکت هزینه مالی بسیار پایینی دارد و دارای توان مالی مناسبی است.

معین زاده تاکید کرد:شرکت در سال ۹۵ با ۱۷۷ هزار تن تولید کنسانتره و در سال ۹۶ با ۱۹۰ هزار تن و برنامه ریزی برای ۲۱۰ هزار تن در سال ۹۷ شرایط را برای توسعه اصلی شرکت در مرحله اول به ۲۵۰ هزار تن و سپس به ۴۰۰ هزار تن در مرحله دوم محیا می کند .شرکت ۱۲ درصد نیاز ذوب آهن به ذغال را تامین می کند .شرکت ذوب آهن به ۱٫۹ میلیون تن کنسانتره نیازمند است درحالیکه تولید کل کشور ۱٫۳ میلیون تن است و نیاز به واردات است . فروش شرکت فعلا با توجه به نیاز داخلی و تک مصرف کننده آن ذوب آهن بر مبنای قیمت مصوب و توافق صورت می گیرد که تا قبل از مهرماه ۹۶ با قیمت ۴۵۰ هزار تومان و بعد از آن با قیمت ۵۱۰ هزار تومان ( قیمت پایه ) محاسبه شد و متوسط قیمت فروش شرکت ۵۴۰ هزار تومان در سال ۹۶ بود . البته قرار است به یک توافق جامع بین تولید کنندگان در کشور و ذوب آهن بر اساس قیمت شمش فولاد خوزستان برسند که در دست بررسی است.

وی افزود:قابل ذکر است که گزارش ها بر این اساس است که با توجه به قیمتهای جهانی که حدود ۱۸۸ دلار است و با توجه به دلار ۴۲۰۰ تومانی قیمت حدود ۷۹۰ هزار تومان در می آید و با هزینه حمل به نظر می رسد قیمت وارداتی حدود یک میلیون تومان برسد. البته اگر قیمت دلار دستوری را در نظر نگیریم به نظر می رسد قیمت تعادل به حداقل ۶۰۰۰ تومان برسد یک میلیون و ۱۲۸ هزار تومان افزایش یابد که با هزینه های دیگر به یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان می رسد. در حال حاضر قیمت فروش کنسانتره داخلی ذغال کک شو حدود ۵۱۰ هزار تومان است که خیلی فاصله زیادی با قیمتهای جهانی دارد. بنابراین بایستی انتظار داشت که در قیمت گذاری جدید شرایط منصفانه ای برای معادن و ذغال شویی ها ایجاد شود تا بتوانند به مانند سنگ آهنی ها به توسعه خود بپردازند. توجه داشته باشیم که توسعه عظیم صنعت سنگ آهن در ایران بعد از قیمت گذاری بر اساس شمش اتفاق افتاد و راهی جز تعیین قیمت منصفانه نیست. درصورتی که قیمت ها واقعی شود سود آوری شرکتهای ذغالی به خصوص کپرور افزایش خوبی خواهد داشت .

کارشناس بازار سرمایه اشاره کرد:صادرات در صورت افزایش قیمت دلار می تواند کاملا به صرفه باشد اما با قیمت پایین دلار دستوری با توجه به نداشتن استانداردهای خاکستر، گوگرد و پلاستومتری لازم و با توجه به حجم کم تولید و فروش و گردش عظیم تجارت جهانی به صرفه نیست.در سال ۹۷ این صنعت از حالت تک مشتری خارج می شود و علاوه بر ذوب آهن، کوره بلند زرند متعلق به میدکو راه می افتد، کک سازی طبس متعلق به مجموعه سرمایه گذاری توسعه معادن و فلزات و فلات معادن ایرانیان نیز راه اندازی شده است. بنایراین با توجه به تحولات موجود در این صنعت، قیمت های فروش منطقی خواهد شد.

معین زاده در انتها گفت:شرکت کپرور ۴۴ درصد ذغال خام خود را از نگین طبس، ۲۲ درصد از معدنجو و۲۲ درصد را از طبس احیا تهیه می کند. قیمت تمام شده کالا ۷۱ میلیارد تومان در سال ۹۶ بود که ۹۰ درصد آن به ذغال خام اختصاص داشت.در سال ۹۷ مقدار فروش با توجه به بهینه کردن کارخانه، ۲۰ هزار تن افزایش می یابد. از لحاظ قیمت هر تن، شرکت افزایشی را در نظر نگرفته است، البته بایستی دید مذاکرات شرکتهای تولید کننده و مصرف کننده به کجا می رسد. بهای تمام شده افزایشی نخواهد داشت ولی به خاطر تولید و مصرف بیشتر به همان نسبت افزایش خواهیم داشت.