بازسازی ۴۵ روزه فولاد مبارکه؛ روایت یک تاب‌آوری صنعتی در جنگ
به گزارش بورس امروز؛ بازسازی ۴۵ روزه فولاد مبارکه (فولاد) یکی از مهم‌ترین محورهای سخنان سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، در هفتمین نشست «روایت فولاد مبارکه» بود. او در این نشست در خصوص بازسازی ۴۵ روزه فولاد از مجموعه اقداماتی گفت که فولاد مبارکه برای حفظ تولید، صیانت از نیروی انسانی، کنترل بازار و بازگرداندن بخش‌های آسیب‌دیده به مدار فعالیت انجام داد.
زرندی تجربه بازسازی ۴۵ روزه فولاد را نتیجه آمادگی قبلی، بومی‌سازی، کار تیمی و تصمیم‌گیری سریع دانست. او تأکید کرد که فولاد مبارکه پیش از آغاز جنگ، سناریوهای مختلف بحران را بررسی کرده بود و همین آمادگی، سرعت واکنش مجموعه را افزایش داد.
برنامه‌ریزی برای مدیریت بحران پیش از جنگ
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه توضیح داد که این مجموعه در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ کمیته مدیریت بحران را تشکیل داد. در آن زمان احتمال وقوع جنگ مطرح نبود، اما مدیران سناریوهایی مانند بحران اقتصادی، ناآرامی اجتماعی، حملات سایبری و مشکلات امنیتی را بررسی کردند.
این برنامه‌ریزی باعث شد فولاد مبارکه در زمان بروز بحران، بدون اتلاف وقت وارد مرحله اجرا شود. زرندی گفت شرکت در شرایط جنگی امکان توقف کامل فعالیت را نداشت و مدیران و کارکنان باید هم‌زمان تولید و ایمنی را مدیریت می‌کردند.
تخلیه سریع کارکنان در زمان حمله
زرندی درباره روزهای منتهی به حمله نیز توضیح داد. مدیران فولاد مبارکه در روزهای ۲۳ و ۲۴ اسفند، احتمال هدف قرار گرفتن مجموعه را بررسی کردند و برای نقاط حساس، برنامه واکنش و تخلیه تدوین کردند.
به گفته او، حدود ۲۷۰۰ نفر هنگام نخستین حمله در مجموعه حضور داشتند. برنامه‌ریزی قبلی کمک کرد کارکنان در کمتر از ۱۴ دقیقه مجموعه را ترک کنند.
مدیرعامل فولاد مبارکه همچنین به تصمیم درباره ناوگان حمل‌ونقل کارکنان اشاره کرد. حدود ۴۰۰ دستگاه اتوبوس برای جابه‌جایی نیروها در نظر گرفته شد و مدیران تصمیم گرفتند این ناوگان را در زمان بحران در دسترس نگه دارند.
حفظ اشتغال در روزهای دشوار
یکی از اولویت‌های مدیریت فولاد مبارکه در دوران بحران، حفظ اشتغال کارکنان بود. زرندی گفت مدیران مجموعه از همان روزهای نخست تصمیم گرفتند تعدیل نیرو را در دستور کار قرار ندهند.
او تأکید کرد که حفظ سرمایه انسانی برای فولاد مبارکه و زنجیره صنعت کشور اهمیت زیادی دارد. بر همین اساس، شرکت حتی استفاده از منابع بانکی برای تأمین هزینه‌های مرتبط با حفظ اشتغال را نیز در نظر گرفت.
در همان روزها، برخی رسانه‌های خارج از کشور خبرهایی درباره تعدیل نیرو منتشر کردند. مدیریت فولاد مبارکه تلاش کرد با اطلاع‌رسانی و ایجاد اطمینان، از گسترش فضای روانی منفی در میان کارکنان جلوگیری کند.
فولاد مبارکه در برابر التهاب بازار
جنگ، بازار فولاد را نیز با نوسان شدید مواجه کرد. زرندی گفت قیمت برخی محصولات از حدود ۶۳ هزار تومان به نزدیک ۲۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم رسید.
در چنین شرایطی، دولت حدود ۲۸۰ میلیون دلار سرمایه در گردش برای فولاد مبارکه اختصاص داد. هدف از این اقدام، تقویت توان تأمین نیاز بازار و پشتیبانی از واردات بود.
مدیرعامل فولاد مبارکه تأکید کرد که شرکت با واردات انحصاری موافق نبود. او معتقد بود هر مجموعه توانمند باید بتواند در چارچوب مقررات برای تأمین نیاز بازار اقدام کند.
بازگشت تولید و آرامش به بازار
فولاد مبارکه دوم اردیبهشت فعالیت کارخانه را دوباره آغاز کرد. هفتم اردیبهشت نیز محصولات شرکت در بورس عرضه شدند.
زرندی این اقدام را در شرایطی مهم دانست که فضای روانی بازار تحت تأثیر جنگ قرار داشت. او تأکید کرد که نباید ترس، تصمیم‌های اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد.
با افزایش عرضه، التهاب بازار کاهش یافت. قیمت‌ها نیز در ادامه به سطوح پایین‌تری رسیدند و فولاد مبارکه تلاش کرد از شکل‌گیری موج جدید افزایش قیمت جلوگیری کند.
آغاز عملیات بازسازی بخش‌های آسیب‌دیده
پس از مدیریت تولید و بازار، بازسازی واحدهای آسیب‌دیده به مهم‌ترین مأموریت فولاد مبارکه تبدیل شد. حدود ۶۷۰۰ نفر از کارکنان مستقیم در بخش‌هایی مانند آهن‌سازی، فولادسازی، نیروگاه‌ها و واحدهای پشتیبانی تحت تأثیر آسیب‌ها قرار گرفته بودند.
مدیریت شرکت تصمیم گرفت طراحی و اجرای عملیات بازسازی را با اتکا به توان داخلی انجام دهد. جلسات بازسازی نیز به شکل روزانه برگزار شد و برای هر بخش، برنامه زمانی مشخصی تعیین کردند.
برخی برآوردها زمان طولانی برای بازسازی اعلام می‌کردند. فولاد مبارکه اما هدف‌گذاری کرد تا پایان سال، بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید را دوباره فعال کند.
تیم‌های عملیاتی هم‌زمان در نقاط مختلف فعالیت کردند. در برخی بخش‌ها، بیش از ۱۲ تیم به‌صورت موازی مشغول کار بودند تا زمان اجرای پروژه کاهش یابد.
عبور از چالش‌های فنی بازسازی
بخش‌هایی از عملیات در ارتفاع حدود ۸۰ متری انجام شد. وزش باد در خردادماه، کار نیروها در این ارتفاع را دشوار می‌کرد.
تیم‌های فنی برای رفع این موانع، روش‌های مختلفی را بررسی کردند. برخی عملیات نیز تا زمان ایمن‌سازی کامل محیط امکان اجرا نداشت.
زرندی گفت تیم‌های فولاد مبارکه با افزایش جبهه‌های کاری، زمان اجرای پروژه‌ها را کاهش دادند. همین رویکرد زمینه را برای راه‌اندازی سریع‌تر بخش‌های آسیب‌دیده فراهم کرد.
در روز چهل‌وپنجم، فولاد مبارکه آمادگی خود را برای راه‌اندازی اعلام کرد. این سرعت در حالی رقم خورد که برخی برآوردها برای بعضی مراحل، زمان بسیار بیشتری را پیش‌بینی کرده بودند.
بومی‌سازی؛ پشتوانه سرعت بازسازی
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، بومی‌سازی را یکی از مهم‌ترین عوامل سرعت عملیات دانست. این شرکت طی سال‌های گذشته توان شرکت‌های داخلی را در حوزه ساخت تجهیزات و قطعات توسعه داده بود.
همین ظرفیت در زمان بازسازی به کمک فولاد مبارکه آمد. مدیران شرکت می‌دانستند برای تأمین بسیاری از تجهیزات مورد نیاز باید با کدام شرکت‌های داخلی همکاری کنند.
در نتیجه، سفارش‌گذاری برای قطعات و تجهیزات مورد نیاز در زمان کوتاهی آغاز شد. بخشی از نیازها نیز از ذخایر موجود شرکت تأمین شد.
زرندی همچنین کار تیمی و اعتماد میان مدیران و کارکنان را عامل مهم دیگری در موفقیت عملیات دانست. به گفته او، فضای امید و اعتماد ایجادشده در مجموعه، کارکنان را برای پذیرش مسئولیت‌های دشوار آماده کرد.
حضور تجربه فولاد مبارکه در سطح جهانی
تجربه بازسازی فولاد مبارکه به انجمن جهانی فولاد ارائه شد. این انجمن، این تجربه را در میان پنج پروژه برتر سال ۲۰۲۶ قرار داد.
به گفته زرندی، فولادسازان بزرگی مانند نیپون استیل نیز در این رویداد حضور دارند. قرار گرفتن پروژه فولاد مبارکه در جمع طرح‌های برتر، تجربه این مجموعه را در سطح بین‌المللی مطرح کرده است.
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه تأکید کرد که این تجربه فقط یک دستاورد داخلی نیست. او معتقد است مدل مدیریت بحران و بازسازی این مجموعه می‌تواند به‌عنوان نمونه‌ای از توانمندی صنعت ایران معرفی شود.
فولاد مبارکه؛ روایت یک تجربه صنعتی
زرندی در پایان، فولاد مبارکه را یکی از نمادهای توان صنعتی کشور دانست. او گفت تجربه دوران جنگ نشان داد که سرمایه انسانی، دانش فنی و توان بومی می‌توانند در شرایط دشوار نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشند.
مدیرعامل گروه فولاد مبارکه تأکید کرد که شرایط دشوار نباید مانع طرح ایده‌های بزرگ شود. از نگاه او، بحران می‌تواند فرصتی برای آزمودن توان مدیریتی و فنی مجموعه‌های صنعتی باشد.
او تجربه فولاد مبارکه را نمونه‌ای از حل مسئله در شرایط بحرانی دانست. این تجربه، حفظ تولید و اشتغال، مدیریت بازار و بازسازی سریع را در کنار یکدیگر قرار داد و اکنون می‌تواند به‌عنوان بخشی از تجربه صنعتی کشور برای نسل آینده روایت شود.
منبع: فولاد مبارکه
