از قرارداد تا پرداخت؛ روایت ۱۵۴ همت تأمین مالی بانک مسکن
به گزار بورس امروز؛ تا مردادماه ۱۴۰۵، بیش از ۴۰۹ هزار واحد مسکونی در قالب ۵۸ هزار و ۷۷۶ پروژه به بانک مسکن معرفی شده که برای ۳۹۶ هزار و ۴۰۸ واحد قرارداد منعقد شده و سهمالشرکه پرداختی بانک نیز به ۳۸۴ هزار و ۵۷۹ واحد رسیده است؛ مجموع پرداختهای بانک مسکن در این بخش از ۱۵۴ هزار میلیارد تومان عبور کرده است.
تأمین مالی پروژههای نهضت ملی مسکن همچنان یکی از محورهای اصلی اجرای این طرح است و آمار عملکرد بانک مسکن تا مردادماه ۱۴۰۵، حجم قراردادهای منعقدشده و منابع پرداختی در این بخش را نشان میدهد. در این بازه، صدها هزار واحد مسکونی در فرآیند دریافت تسهیلات قرار گرفتهاند و بخشی از پروژهها نیز به مراحل تعیین تکلیف و تکمیل نزدیک شدهاند.
بر اساس آمار اعلامشده، در مجموع ۴۰۹ هزار و ۱۱۹ واحد مسکونی در قالب ۵۸ هزار و ۷۷۶ پروژه به بانک مسکن معرفی شده است. از این تعداد، برای ۵۷ هزار و ۸۲۰ پروژه شامل ۳۹۶ هزار و ۴۰۸ واحد مسکونی قرارداد منعقد شده است.
در ادامه این فرآیند، برای ۵۶ هزار و ۷۷۲ پروژه شامل ۳۸۴ هزار و ۵۷۹ واحد مسکونی سهمالشرکه پرداخت شده و مجموع منابع پرداختی بانک مسکن از ۱۵۴ هزار میلیارد تومان عبور کرده است. همچنین ۱۹۴ هزار و ۴۳ واحد مسکونی تاکنون بهطور کامل تعیین تکلیف شدهاند.
این آمار، ابعاد حضور بانک مسکن در تأمین مالی پروژههای نهضت ملی را نشان میدهد؛ فرآیندی که در کنار پرداخت تسهیلات ساخت، با سیاستهای جدید در حوزه خرید، تعمیر و ودیعه مسکن نیز همراه شده است.
افزایش سقف تسهیلات خرید و ساخت
در ادامه سیاستهای اعتباری حوزه مسکن، هیأت عالی بانک مرکزی با افزایش سقف تسهیلات پرداختی از محل اوراق گواهی حق تقدم برای خرید و ساخت واحد مسکونی، جعاله و ودیعه مسکن موافقت کرده است.
بر اساس این مصوبه، سقف تسهیلات انفرادی خرید و ساخت مسکن در تهران به یک میلیارد تومان و برای زوجین به دو میلیارد تومان رسیده است. در مراکز استانها و شهرهای بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت، سقف تسهیلات انفرادی ۸۰۰ میلیون تومان و برای زوجین یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان تعیین شده است. این ارقام در سایر مناطق به ترتیب ۶۰۰ میلیون تومان و یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان است.
در بخش جعاله نیز سقف تسهیلات تعمیر واحد مسکونی از ۲۸۰ میلیون تومان به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است. سقف تسهیلات ودیعه مسکن نیز در تهران به ۴۰۰ میلیون تومان، در مراکز استانها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر به ۳۰۰ میلیون تومان و در سایر مناطق به ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است.
تمرکز تسهیلات بر دهکهای پایین درآمدی
در بخش دیگری از برنامههای حمایتی، برای متقاضیان دهکهای یک تا چهار درآمدی تا سقف ۴۰۰ میلیون تومان تسهیلات قرضالحسنه پیشبینی شده است. این منابع بهویژه برای پروژههایی که از پیشرفت فیزیکی بیشتری برخوردارند، اختصاص خواهد یافت.
در همین چارچوب،برای پروژههایی که بیش از ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارند نیز تسهیلات تکمیلی قرضالحسنه تا سقف ۲۰۰ میلیون تومان از منابع صندوق ملی مسکن در نظر گرفته شده است. تاکنون حدود ۷ هزار واحد برای دریافت این تسهیلات معرفی شدهاند.
همچنین برنامه تکمیل و افتتاح حدود ۱۶۰ هزار واحد مسکونی تا پایان سال دنبال میشود و هدفگذاری شده است تا پایان شهریورماه ۳۷ هزار واحد مسکونی به مرحله افتتاح برسد.
تغییر شیوه پرداخت منابع صندوق ملی مسکن
همزمان با این برنامهها، شیوه پرداخت تسهیلات صندوق ملی مسکن نیز تغییر کرده است. بررسی عملکرد تسهیلات پرداختی در سهماهه چهارم سال ۱۴۰۴ نشان داده که بیش از ۸۶ درصد این تسهیلات با نکول مواجه شده است. بر همین اساس، مقرر شده تسهیلات قرضالحسنه بهصورت مستقیم به متقاضیان پرداخت شود و منابع در اختیار مجریان پروژهها قرار نگیرد.
در این مدل، سرانه تسهیلات به ۲۰۰ میلیون تومان افزایش یافته و بیش از ۷ هزار و ۵۰۰ نفر برای دریافت آن معرفی شدهاند. بانک مسکن نیز بهعنوان بانک عامل، پرداخت این منابع را بر عهده دارد. برای اجرای این برنامه یک همت اعتبار اختصاص یافته است.
همچنین ظرفیت پروژهها هر سه ماه یکبار از طریق سامانه «تم» بررسی میشود تا منابع به پروژههایی اختصاص یابد که از پیشرفت مناسب برخوردارند و امکان تکمیل و تحویل آنها در بازه زمانی تعیینشده وجود دارد.
۹۲۰ هزار واحد در پروژه مسکن ملی
در سطح کلان، تعداد واحدهای تعریفشده در پروژه مسکن ملی به ۹۲۰ هزار واحد رسیده است. پیشرفت فیزیکی واحدهای انبوهسازی نیز حدود ۵۱ درصد اعلام شده و برای تکمیل پروژهها مطابق برنامه زمانبندی، روزانه حدود ۲ هزار میلیارد تومان نقدینگی از محل آورده متقاضیان مورد نیاز است.
در مجموع، بیش از 305 همت تسهیلات بانکی و حدود ۲۱۴ همت آورده متقاضیان به پروژههای نهضت ملی مسکن اختصاص یافته است. همچنین سقف تسهیلات ساخت از ۵۵۰ و ۶۵۰ میلیون تومان به ۸۵۰ میلیون تومان افزایش یافته و این تسهیلات عمدتاً برای پروژههایی با پیشرفت فیزیکی بیش از ۶۵ درصد در نظر گرفته میشود.
در کنار منابع مالی، تأمین خدمات زیربنایی نیز در فرآیند تکمیل پروژهها دنبال میشود. بر اساس برنامه اعلامشده، ساخت واحدهای مسکونی و تأمین زیرساختهای مورد نیاز باید همزمان پیش برود تا واحدهای تکمیلشده امکان بهرهبرداری و افتتاح داشته باشند.
سهم مسکن از هزینه خانوارها
همزمان با اجرای برنامههای تأمین مالی و حمایتی، هزینه مسکن در سبد خانوار نیز همچنان یکی از متغیرهای مهم این حوزه است. رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی اعلام کرده است که سهم مسکن از هزینه خانوارها در ایران بهطور متوسط از ۵۰ درصد عبور کرده است.
در مجموع، آمار عملکرد بانک مسکن در نهضت ملی مسکن نشان میدهد تا مردادماه امسال، برای صدها هزار واحد مسکونی قرارداد تأمین مالی منعقد شده و سهمالشرکه بخش قابل توجهی از این واحدها نیز پرداخت شده است. در کنار این روند، افزایش سقف تسهیلات خرید و ساخت، توسعه تسهیلات قرضالحسنه و اختصاص منابع به پروژههای دارای پیشرفت فیزیکی بالاتر، مجموعه سیاستهایی است که همزمان با اجرای طرح دنبال میشود.
بر این اساس، بانک مسکن در چارچوب تأمین مالی نهضت ملی مسکن، هم در انعقاد قراردادهای تسهیلاتی و هم در پرداخت منابع به پروژهها حضور دارد و عملکرد ثبتشده تا مردادماه، حجم این تأمین مالی را بیش از ۱۵۴ هزار میلیارد تومان نشان میدهد.
