موضعگیری نماینده روسیه درباره تغییر موضع اوکراین در قبال کشتی ایرانی
به گزارش بورس امروز؛ بر اساس گزارشهای رسمی، در تاریخ ۲۵ جولای، یک کشتی تجاری متعلق به جمهوری اسلامی ایران در آبهای سرزمینی روسیه در محدوده دریای خزر هدف حمله قرار گرفت. این اقدام نظامی که منجر به جان باختن یکی از خدمه ایرانی این شناور شد، بلافاصله واکنشهای گستردهای را در سطح دیپلماتیک برانگیخت. در ساعات اولیه پس از این حادثه، مقامات کییف مسئولیت انجام حملات دوربرد در این منطقه را تأیید کرده و مواضع تندی را علیه ایران اتخاذ نمودند.
وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، در پی این رخداد با آندری سیبیگا، وزیر امور خارجه اوکراین، گفتگو کرد. در این رایزنی دیپلماتیک، عراقچی با صراحت به همتای خود گوشزد کرد که دولت اوکراین موظف به جبران تمام خسارات ناشی از این حمله به داراییهای ایران است. در مقابل، سیبیگا با عقبنشینی از مواضع اولیه، مدعی شد که این حمله «غیرعمدی» بوده و اوکراین هیچ قصدی برای تشدید تنش با تهران ندارد.
تحلیل تغییر رفتار دیپلماتیک اوکراین از نگاه مسکو
میخائیل اولیانوف، نماینده دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی مستقر در وین، به تحلیل رفتار مقامات اوکراینی در این پرونده پرداخت. اولیانوف تصریح کرد که نخستین اظهارنظرهای رسمی طرف اوکراینی درباره هدف قرار دادن کشتی ایرانی، لحنی کاملاً «متکبرانه و حقبهجانب» داشت. به گفته وی، مقامات کییف در ابتدا با اعتمادبهنفس از این اقدام دفاع میکردند، اما به محض مواجهه با واکنش تند و قاطع مقامات تهران، لحن خود را تغییر دادند.
این دیپلمات روس تأکید کرد که تغییر موضع اوکراین و توسل به ادبیات ملایمتر، با هدف جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها صورت گرفته است. اولیانوف معتقد است که کییف پس از درک جدیت ایران در پیگیری حقوقی و دیپلماتیک موضوع، ترجیح داد از سخنان تند بپرهیزد و ادعای غیرعمدی بودن حادثه را مطرح کند تا هزینههای سیاسی این اقدام را کاهش دهد.
واکنش وزارت امور خارجه روسیه به اقدامات کییف
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، نیز در بیانیهای رسمی به این حادثه واکنش نشان داد. وی حمله به یک هدف غیرعمدی و تجاری در دریای خزر را نشاندهنده تلاش اوکراین برای گسترش دامنه اقدامات نظامی خود به مناطق جدید و اهداف غیرنظامی دانست. زاخارووا این قبیل اقدامات را «جنایتکارانه» توصیف کرد و آن را گواهی بر تلاش مقامات کییف برای توسعه عملیاتهای خود علیه زیرساختهای غیرجنگی در منطقه قلمداد نمود.
در این میان، اشاره به سخنان پیشین ولودیمیر زلنسکی حائز اهمیت است؛ چرا که وی پیشتر مدعی شده بود ایران از مدتها قبل به اوکراین حمله کرده و این حوادث را بخشی از یک جنگ طولانیمدت توصیف کرده بود. با این حال، گزارشهای فعلی نشاندهنده یک چرخش در لحن اجرایی و دیپلماتیک اوکراین پس از وقوع حادثه مرگبار برای خدمه ایرانی است.
مطالبات حقوقی و ضرورت پاسخگویی بینالمللی
پرونده حمله به کشتی تجاری ایران اکنون به مرحلهای رسیده است که ایران بر حق خود برای دریافت خسارت و پاسخگو کردن طرف متجاوز پافشاری میکند. با توجه به اینکه این حمله در آبهای سرزمینی روسیه رخ داده، ابعاد حقوقی آن پیچیدگیهای خاص خود را دارد. موضع ایران بر این اصل استوار است که اقدامات دفاعی و تجاری نباید تحت تأثیر درگیریهای منطقهای قرار گیرد و امنیت دریانوردی در دریای خزر باید تضمین شود.
در پایان، آنچه از روند فعلی مشهود است، تلاش تهران برای تثبیت مسئولیت بینالمللی اوکراین در قبال جان باختن اتباع ایرانی و خسارت به اموال تجاری است. تغییر لحن کییف که توسط نماینده روسیه در وین برجسته شده، نشاندهنده تأثیرگذاری فشار دیپلماتیک ایران بر محاسبات طرف مقابل است. پیگیری برای جبران خسارت و شفافسازی ابعاد این حمله «غیرعمدی» همچنان در دستور کار دستگاه دیپلماسی قرار دارد.
