آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران در تفاهم تهران و واشنگتن
به گزارش بورس امروز؛ داراییهای بلوکهشده ایران در سالهای اخیر همواره یکی از موضوعات مهم در مذاکرات میان تهران و واشنگتن بوده است. در تفاهمنامهای که میان رؤسای جمهوری دو کشور امضا شده، بندی به این موضوع اختصاص یافته و بر اساس آن آمریکا متعهد شده است امکان دسترسی ایران به منابع مالی محدود یا مسدود شده را فراهم کند.
بر اساس مفاد این تفاهم، داراییها و وجوه متعلق به جمهوری اسلامی ایران باید بدون مانع در دسترس قرار گیرد؛ چه این منابع در حسابهای اصلی نگهداری شوند و چه برای پرداخت به ذینفعانی که از سوی بانک مرکزی تعیین میشوند منتقل شوند. همچنین در این چارچوب، ایالات متحده موظف است تمامی مجوزها و تأییدیههای لازم برای استفاده از این منابع را صادر کند.
میزان داراییهای بلوکهشده ایران
برآوردهای بانک مرکزی نشان میدهد مجموع داراییهای بلوکهشده ایران در کشورهای مختلف حدود ۲۴ میلیارد دلار است؛ رقمی که البته منابع مالی ایران در چین را دربر نمیگیرد. با این حال درباره رقم دقیق این داراییها گمانهزنیهای مختلفی مطرح شده است.
طبق مفاد تفاهم، در صورت دسترسی به این منابع، بانک مرکزی میتواند از آنها برای تأمین کالاهای اساسی و انجام تراکنشهای مالی بشردوستانه استفاده کند. در این چارچوب تأکید شده است که تحریمهای سازمان ملل، محدودیتهای مرتبط با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و همچنین تحریمهای اولیه و ثانویه آمریکا نباید مانعی برای انجام این تراکنشها ایجاد کنند.
کارشناسان معتقدند میزان پایبندی آمریکا به اجرای این بند میتواند یکی از معیارهای مهم برای سنجش میزان تعهد واشنگتن به تفاهم امضا شده با ایران باشد.
آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار در دو مرحله
در همین ارتباط، وزیر اقتصاد اعلام کرده است که بر اساس توافقهای انجام شده قرار است در مجموع ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران آزاد شود. این منابع در قالب دو بخش ۶ میلیارد دلاری و با هماهنگی کشورهای میانجی در دسترس ایران قرار خواهد گرفت.
به گفته مسئولان اقتصادی، اقدامات اداری و بانکی مربوط به آزادسازی این منابع در حال انجام است و جزئیات نهایی آن قرار است از سوی بانک مرکزی اعلام شود.
نحوه استفاده از داراییهای بلوکهشده ایران
در خصوص نحوه مصرف این منابع، مسئولان اقتصادی تأکید کردهاند که این داراییها متعلق به بانک مرکزی است. به این معنا که دولت در گذشته ارز حاصل از فروش نفت را به بانک مرکزی فروخته و در مقابل ریال دریافت کرده است، بنابراین مدیریت این منابع ارزی در اختیار بانک مرکزی قرار دارد.
رئیس کل بانک مرکزی نیز اعلام کرده است که استفاده از نخستین بخش ۶ میلیارد دلاری بر اساس توافق سال ۱۴۰۲ میان ایران و آمریکا انجام خواهد شد و عمدتاً برای تأمین کالاهای اساسی و دارو به کار میرود. البته در صورتی که قیمت و کیفیت برخی نهادهها در بازارهای دیگر مناسبتر باشد، امکان خرید از سایر کشورها نیز وجود دارد.
او تأکید کرده است که ایران هر سال میلیاردها دلار برای واردات کالاهای اساسی و دارو نیاز دارد و استفاده از داراییهای بلوکهشده ایران برای این خریدها میتواند فشار بر منابع ارزی جاری کشور را کاهش دهد. در این صورت درآمدهای نفتی آینده میتواند جایگزین منابع مصرف شده شود.
امکان استفاده برای سایر کالاها
در کنار منابع اولیه، بخش دوم ۶ میلیارد دلاری و سایر داراییهای بلوکهشده ایران لزوماً تنها به خرید کالاهای اساسی محدود نخواهد شد. به گفته مسئولان، ایران میتواند از این منابع برای واردات سایر کالاهای غیرتحریمی نیز استفاده کند.
در نهایت نیز مسئولان تیم مذاکرهکننده اعلام کردهاند که روند اجرایی آزادسازی این منابع در چارچوب بند یازدهم تفاهم پیگیری شده و بخشی از مراحل آن پیشتر در مذاکرات قطر انجام شده است. امضای نهایی مربوط به این روند نیز در جریان مذاکرات اخیر در سوئیس صورت گرفته است.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
