تحلیل واکنش بورس به جنگ از نگاه مالی رفتاری و تابآوری بازار سرمایه
به گزارش بورس امروز؛ هادی جوهری با تحلیل واکنش بازار سرمایه به شرایط جنگ و نااطمینانیهای ژئوپلیتیک اظهار کرد: برای درک رفتار بورس در چنین مقاطعی باید دو عامل کلیدی مورد توجه قرار گیرد؛ نخست مالی رفتاری و ذهنیت سرمایهگذاران و دوم زیرساختها و تابآوری ساختاری بازار سرمایه.
او با اشاره به تجربه بازارهای مالی جهان گفت: مطالعات مالی رفتاری نشان میدهد بازارها معمولاً به نااطمینانی پیش از وقوع بحران واکنش شدیدتری نسبت به خود بحران نشان میدهند. افزایش ریسک ادراکشده و نااطمینانی ژئوپلیتیک میتواند به افزایش نوسان، کاهش نقدشوندگی و تشدید رفتارهای هیجانی در بازار منجر شود.
به گفته جوهری، با آغاز یک رویداد بزرگ مانند جنگ و روشنتر شدن سناریوهای پیشرو برای فعالان اقتصادی، بازارها بهتدریج فرآیند تطبیق و کشف قیمتهای جدید را آغاز میکنند. تجربه جنگ خلیج فارس، جنگ اوکراین و حتی برخی بحرانهای مالی جهانی نیز نشان داده است که بازارها پس از عبور از شوک اولیه، اغلب در مدت زمان کوتاهی به تعادل جدید دست پیدا میکنند.
مدیرعامل مشاور سرمایهگذاری ترنج در ادامه با اشاره به تحولات اخیر بازار سرمایه ایران افزود: برخلاف برخی پیشبینیها که انتظار افت شدید بورس پس از وقوع جنگ را داشتند، بخشی از رشد اخیر بازار ناشی از انباشت ظرفیت تعدیلنشده در قیمت سهام بوده است.
او توضیح داد: افزایش نرخ ارز در بازار آزاد و بازار ارز تجاری در پاییز و زمستان ۱۴۰۴ هنوز به طور کامل در ارزشگذاری بسیاری از شرکتها منعکس نشده بود و فضای نااطمینانی ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک مانع از تکمیل فرآیند تعدیل قیمتها شده بود.
به گفته جوهری، با روشنتر شدن ابعاد بحران، سرمایهگذاران به این جمعبندی رسیدند که بخش مهمی از شرکتهای بزرگ بورس، بهویژه صنایع کالامحور، حتی در شرایط جنگی نیز توان نسبی برای حفظ تولید، فروش و جریان نقد عملیاتی دارند. همین موضوع در کنار تعدیل انتظارات نسبت به سودآوری اسمی شرکتها متأثر از نرخ ارز، به تقویت تقاضا برای سهام و رشد بازار کمک کرد.
او در ادامه بر نقش سیاستگذار در مدیریت هیجانات بازار تأکید کرد و گفت: تجربه بورسهای بزرگ دنیا نشان میدهد ابزارهایی مانند توقفهای معاملاتی، مدیریت دامنه نوسان، افزایش شفافیت اطلاعاتی و مدیریت جریان اطلاعات میتوانند در کاهش رفتارهای هیجانی و شکلگیری تصمیمات منطقیتر مؤثر باشند.
جوهری درباره تعطیلی یا تداوم فعالیت بازار در شرایط بحرانی نیز توضیح داد: نمیتوان برای همه شرایط نسخه واحدی تجویز کرد. در برخی مقاطع، بهویژه در ابتدای یک شوک بزرگ، توقف موقت معاملات میتواند فرصت بازتنظیم انتظارات و کاهش رفتارهای هیجانی را فراهم کند؛ اما زمانی که اطلاعات شفافتر میشود، ادامه فعالیت بازار به کشف قیمت کارآمدتر و بازگشت تعادل کمک خواهد کرد.
مدیرعامل مشاور سرمایهگذاری ترنج یکی از مهمترین اقدامات رگولاتوری در شرایط بحران را الزام شرکتها به افشای اطلاعات دانست و افزود: افزایش شفافیت اطلاعاتی پس از شوکهای اقتصادی یا امنیتی، عدمتقارن اطلاعاتی میان سرمایهگذاران را کاهش داده و کیفیت تصمیمگیری در بازار را ارتقا میدهد.
او عامل دیگر در تحلیل رفتار بازار را تابآوری ساختاری بازار سرمایه عنوان کرد و گفت: بازار سرمایه ایران طی دو دهه اخیر از نظر توسعه نهادی، تنوع ابزارهای مالی و گسترش صنایع بورسی پیشرفت قابل توجهی داشته است.
جوهری با اشاره به حضور حدود ۸۰۰ شرکت در صنایع مختلف از جمله پتروشیمی، پالایشی، فلزی و معدنی، دارویی، غذایی، فناوری و کسبوکارهای نوآورانه اظهار کرد: این تنوع صنعتی به توزیع بهتر ریسک در سطح بازار کمک کرده و وابستگی شاخصها به یک یا دو صنعت خاص را کاهش میدهد.
به گفته او، توسعه نهادهای مالی و صندوقهای سرمایهگذاری نیز یکی دیگر از نقاط قوت بازار سرمایه ایران است؛ بهگونهای که گسترش صندوقهای درآمد ثابت، سهامی، مختلط، کالایی و ETFها امکان حضور سرمایهگذاران با سطوح مختلف ریسکپذیری را فراهم کرده است.
جوهری در پایان تأکید کرد: واکنش بازار سرمایه به رویدادهایی مانند جنگ بیش از آنکه صرفاً به خود رخداد وابسته باشد، به مدیریت انتظارات سرمایهگذاران و میزان نااطمینانی موجود در بازار بستگی دارد و توسعه زیرساختها، تنوع صنایع و ابزارهای مالی میتواند تابآوری بازار سرمایه را در دورههای پرتنش افزایش دهد.
منبع خبر: پایگاه خبری بازار سرمایه(سنا)
