فراتر از توان بیمهها؛ جبران خسارت فولاد نیازمند حمایت فوری دولت
آسیبدیدگی دو مجموعه عظیم فولادی، فولاد مبارکه و فولاد خوزستان، با اختلال در تولید حدود ۳۴ درصد از شمش و اسلب کشور، موجی از نگرانیها را در صنایع پاییندستی، شرکتهای حملونقل و کل اقتصاد ایران ایجاد کرده است.
محمد مهدی علمباز، مدیر تامین منابع مالی گروه خدمات بازار سرمایه نهایت نگر در گفتوگو با بورس امروز، در تشریح ابعاد این بحران، معتقد است: با مختل شدن تولید این دو مجموعه که مجموعاً حدود ۱۰.۳ میلیون تن اسلب، بلوم و بیلت تولید میکنند، بخش قابل توجهی از تولید مستقیم فولاد کشور (حدود ۳۰ میلیون تن در سال) معادل حداقل ۳۴ درصد، تحت تأثیر قرار گرفته است.
وی در خصوص پیامدها برای زنجیره ارزش فولاد و اقتصاد کلان تصریح کرد: این اختلال مستقیماً بر شرکتهای نوردی که خوراک خود را از این دو مجموعه تأمین میکنند، تأثیر گذاشته و عملاً آنها را با کمبود حدود ۳۴ درصدی مواد اولیه مواجه کرده است.
علم باز ادامه داد: این موضوع چالشهای جدی را برای تولید میلگرد، تیرآهن، ورق و سایر مقاطع فولادی به همراه خواهد داشت و به طور گستردهتر، صنایع پاییندستی فولاد شامل تولیدکنندگان لوله، پروفیل، قطعات خودرو، لوازم خانگی و همچنین بخشهای حیاتی مانند ساختوساز، نفت و گاز، پتروشیمی و صنایع دفاعی به شدت تحت تأثیر قرار خواهند گرفت.
مدیر تامین منابع مالی گروه خدمات بازار سرمایه نهایت نگر هشدار میدهد که عدم تأمین مواد اولیه مورد نیاز منجر به توقف خط تولید بسیاری از این کارخانجات، بیکاری گسترده، اختلال شدید در تولید محصولات کلیدی و در نهایت افزایش قیمتها و کمبود کالا در بازار خواهد شد. علم باز تأکید کرد: توقف کامل تولید این دو غول فولادی، شوکی عظیم به کل اقتصاد ایران وارد کرده و میتواند منجر به رکود عمیق و بحران اقتصادی شود.
تأثیر بر بازار، قیمتگذاری و لجستیک
وی گفت: در چنین شرایطی، با کاهش عرضه فولاد و افزایش تقاضا ناشی از نیاز به بازسازی، قیمت فولاد در داخل کشور میل به افزایش خواهد داشت.
علمباز معتقد است که با توجه به بحران ارزی و عدم توان دولت در تأمین ارز کافی، آزادسازی نرخ فولاد از قیمتگذاری دستوری، نه یک انتخاب بلکه یک اجبار خواهد بود. در حوزه لجستیک، شرکتهای حملونقل ریلی، جادهای و دریایی که محصولات این مجموعهها را جابجا میکردند، با کاهش درآمد قابل توجهی روبرو خواهند شد که این کاهش، نه تنها به دلیل از دست دادن حوزه درآمدی مستقیم، بلکه به دلیل اثرات دومینویی آن بر سایر صنایع وابسته، تشدید خواهد شد.
وی در خصوص ماهیت آسیبها، بازسازی و جبران خسارت تصریح کرد: هنوز اطلاعات دقیقی از حجم خسارات در دسترس نیست، اما با توجه به اطلاعیههای منتشره، به نظر میرسد بازسازیهای اساسی مورد نیاز باشد که زمانبر خواهد بود.
مدیر تامین منابع مالی گروه خدمات بازار سرمایه نهایت نگر پراکنده کردن صنعت فولاد در سطح کشور را از نظر اقتصادی و لجستیکی منطقی نمیداند، هرچند ماهیت آسیبها (موقت یا زیرساختی) در تعیین زمان بازسازی نقش کلیدی دارد.
وی همچنین تاکید کرد: در خصوص جبران خسارتها، با توجه به ارزش بازار بالای این شرکتها نسبت به کل صنعت بیمه، توانایی شرکتهای بیمهای به تنهایی کافی نخواهد بود. بنابراین، در شرایطی که ریسکها به صورت سیستمی و فاجعهآمیز (مانند جنگ) توزیع میشوند، نقش دولت و سیستمهای حمایتی دولتی برای پوشش این ریسکهای کلان، ضروری و اجتنابناپذیر خواهد بود.
