بازگشت بانک ها به رسالت اصلی با واگذاری دارایی ها
به گزارش بورس امروز؛ سرعت تحولات پیرامون بازار سرمایه در آذر ماه و هفته ابتدایی دی ماه آن چنان زیاد بود که بسیاری از اخبار مهم در لابلای اخبار بسیار مهم حوزه نادیده گرفته شد. روند رشدی بازار، جهش قیمت ارز و طلا، ورود پول حقیقی جدید، تحولات مربوط به انتقال ارز به تالار دوم، مجوز افزایش نرخ در برخی از کالاهای اساسی، قطعی سوخت و خوراک در برخی از صنایع، جهش نرخ های معاملاتی در بورس کالا و … تنها بخشی از خبرهای مهم پیرامون بازار در هفته های اخیر بوده است.
با این وجود اتفاق بسیار مهم و بنیادی که در لابلای هیاهوی اخبار یاد شده، کمتر به آن پرداخته شد، انتشار خبر فروش بلوکی دارایی ها در برخی از بانک ها بود. این خبر در حالت عادی می توانست موجب روند گرفتن قیمت سهام در بسیاری از نماد های بانکی گردد اما در هیاهوی اخبار متعدد چندان به آن پرداخته نشد.
واگذاری بلوک های سهامداری بانک ملت (به صورت غیرمستقیم از طریق شرکت سرمایه گذاری معین ملت) در شبندر، شتران و نیکی باعث شده تا علاوه بر شناسایی حدود 12 هزار میلیارد تومانی، نقدینگی حدود بیش از 17 همتی وارد مجموعه بانک ملت گردد. بانک تجارت نیز بلوک 4.4 درصدی تحت تملک خود (به صورت غیرمستقیم از طریق شرکت سرمایه گذاری ایرانیان) در شپنا را به مبلغ حدود 16.5 همت واگذار کرد. بنا بر اطلاعات در دسترس، صندوق بازنشستگی کارکنان بانک ها خریدار این بلوک ها بوده است.
واگذاری بلوک حدود 15 درصدی بیمه دی نزد بانک دی و همچنین 55 فقره ملک به ارزش حدود 2،800 میلیارد تومان نیز امیدواری ها را برای کاهش ناترازی این بانک به شدت افزایش داده است. شنیده شده این بانک همچنین قرار است بلوک سهامداری خود در نیروگاه دماوند را نیز بزودی واگذار نماید.
اما عجیب ترین فروش، به واگذاری بلوک کنترلی (حدود 90 درصدی) هلدینگ شفا دارو از سوی بانک ملی (به صورت غیرمستقیم از طریق وبانک و شرکت آینده پویا) مربوط است که در صورت نهایی سازی، زیرمجموعه های بانک ملی از محل این فروش، رقمی حدود 37 هزار میلیارد تومان دریافت خواهند کرد. شنیده شده کنسرسیومی که خریدار این بلوک دارویی بوده تحت تملک یک بخش خصوصی است.
| بانک فروشنده | نام دارایی | نام خریدار | مبلغ فروش (میلیارد تومان) |
| بانک ملت (شرکت س معین ملت) | بلوک 2.83 درصدی سهام شبندر | صندوق بازنشستگی کارکنان بانک ها | 8,448 |
| بلوک 2.33 درصدی سهام شتران | صندوق بازنشستگی کارکنان بانک ها | 7,532 | |
| بلوک 2.38 درصدی سهام ونیکی | صندوق بازنشستگی کارکنان بانک ها | 1,176 | |
| بانک تجارت (شرکت س ایرانیان) | بلوک 4.43 درصدی سهام شپنا | صندوق بازنشستگی کارکنان بانک ها | 16,528 |
| بانک ملی (وبانک و آینده پویا) | بلوک 90.52 درصدی سهام شفا دارو | بخش خصوصی | 37,000 |
| بانک دی | بلوک 15.84 درصدی سهام بیمه دی و 55 فقره ملک | سازمان اقتصادی کوثر | 2,803 |
فارغ از تاثیرات سود و زیانی فروش این دارایی ها، نکته بسیار بسیار با اهمیت، ورود نقدینگی به بانک ها، مولد تر شدن دارایی آنها، کاهش چالش نقدینگی و افزایش قدرت ارائه تسهیلات از سوی آنهاست. آنچه مسلم است رسالت تاسیس و راه اندازی هیچ یک از بانک ها در کشور سرمایه گذاری در سهام شرکت ها و بنگاه داری نبوده و تملک سهام شرکت هایی از این دست می تواند بنگاه ها را از رسالت اصلی که تجهیز و تخصیص بهینه منابع بوده دور کند. یقینا با ورود نقدینگی جدید بانک ها تا حدی می توانند تمرکز خود را بر فعالیت عملیاتی خود (اعطای تسهیلات و نه سهامداری) افزایش دهند.
بررسی ها نشان می دهد علیرغم رشد بازار سرمایه، همچنان حدود 80 درصد از تامین مالی کشور از طریق بازار پول صورت می پذیرد و افزایش قدرت وام دهی از سوی بانک ها می تواند از یک سو نرخ تامین مالی برای طرح ها را کاهش داده و موجبات افزایش تولید را فراهم کرده و از سوی دیگر جذابیت سرمایه گذاری در بازار بدهی (به عنوان یکی از اصلی ترین رقبای بازار سهام) را کاهش دهد.
با این وجود، ارقام گزارش شده در معاملات بلوکی یاد شده در مقایسه با جمع دارایی های فریز شده در نظام بانکی بسیار ناچیز است و برای مشاهده تاثیرات اساسی باید دیگر دارایی بانک ها نیز یک به یک در صف فروش گذاشته شده و به دارایی مولد تبدیل گردند. نگاهی به فرایند های واگذاری در دو سال اخیر (همچون واگذاری بلوک شاراک از سوی وبانک و فروش بلوک اپال از سوی بانک پارسیان) نشان از آن دارد که نظام بانکی در واگذاری ها عزمی جدی دارد و لذا با تداوم این روند می توان به اصلاح در این بخش از نظام بانکی و اقتصاد کلان در کشور تا حدی امیدوار بود.
نویسنده: حسن خضوعی _مدیرتحلیل کارگزاری صبا تامین
منبع: شماره 114 نشریه بورس امروز_دی ماه 1404
