بورس در مسیر دلاری شدن؛ روایت جهش پاییزی و سیاستهای ارزی
به گزارش بورس امروز؛ مسیر صعودی بازار سرمایه در سه ماهه اخیر با شتابی کمنظیر پاییزی متفاوت را برای سرمایهگذاران رقم زده به طوریکه شاخص کل بورس به عنوان نماگر اصلی بازار از محدوده 2.4 میلیون در ابتدای شهریور به بیش از 4.1 میلیون واحد در روزهای ابتدایی دی ماه افزایش یافت. با بررسی عوامل سیاسی-اقتصادی موثر بر فضای کلان کشور و بازار سرمایه، میتوان به شناسایی عوامل این رشد چشمگیر پرداخت و نسبت به تداوم روزهای سبز بازار اظهار نظر نمود.
گذار از ریسکهای سیاسی مترتب بر کشور نخستین عامل محرک تقاضای سرمایهگذاران برای خرید سهام بوده است. کمرنگ شدن احتمال وقوع مجدد تنش نظامی از سویی و تعدیل فضای اقتصادی با اعمال دوباره تحریمها پس از فعالسازی مکانیزم ماشه از سوی دیگر موجب شد تا فعالان اقتصادی نسبت به تخصیص منابع به داراییهای ریسکی از جمله سهام تمایل نشان دهند. با این وجود شاید مهمترین عامل تداوم روند رو به رشد بازار را باید در تغییرات سیاستگذاری در حوزه ارزی جستجو کرد. علیرغم برنامهریزی بانک مرکزی در راستای کنترل بازار ارز و ایجاد فشار مضاعف بر شرکتها جهت عرضه ارز در نرخهای سرکوب شده سامانه معاملات ارزی در محدوده 70 هزار تومان، به دلیل بروز مشکلات و دشواریها در تأمین ارز و افزایش افسار گسیخته نرخها در بازار غیر رسمی، عملاً کنترلگری بانک مرکزی در این بازار با چالش جدی مواجه بوده است. از سوی دیگر وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه با توجه به معضلات ذکر شده همواره بر سیاست همسوسازی نرخ ارز سامانه مبادلات با واقعیات اقتصادی تاکید داشتهاند. این تفاوت دیدگاه در پاییز سال جاری به اوج خود رسید و در نهایت با غلبه رویکرد تیم اقتصادی دولت، نرخ ارز محاسباتی درآمد شرکتها به تالار تازه تاسیس دوم روانه شد که نرخهای آن به مراتب به واقعیات اقتصادی و بازار آزاد نزدیکتر هستند. تاثیرات مستقیم و غیر مستقیم افزایش نرخ ارز نمود خود را در عملکرد شرکتهای حاضر در بازار سرمایه نشان داده است. طی دو ماه پایانی پاییز سال جاری، قیمت محصولات عرضه شده در بورس کالا همگام با رشد نرخ ارز در بازار آزاد افزایش قابل توجهی یافته که در گزارش عملکرد ماهانه شرکتها مشهود میباشد. از سوی دیگر با راهاندازی تالار دوم، پیشبینی میشود گزارشهای زمستانی شرکتها نیز با افزایش قابل توجه در نرخهای صادراتی همراه باشد. به طور همزمان حذف نرخ ترجیحی 28.5 هزار تومانی کالاهای اساسی و افزایش آن به نرخهای تالار اول یا دوم، صنایع متاثر از این موضوع از جمله صنایع دارو، محصولات غذایی و زراعت را دچار تحول خواهد نمود. با در نظر گرفتن موارد ذکر شده در کنار لایحه بودجه سال 1405، میتوان انتظار داشت با رشد درآمدهای عملیاتی و سودآوری شرکتها در ادامه سال جاری و سال آینده، بازار با رنگ و بوی دلاری به رشد خود ادامه دهد. تداوم رشد بازار به بهبود وضعیت عملیاتی ابزارها و نهادهای مالی نیز خواهد انجامید. از جمله فاصله معنادار مابین NAV و قیمت صندوقهای اهرمی که مدتها با حباب منفی مواجه بودهاند، با تغییرات در ضریب اهرمی و تسهیلگری سازمان میتواند در فضای مثبت بازار مرتفع گردد. همچنین افزایش ارزش معاملات خرد و ورود وجوه سرمایهگذاران حقیقی و عمقیابی بیشتر بازار اختیار معاملات، فعالان بازار را نسبت به رشد بازار همگام با حفظ نقدشوندگی امیدوارتر نموده است.
دولت نیز با میتواند بهرهگیری از فرصت ایجاد شده در بازار سرمایه به واگذاری داراییهای مازاد تحت مدیریت خود بپردازد. عرضه بلوک سهام تحت تملک بانکها، واحدهای ممتاز صندوقهای پالایش یکم و دارا یکم و سهام دولت در خودروسازها مسیری است که انتظار میرود با تداوم رشد بازار دولت به سوی آن گام برداشته و با خصوصیسازی شرکتهای تحت تملک خود، ضمن بهبود مدیریت و روند عملیاتی آنها، نسبت به کسب درآمد واگذاری و تخصیص آن به حوزهها ضروری و مورد نیاز کشور اقدام نماید.
نویسنده:محمدحسین نیاتی – مدیر سرمایهگذاری و تحلیل مشاور سرمایهگذاری فاینتک
منبع: شماره 114 نشریه بورس امروز_دی ماه 1404
