مروری جامع بر تاریخ صنعت پتروشیمی ایران و مسیر توسعه

به گزارش بورس امروز؛ در کارگاه ۱۲ ساعته‌ای که برگزار شد، ابعاد مختلف استاندارد پایداری P5 و نمونه‌های کاربردی آن در پروژه‌های بین‌المللی تشریح شد و در آغاز این برنامه، رئیس شورای سیاست‌گذاری جایزه تعالی صنعت پتروشیمی با تبریک روز ملی صنعت پتروشیمی، به مرور تاریخ صنعت پتروشیمی ایران، اقدامات انجام‌شده در دوره‌های مختلف و چالش‌ها و فرصت‌های پیش‌روی این صنعت پرداخت.

علی‌محمد بساق‌زاده با اشاره به آغاز شکل‌گیری صنعت پتروشیمی ایران با راه‌اندازی پتروشیمی شیراز در سال ۱۳۴۲ و حضور مقامات وقت، توضیح داد که این مجموعه به‌عنوان نقطه شروع این صنعت شناخته می‌شود؛ منطقه یک آن در همان سال ایجاد شد، در سال ۱۳۵۹ توسعه یافت و سال بعد منطقه سه با محوریت کلر آلکالی راه‌اندازی شد و طرح‌هایی مانند اوره و آمونیاک نیز در ادامه اجرا شد. او افزود که گروه بعدی شامل پتروشیمی آبادان و رازی بود که با همکاری ایران و آمریکا شکل گرفت و فازهای مختلف آن از سال ۱۳۴۶ تا اوایل دهه ۵۰ به بهره‌برداری رسید. این روند زمینه ورود ژاپنی‌ها و تأسیس شرکت پتروشیمی ایران و ژاپن را فراهم کرد که بعدها به پتروشیمی بندر امام تبدیل شد.

رئیس شورای سیاست‌گذاری جایزه تعالی صنعت پتروشیمی با اشاره به دوران جنگ تحمیلی گفت که با وجود توقف‌های مقطعی، طرح‌هایی مانند پتروشیمی شازند اراک، تبریز و اصفهان تعریف و اجرا شد و پس از جنگ، مسیر توسعه با اتکا به تجربه‌های گذشته و اجرای پروژه‌هایی مانند فاز یک امیرکبیر، تندگویان و بوعلی ادامه یافت. او توضیح داد که در فاز دوم توسعه، تمرکز بر پارس جنوبی قرار گرفت و پیشنهاد مدیران پتروشیمی برای استفاده از گاز غنی در زنجیره ارزش، زمینه ایجاد واحدهای بازیابی اتان و توسعه مجموعه‌هایی مانند آریاساسول، جم، کاویان و مروارید را فراهم کرد.

مشاور مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به توسعه مناطق جدید گفت که در مکران، پارسیان و سیراف طرح‌های مهمی آغاز شد و جمع‌آوری گازهای مشعل که در دهه‌های گذشته به‌صورت گسترده سوزانده می‌شد، در واحدهایی مانند بیدبلند، پالایشگاه هویزه و طرح‌های دشت عباس و دهلران عملیاتی شد. او افزود که هلدینگ خلیج‌فارس و باختر نیز مسئولیت جمع‌آوری گازهای مشعل در استان‌های جنوبی را بر عهده گرفتند تا خوراک پایدار صنعت تضمین شود.

بساق‌زاده در ادامه به پروژه‌های نوین و بومی‌سازی تجهیزات اشاره کرد و گفت که طرح‌هایی مانند پارک پلی‌استایرن عسلویه شامل پروژه‌های صدف، پادجم، دالاهو و آرمان انتخاب اجرا شده و در گچساران نیز پس از راه‌اندازی بیدبلند خلیج‌فارس، اتیلن تولیدی در طرح‌های خط دنا مورد استفاده قرار گرفته است. او تأکید کرد که پروژه پلیمر گچساران رکوردهای بالایی در اجرا ثبت کرده و بومی‌سازی تجهیزات حساس در پروژه‌هایی مانند دنا و سیراف، با وجود چالش تحریم، برای نخستین‌بار در کشور انجام شده است.

رئیس شورای سیاست‌گذاری جایزه تعالی صنعت پتروشیمی در پایان به طرح‌های در حال اجرا اشاره کرد و گفت که توسعه پتروشیمی نوری، بازیابی C3+ در بندر امام و طرح GTP اسلام‌آباد غرب با دانش فنی بومی در حال پیشرفت است و طرح سلمان فارسی به‌عنوان نخستین واحد PDH بخش خصوصی در مرحله پیش‌اندازی قرار دارد. او افزود که در پروژه هرمز نیز از بوتان مازاد برای خوراک واحدهای PDH استفاده می‌شود که نشان‌دهنده ظرفیت بالای تاریخ صنعت پتروشیمی ایران در مسیر توسعه و نوآوری است.

در ادامه مراسم، رئیس کمیته علمی جایزه تعالی درباره مدل‌های ارزیابی توضیح داد و گفت که صنعت پتروشیمی از دو مدل EFQM و مدل بومی CPM3 برای ارزیابی پروژه‌ها استفاده می‌کند و بازنگری این مدل‌ها با هدف افزایش شفافیت و کارآمدی در دست اقدام است. همچنین سرفصل‌های اصلی این دوره توسط حسین رادمهر ارائه شد که شامل معرفی استاندارد پایداری P5 و کاربرد آن در پروژه‌های صنعتی بود.

منبع: روابط عمومی هلدینگ خلیج فارس