عدم بازگشت ارز صادراتی؛ خلأ جریمههای مؤثر و سودهای کلان
به گزارش بورس امروز؛ بازگشت ارز صادراتی بهدلیل شکاف نرخ رسمی و آزاد تضعیف شده و به چالشی جدی برای بازار ارز تبدیل شده است. نبود جریمههای مؤثر باعث شده عدم بازگشت ارز صادراتی برای برخی صادرکنندگان همچنان صرفه اقتصادی داشته باشد.
علیرغم تأکید مداوم دولت و بانک مرکزی بر لزوم بازگرداندن ارز حاصل از صادرات، شواهد میدانی و آمارهای رسمی نشان میدهد که این مطالبه هنوز با ابزارهای بازدارنده جدی همراه نشده است. اختلاف قابل توجه بین نرخ ارز در سامانههای رسمی و بازار آزاد، برای برخی صادرکنندگان متخلف سودی قابل توجه ایجاد کرده و باعث شده ارز به چرخه رسمی بازنگردد.
در سالهای اخیر، این رفتار از یک تخلف کوچک به روالی پرمنفعت برای بخشی از صادرکنندگان تبدیل شده است. تهدیدهای اداری یا وعده پیگیریهای قضایی، به دلیل طولانی و پیچیده بودن فرآیند، نتوانستهاند بازدارندگی لازم را ایجاد کنند. کارشناسان پیشنهاد میکنند دولت از ابزارهای اقتصادی مستقیم بهره گیرد؛ بهطور مثال، اعمال نرخهای چندبرابری برای گاز خوراک و سوخت بهصورت دلاری نسبت به صادرکنندگانی که تعهدات ارزیشان را ایفا نکردهاند. چنین سیاستی میتواند سود ناشی از این تخلف را به هزینهای سنگین بدل کند.
بخشی از این ارزهای بازنگشته از سوی شرکتهای دولتی و نیمهدولتی نگهداری میشود که این موضوع حساسیت مسئله را افزایش داده است. هرچند دولت وعده پیگیری موضوع از مسیر مالیاتی و قضایی را داده، تجربه نشان میدهد بدون ایجاد هزینه واقعی و فوری، انگیزهای برای تغییر رفتار صادرکنندگان وجود نخواهد داشت.
منبع: تسنیم
