بازار سرمایه در آستانه بازآرایی ساختاری

به گزارش بورس امروز؛ در شرایط کنونی، اصلاحات ارزی و بودجه‌ای به‌عنوان یکی از عوامل محرک اصلی بازار سرمایه ایران، نقش تعیین‌کننده‌ای در جهت‌دهی به جریان نقدینگی ایفا می‌کنند. حذف ارز ترجیحی برای گروهی از صنایع، به‌ویژه شرکت‌هایی که بخش قابل توجهی از مواد اولیه خود را با نرخ دولتی تأمین می‌کردند، زمینه‌ساز تحولی بنیادین در ساختار هزینه و درآمد آن‌ها شده است. شرکت‌های فعال در حوزه کشاورزی و دامپروری که پیش‌تر ملزم به واردات نهاده‌ها با ارز ۴۲۰۰ تومانی بودند، اکنون قادرند محصولات خود را بر اساس نرخ‌های واقعی بازار عرضه کنند؛ تغییری که به افزایش حاشیه سود و بهبود چشم‌انداز عملیاتی این گروه‌ها منجر شده است.

صنایع غذایی و تولیدکنندگان روغن نیز با بهره‌مندی از این اصلاحات، شاهد ارتقاء سودآوری و واکنش مثبت ارزش سهام خود بوده‌اند. در همین راستا، شرکت‌های دارویی که وابستگی بالایی به واردات مواد اولیه دارند، با امکان فروش محصولات بر مبنای نرخ نیمایی یا آزاد، از منظر بنیادی تقویت شده‌اند.

در سوی دیگر، یکسان‌سازی نرخ ارز و همگرایی نرخ نیمایی با نرخ آزاد، بیشترین اثر را بر شرکت‌های صادرات‌محور برجای گذاشته است. گروه‌هایی نظیر پتروشیمی، فلزات اساسی و پالایشی که بخش عمده درآمد خود را از بازارهای خارجی کسب می‌کنند، با افزایش نرخ ارز، از رشد قابل توجه درآمدهای ارزی برخوردار شده‌اند. همچنین بانک‌هایی که در حوزه مبادلات ارزی فعال هستند، در کوتاه‌مدت از این تحولات منتفع خواهند شد. در مجموع، بخش قابل توجهی از شرکت‌های بورسی که به صادرات وابسته‌اند، از این اصلاحات بهره‌مند شده و مسیر حرکت نقدینگی به‌سمت این صنایع تغییر یافته است؛ روندی که می‌تواند چشم‌انداز بازار را در افق کوتاه‌مدت روشن‌تر و جذاب‌تر سازد.

اصلاحات بودجه‌ای نیز در این میان نقش مکمل و مؤثری ایفا می‌کنند. واقعی‌سازی نرخ دلار نیمایی و حذف ارز ترجیحی، ضمن کاهش هزینه‌های تولید، موجب افزایش درآمدهای ارزی شرکت‌ها شده و واکنش مثبت صنایع بزرگ را در پی داشته است. این تحولات، زمینه انتقال تدریجی نقدینگی از دارایی‌های کم‌ریسک نظیر صندوق‌های طلا به بازار سهام را فراهم کرده و مسیر بازار را به‌سوی ارزندگی واقعی و رشد پایدار سوق داده‌اند.

از منظر روانی نیز، اصلاحات اخیر تأثیر قابل توجهی بر رفتار سرمایه‌گذاران داشته‌اند. حساسیت بازار نسبت به شفافیت و واقعی‌سازی نرخ‌ها افزایش یافته و انتشار هرگونه خبر مثبت در حوزه ارز یا بودجه، به‌سرعت موجب تقویت اعتماد عمومی و افزایش تقاضا برای سهام صنایع کلیدی می‌شود. بنابراین، اصلاحات اقتصادی اخیر نه‌تنها واجد آثار کوتاه‌مدت، بلکه دارای ظرفیت‌های بلندمدت برای ارتقاء جذابیت سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه هستند.

در مجموع، حذف ارز ترجیحی، همگرایی نرخ‌های ارزی و اصلاحات بودجه‌ای، بستری تاریخی برای بازآرایی ساختار بازار سرمایه ایران فراهم کرده‌اند. این مجموعه اقدامات، ضمن تقویت بنیادهای مالی شرکت‌ها، مسیر نقدینگی را به‌سمت صنایع مولد هدایت کرده و چشم‌انداز بازار را در افق میان‌مدت به‌گونه‌ای معنادار بهبود بخشیده‌اند. اصلاحات اقتصادی در این دوره، نه‌فقط محرک رشد، بلکه زمینه‌ساز بازگشت اعتماد و تعادل به بازار سرمایه ایران خواهند بود.

نویسنده: حنانه تفرشی تحلیلگر کارگزاری پیشرو

منبع: شماره 112 نشریه بورس امروز_ آبان ماه 1404