ممکن و ناممکن بازده دلاری بورس
به گزارش بورس امروز؛ سال 1403 پرحادثهترین سال اقتصاد و سیاست ایران در چند دهه اخیر بوده است. اقتصاد این حوادث را به «صرف ریسک» ترجمه کرده و بازارها را دچار تلاطم میکند. بازار سهام در سال 1403 موفق نشد حداقل بازده مطلوب سرمایهگذاران را محقق کند. حداقل بازده مطلوب در شرایطی که نرخ دلار رشد 52 درصد داشته است باید بالاتر از 60 درصد باشد؛ در حالیکه تا 18 اسفند 1403 تنها 29 درصد بازدهی خلق کرده است. البته همین سطح از بازده نیز بصورت کاملا ناهمگن ایجاد شده و اغلب نمادهای بازار از آن بی بهره بوده اند (رشد عمدتا در نمادهای بزرگ متمرکز بوده است).
در سال 1403 سکه طلا با اهرم رشد همزمان انس جهانی و نرخ ارز بی رقیب بود و 97 درصد بازده خلق کرد. البته باید تاکید کرد که بازارهای رقیب سنتی مانند خودرو و مسکن نیز سال خوبی را پشت سر نگذاشتند. آمار بخش مسکن تا مرداد 1403 منتشر شده است اما با توجه به رکود سنگین مسکن بعید است بازده سال مسکن بیش از 25 درصد باشد. بنابراین مسکن نیز بر حسب دلار با افت ارزش مواجه شده است.
این وضعیت غیرمتعارف در بازارهای مالی در سال 1403 متاثر از ریسکهای سیاسی و اقتصادی بوده است. ریسک اقتصادی برای بازار سهام عمدتا در سیاستهای ارزی خلاصه میشود. با ورود تیم اقتصادی جدید و رویکرد کاهش فاصله نرخ نیما به بازار آزاد بازار سهام نیز واکنش مثبت نشان داد اما مخالفتهای جدی و در نهایت استیضاح وزیر اقتصاد این امید را تبدیل به ناامیدی کرد.
بنظر میرسد مادامی که سیاست ارزی به سمت تک نرخی شدن (کاهش اختلاف نرخ رسمی و غیر رسمی) نرود بازار سهام به سختی بتواند بازده دلاری نصیب سرمایهگذاران نماید. از طرفی سیاست پولی نیز علیه بازار سهام عمل کرده است. نرخ بهره اسناد دولتی در اواخر سال از 35 درصد عبور کرده است. کنترل نرخ بهره از مسیر کنترل تورم میسر میشود که آن نیز مستلزم کاهش کسری بودجه است. کاهش مخارج دولت نیز در شرایط فعلی بسیار دشوار بنظر میرسد.
بنابراین بازار سهام برای بهبود وضعیت در سال 1404 دو راه پر چالش یعنی تعدیل در سیاستهای ارزی و کاهش کسری بودجه را در پیش دارد. هر چند به لحاظ فاکتورهای سودآوری و همچنین معیار ارزش جایگزینی بازار سهام بسیار ارزنده ارزیابی میشود اما برای اینکه این پتانسیلهای تبدیل به سود برای سهامداران شود نیازمند آرامش در فضای سیاسی و اقتصادی و هچنین اصلاح رویههای پولی و مالی دولت است.
نویسنده: مهدی رضایتی کارشناس بازار سرمایه
منبع: شماره 105 نشریه بورس امروز- فروردین ماه 1404
