پیش بینی قیمت دلار
قیمت دلار در گرو کنترل نقدینگی و رشد GDP کشور
قیمت دلار از سال گذشته وارد فاز جدیدی در کشورمان شد. قیمت ارز به یک باره چند صد درصد افزایش پیدا کرد و از ۳۷۰۰ تومان تا ۱۹ هزار تومان نیز افزایش پیدا کرد. هرچند روند افزایش قیمت متوقف و قیمت دلار نزولی شد اما در آن مقطع بسیاری به امید رسیدن دلار به ۲۵ هزار تومان اقدام به خرید ارز گران کردند. در ادامه با افت تب بازار ارز زیان سنگینی را متحمل شدند. یکی دیگر از مواردی که باعث شد تا بازار ارز دچار تشویش بیشتری شود بحث ارز دولتی یا دلار ۴۲۰۰ تومانی بود. موضوعی که بسیاری از همان ابتدای شروع طرح با آن مخالف بودند و خواستار تک نرخی شدن قیمت ارز و از بین رفتن تعدد ارزها در سامانههای مختلف شدند.
پیش بینی قیمت ارز در بازار آزاد
نرخ ارز بستگی به عوامل مختلفی از جمله تورم و میزان نقدینگی دارد. نرخ دلار در کشورمان بستگی به میزان تورم در اقتصاد کشور دارد و همچنین تورم نیز وابسته به رشد پول و نقدینگی در کشور است. بنابراین میتوان برای سال جاری پیشبینی کرد که میزان نرخ ارز به سیاستهای دولت در کنترل یا عدم کنترل تورم و رشد پولی و نقدینگی دارد. با این اوصاف در صورتی که دولت در مهار تورم موفق عمل کند میتوان اطمینان داشت که قیمت ارز افزایش پیدا نکند و حتی و روند نزولی به خود بگیرد. همچنین مورد دیگر بحث بزرگ شدن یا کوچگ شدن میزان GDP کشور است. در صورتی که GDP رشد کند و بزرگ شود میتوان در کنترل رشد پولی و نقدینگی موفق بود در غیر این صورت میزان نقدینگی افزایش و منجر به افزایش قیمت دلار میشود. بنابراین پیشبینی میشود در صورت ثبات اقتصادی قیمت ارز بین کانال ۱۱ تا ۱۲ هزار تومان بالا و پایین شود.
تاثیر شوکهای سیاسی و تحریمها بر نرخ ارز
از سال گذشته و با شدت گرفتن تحریمها و تنگتر شدن حلقه آن عملا تمام پارامترهایی که میتوانست بر نرخ ارز اثرگذار باشد به پایان رسیده است. یعنی در شرایط فعلی تحریمهای جدید نمیتواند روی نرخ ارز تاثیر دیگری بگذارد. در مقابل اگر شرایط سیاسی فراتر از تحریم و به شکل رویارویی نظامی پیش برود افزایش قیمت ارز به طور قطع به وجود خواهد آمد. اما در غیر این صورت و با توجه به شرایط کنترلی که بر بازار حاکم شده در شرایط فعلی قیمت ارز تغییر نخواهد کرد.
دولت چه مواردی را باید با ثبات نگه دارد؟
افزایش نقدینگی، نرخ سودهای بانکی، تحریم واردات اسکناس دلار آمریکا به ایران و همچنین سوءاستفاده بسیاری از دلالان و سودجویانی که از هر طریقی به دنبال کسب سود یک شبه بودند، از موضوعاتی است که بر افزایش نرخ ارز طی سال گذشته تأثیر گذاشت. از همین رو دولت باید سیاستهای اقتصادی را به گونهای تنظیم کند تاثیر موارد فوق به حداقل کاهش پیدا کند. ضمن اینکه افزایش صادرات راهکاری است تا ارز بیشتری به کشور وارد شود و این مساله قطعا بر کاهش و ثبات قیمت ارز در آینده اثرگذار خواهد بود.
چرا نباید در بازار دلار سرمایهگذاری کنیم؟
در حال حاضر قیمت دلار بین کانال ۱۱ تا ۱۲ هزار تومانی در نوسان است. گاهی قیمتها افزایش پیدا میکند و به بیش از ۱۲ هزار تومان میرسد و گاهی دلار وارد کانال ۱۱ هزار تومانی میشود. همین نوسان باعث شده تا ریسک سرمایهگذاری در بازار ارز افزایش پیدا کند و کمتر کسی حاضر باشد برای سود اقدام به خرید و فروش ارز کند. چرا که قیمتها چندماهی است که ثبات نسبی پیدا کرده و این نوسان میتواند زیان بسیاری بر افراد وارد کند. ضمن اینکه نوسان رو به بالای قیمتها هم فعلا بازار پرسودی برای سرمایهگذاران نیست.
بازار، بهترین مکانیزم تعیین قیمت ارز
قیمت ارز در بازار آزاد و از طریق عرضه و تقاضا باید مشخص شود، نه اینکه برای آن نرخ گذاری دستوری انجام شود. به گفته کارشناسان اقتصادی دهه هفتاد به بعد تمامی دولت ها سعی بر کنترل و تثبیت نرخ ارز داشتند، که همپی رویه اشتباهی را طی کردند. دولت ها باید بر اساس عرضه و تقاضا نرخ دلار را تعیین می کردند، اما با توجه به درست کاری قیمت ارز، وضعی که مشاهده می کنید، به وجود آمده است. همواره دولتها در تعیین نرخ ارز نقش اصلی را ایفا میکند و با نرخ گذاری دستوری بازار را مدیریت می کنند، این در حالیست که در زمان حاضر و با توجه به تحریم ها، دولت با کنترل و کاهش نرخ ارز می خواهد نشان دهد که تحریم ها در داخل تاثیرگذار نبوده است.
تاثیر منفی بازار متشکل ارزی بر قیمت دلار
کارشناسان معتقد هستند که ایجاد بازار متشکل ارزی معنا ندارد. در این خصوص بر بازار آزاد تاکید شده و تنها عرضه و تقاضا باید در این بازار انجام شود. اینکه دولت چگونه نرخ ارز را تعیین کند، بسته به درآمدهای نفتی متفاوت است، اگردرآمدهای نفتی دولت خوب باشد، دولت با کسری بودجه مواجه نیست و در نتیجه نرخ ارز را دستکاری نمی کند، اما اگر با کسری بودجه روبرو باشد، از نرخ ارز به عنوان یک منبع تامین کسری بودجه استفاده خواهد کرد. به نظر میرسد در شرایطی که دولت با کسری بودجه مواجه است ممکن است اقدام به دستکاری قیمت ارز کند. این مورد جزو مواردی است که میتواند در افزایش قیمت ارز در ماههای آینده تاثیرگذار باشد.
چرا دلار باید تک نرخی شود؟
کارشناسان معتقد هستند که دلار باید تک نرخی شود. دلیل کارشناسان برای تاکید بر تک نرخی شدن قیمت دلار بحث رانت و فسادی است که از وجود نرخهای بیشمار بازار به وجود میآید. وقتی چندین نرخ در بازار وجود دارد اصولا محاسبه قیمت کالا، خدمات و بحث واردات و صادرات با مشکل مواجه میشود. مشکلی که در سال گذشته در بحث واردات برخی مواد اولیه مورد نیاز مردم پیش آمد و موادی که با ارز ۴۲۰۰ وارد میشدند و با قیمت آزاد به فروش میرسیدند. دیدگاه بازار سرمایه این است که حذف دلار ۴۲۰۰ تومانی با افزایش نرخ فروش همراه می شود و از این حیث سود ريالی شرکت ها در سایه ثبات حاشیه سود افزایش می یابد. این دیدگاه نشات گرفته از افزایش نرخ های قبلی است در واقع هرگاه نرخ خوراک افزایش یافته، نهاد حکومتی به تناسب افزایش نرخ فروش هم اعطا کرده است.
