ضرورت تبدیل صندوق توسعه ملی به صندوق ثروت ملی

به گزارش بورس امروز؛ بازارسرمایه این روزها ایام سختی را پشت سر می‌‌گذارد و رکود  مداوم فضای نا امید کننده‌ای را بر بازار حاکم کرد. ابهامات بیش از پیش  باعث کنار کشیدن خریداران از بازار شده است؛ در این میان نقش نهادهایی همچون صندوق تثبیت بازار سرمایه نمود بیشتری خواهد داشت؛ چرا که فلسفه وجودی این نهادها نقش‌‌آفرینی در چنین دورانی است.

صندوق توسعه بازار سرمایه برای حمایت از بازار در مواقع غیر عادی بازار تشکیل شده است. یکی از دلایل به وجود آمدن صندوق توسعه بازار به تجربه‌ی  عملکرد این صندوق در کشورهای دیگر مرتبط است. صندوق توسعه بازار سرمایه بر اساس مسئولیت خود معمولا بر خلاف جهت بازار سرمایه عمل می کند و در روزهای منفی اقدام به خرید در نمادهای مختلف می کند و در روزهای مثبت هم با رعایت حداکثر محافظه کاری اقدام به فروش سهام می کند(به نحوی روند مثبت بازار مخدوش نشود) که هدف غایی کلیه این اقدامات افزایش نقدشوندگی بازار سهام است.

در سایر کشورها دولت به صورت غیر مستقیم در شرایط خاص و آشفته‌ی بازار برای جلوگیری از ریزش مبالغ هنگفتی را به بازار تزریق می‌نماید تا بازار به حالت اولیه خود برگردد؛ در ایران نیز صندوق توسعه بازار تا به امروزعملکرد قابل قبولی داشته است  اما سرمایه موجود در این صندوق با حجم بازار سرمایه مطابقتی ندارد؛ این وظیفه دولت است که در این مواقع خود به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم از طریق بانکها بودجه و منابعی را برای بازار سرمایه در مواقع ضروری در نظر بگیرد.

این مبالغ باید توسط رئیس سازمان بورس کشور  تثبیت شود زیرا مبلغ صندوق توسعه بازار پاسخگوی شرایط آشفته ی  بازار نیست. اگر مبلغ صندوق توسعه بازار سرمایه تنها  یک چهارم از نیاز بازار را پوشش دهد از سویی  این امکان وجود دارد که در  ارقامی هم که خرید و فروش صورت می پذیرد  اشکالاتی وارد باشد. باید صندوق توسعه ملی را به صندوق ثروت ملی تبدیل کنیم، و برای این امر نیازمند، برخی اصلاحات قانونی به خصوص در برنامه هفتم توسعه هستیم.

همچنین رفع موانع حاکم بر صندوق می تواند بازدهی و کارایی آن را بالاتر ببرد. برای مثال یکی از مشکلات اساسی این صندوق در زمینه مالیات است؛ در حال حاضر صندوق توسعه ملی با سازمان حسابرسی بر سر مالیات منابع ریالی مشکل اساسی دارد و صندوق توسعه ملی، طبق قانون مجلس مبنی بر تبدیل ۲ تا ۱۰ درصد از منابع صندوق به ریال، حدود ۹ میلیارد دلار منابع صندوق را به ریال تبدیل کرده است. هم اکنون در صورت تبدیل این مبلغ به دلار با کاهش ارزش ۸ میلیارد دلاری منابع صندوق روبرو می‌شویم؛ ولی چگونه است که سیستم حسابرسی هر سال صندوق را سودده نشان می‌دهد؟ ریالی که پرداخت شده ۲۴ درصد سود نشان می‌دهد و باید مالیات آن پرداخت شود یعنی صندوق هر سال بابت ضرر خود مالیات نیز پرداخت می‌کند چرا که با واحد ریال سود نشان می‌دهد؛ با این طرز فکر، صندوق هر سال در حال کوچک‌تر شدن خواهد بود.

هوشمندانه رفتار کردن و هوشمند سازی صندوق در ایام فعلی یک ضرورت شده است؛ با اقدامات حال حاضر صندوق کوچک‌تر می‌شود. ما در شرایط فعلی هیچ چیز برای نسل بعد نگذاشته‌ایم و کسانی که هیچ چیز برای نسل بعد نگذاشته‌اند نباید ادعا کنند هوشمند هستند.

مرتضی علی اکبری – مدیر عامل شرکت تجلی توسعه معادن و فلزات