مراودات مالی دولت و پالایشگاه های نفت
به گزارش بورس امروز؛ تامین خوراک و قیمت گذاری خوراک تحویلی به شرکت های پالایش نفت و پتروشیمی ها و محصولات ارایه شده به دولت مساله مهم و حیاتی در صنایع پالایش نفت است. بالغ بر 98 درصد از گردش مالی شرکتهای پالایش نفت بابت نرخ خوراک می باشد. متوسط خوراک 10 پالایشگاه نفت و میعانات گازی کشور حدود دو میلیون و 60 هزار بشکه در روز جهت 1401 بوده و شامل یک میلیون و 600 هزار بشکه نفت خام میادین مختلف و 460 هزار بشکه میعانات گازی می باشد.
قیمت خوراک براساس متوسط نرخ ماهیانه دریافتی از جمله Platts و مطابق فرمول های ذیل جهت سال 1401 محاسبه و ضریب نرخ تسعیر نیز، معادل نیما درج شده در سامانه سنا(Sanarate) بانک مرکزی تعیین میگردد.
انتقال خوراک از مبداء تا فنس پالایشگاه بر عهده وزارت نفت بوده و هزینه ای در این خصوص دریافت نمی گردد.
پالایشگاههای کشور به مثابه یک بنگاه خصوصی بوده و معادل قیمت روز خوراک را دریافت و بر همان اساس محصولات نیز فروش رفته و لذا مراودات مالی پالایشگاه های کشور براساس دریافت روزانه نفت خام و میعانات گازی درب پالایشگاه و پرداخت وجه اولیه در قالب تهاتر بوده و تحویل حدود80درصد از محصولات نیز در قالب فرآورده های اصلی به دولت خواهد بود و لذا حدود 20 درصد مابقی از طریق فروش از کانال بورس های کالای انرژی و تامین خوراک صنایع پایین دستی انجام و تسویه حساب مالی با دولت در پایان هر ماه و پس از دریافت صورتحساب در قالب تهاتر نفت خام و محصولات انجام می گیرد.
فرمول قیمت گذاری نفت خام براساس برنامه ششم توسعه و مصوبه مجلس شورای اسلامی و ضریب 95% در فرمول های ذیل و با نرخ سه نوع نفت خام و اعمال فرمول های ذیل جهت هر بشکه انجام می گیرد.
Plight= ((Pomant + Pdubai + Pice Bwave)) – 5 $
Pheavy = (( Pomant + Peubai + Pice Bwave)) – 6 $
فرمول قیمت گذاری خوراک میعانات گازی
براساس برنامه ششم توسعه و مصوب مجلس شورای اسلامی نرخ خوراک میعانات گازی جهت پالایشگاههای نفت و هم چنین جهت پالایشگاههای میعانات گازی، مطابق فرمول ذیل و با ضریب95% در فرمول ذیل محاسبه می گردد.
PCondensate = Psouth pars condensate – 2$
و با توجه به تفاوت کیفیت میعانات مختلف استحصال شده و تحویلی، نرخ میعانات با ضرائب مختلف همراه است. به عنوان مثال جهت میعانات گازی تحویلی به شرکت پالایش نفت شیراز از مبداء آغارو دالان جهت جهت هر بشکه، به میزان 6/0 دلار به فرمول کلی ذکر شده اضافه میگردد.
فرمول قیمت گذاری فرآورده های اصلی
فرمول قیمت گذاری محصولات اصلی شامل گاز مایع، بنزین موتور، نفت سفید، نفت گاز، نفت کوره و سوخت های هوایی (بنزین جت و نفت جت) براساس قیمت های ماهیانه FOB خلیج فارس و منظور نمودن ضرائب کیفی سازی، با مأخذ مجله Platts هر ساله از طریق معاونت هیدروکربوری وزارت نفت تعیین و ارایه محصولات درب پالایشگاه تحویل خریدار می گردد.
نکته مهم، منظور نمودن ضرایب قیمت متناسب با کیفیت فرآورده به صورت سالیانه بوده که جهت هر سال، از طریق وزارت نفت اعلام می گردد. (بدیهی است کیفیت بالاتر محصول منجر به تعیین قیمت بهینه خواهد بود.)
مبنای نرخ تسعیر ارز ، براساس نرخ نیما و از سامانه SANARATE بانک مرکزی قابل دریافت می باشد. به عنوان نمونه قیمت خوراک نفت خام با متوسط API تحویلی به پالایشگاه در دیماه 1401 هر لیتر حدود 129 هزار و 290 ریال و میعانات گازی حدود 123 هزار و 900 ریال بوده است.
گاز مایع هر کیلوگرم 170 هزار و 780 ریال
بنزین موتور هر لیتر 181 هزار و 800 ریال
نفت سفید هر لیتر 194 هزار و 160 ریال
نفت گاز هر لیتر 18 هزار و 830 ریا ل
نفت کوره هر کیلوگرم 95 هزار ریال
بنزین جت هر لیتر 195 هزار و 950 ریال
نفت جت هر لیتر 195 هزار و 950 ریال
نرخ گذاری فرآورده های ویژه
براساس فرمول های مصوب شده توسط شرکت ملی پالایش و پخش و مطابق مصوبه شماره 13552-402/946
مورخ بیست و یکم خردادماه 1401 که از طرف مراکز حاکمیتی بر عهده انجمن صنفی شرکتهای پالایش نفت واگذار شده، می باشد. مبنا دلار نیما از سایت Sanarate و ماخذ مجله Platts بوده که در هرماه، طی دو مرحله قیمت ها تعیین و ارائه می گردد.
محاسبه نرخ دلار نیز براساس یک ماهه منتهی به تاریخ منظور و محاسبه نرخ های مجله Platts به صورت 15 روزه در نظر گرفته میگردد.
تعیین نرخ های 15 روزه فرآورده ویژه با هماهنگی دستگاه های ذیل و منظور نمودن شرایط و فرمول های قید شده انجام می گیرد.
- انجمن صنفی شرکتهای پالایش نفت
- فرمول های نزدیک به آنالیز محصول قابل فروش
- وزارت صمت
- سازمان حمایت از مصرف کننده
- شرکتهای بورس کالا و انرژی
- سازمان بازرسی کل کشور
- مجله (Platts)
- دلار نیمه بانک مرکزی
- اداره کل گمرکات کشور
- سازمان تعزیرات حکومتی
فرمول قیمت گذاری فرآورده های ویژه
فرمول قیمت گذاری برخی از محصولات ویژه قابل عرضه در بورس های کالا و انرژی مطابق ذیل خواهد بود.
حلال 402: میانگین قیمت فوب خلیج فارس نفت سفید × 1/05
نفتا: معادل نرخ 15 روزه قبل نفتای خلیج فارس با مأخذ Platts
گوگرد: میانگین قیمت های حداقل و حداکثر نشریات Fmb و FERTIGON
آیزوفید: میانگین روغن خام سبک( لوبکات ) * 1/1
مالچ : میانگین فوب خلیج فارس نفت کوره 180 * 1/1
آیزوریسایکل: میانگین روغن خام سبک ( لوبکات) * 1/3
وکیوم باتوم: در قالب زمانها ، معادل 76/0 قیمت نفت کوره 380
حلال 404: میانگین فوب خلیج فارس بنزین سوپر * 1/06
قیر شل 250-MC :قیمت وکیوم باتوم *1/6
قیمت فرآورده های ویژه در قیاس با فرآورده های اصلی جهت مقایسه با فرآورده های اصلی و خوراک
نرخ گذاری براساس فرمولها و با مهندسی محصولات مشابه و هر 15 روز یک بار از طرف انجمن صنفی شرکتهای پالایش نفت صورت می گیرد.
نفتای سبک هر کیلوگرم 166 هزار و 40 ریال
نفتای سنگین هر کیلوگرم 166 هزار و 40 ریال
حلال 404 هر لیتر 169 هزار و 20 ریال
آیزوفید هر کیلوگرم 121 هزار و 510 ریال
آیزوریسایکل هر کیلوگرم 144 هزار و 710 ریال
گوگرد هر کیلوگرم 28 هزار و 460 ریال
وکیوم باتوم هر کیلوگرم 71 هزار و 100 ریال
انواع قیر نهایی شامل 70/60 هر کیلوگرم 76 هزار و 70 ریال
قیر شل 250-MC هرکیلوگرم 11 هزار و 276 ریال
پیشنهاد و جمع بندی
با عنایت به ارائه توضیح خلاصه در خصوص مراودات مالی شرکتهای پالایش با وزارت نفت از یک طرف و لزوم منظور نمودن منافع سهامداران خرد و کلان شرکتهای پالایشی از طرف دیگر لازم است، شفاف سازی قیمت گذاری خوراک و محصولات و خصوصا ضرایب سالیانه به صورت پیوسته از طرف معاونت هیدروکربوری وزارت انجام و فرمول های تعیین قیمت خوراک و محصولات در قالب برنامه طولانی مدت مصوب ( حداقل پنج تا ده سال ) و ابتدای هر سال ابلاغ گردد.
بدیهی است تاخیر در ارسال فرمول قیمت گذاری که معمولاً در مرداد ماه هر سال انجام گیرد. علاوه بر عدم تعیین تکلیف پالایشگاهها، موجب تغییر در قیمت سهام شرکتها در بورس و یا فرابورس خواهد گردد.
