بحران کمبود تراشه و راه های میانبر خودروسازان برای مقابله با آن
به گزارش بورس امروز، برای صنعت خودرو و همچنین صنعت لوازم الکترونیکی و هوشمند، دو سال گذشته سالهای بسیار سختی بوده است. همه گیری ویروس کرونا موجب کاهش شدید تقاضا شد، اما مدتی که از شیوع ویروس کرونا گذشت، تقاضا برای خرید وسایل الکترونیکی از جمله کامپیوتر و سایر دستگاه هایی که امکان دورکاری را برای کارمندان و بیزینس ها محقق می ساخت بسیار زیاد شد. به همین دلیل بحرانی به نام کمبود تراشه به دلیل تقاضای بیش از ظرفیت تولید تراشه در صنعت دنیا به وجود آمد و با توجه به اینکه در شرایط همه گیری کرونا، تولید خودرو و خرید خودرو توسط مشتریان اولویت اصلی محسوب نمی شود، اولویت شرکت های تولیدکننده تراشه و میکروچیپ برای فروش این قطعه مهم، شرکت های الکترونیکی بودند. با وجود اینکه درخواست برای خرید وسایل الکترونیکی مقداری کاهش یافته، اما هنوز مشکل برای تامین تراشه وجود دارد و تولیدکنندگان تراشه قادر به تامین تقاضا نیستد و این شرایط پیش بینی می شود که در سال 2023 نیز به همین صورت باشد.
افزایش تیراژ تولید راه حل این بحران است، ولی بد نیست بدانید که رشد تیراژ تولید تراشه به این سادگی ها نیست. صنعت تولید تراشه و میکروچیپ ها از سال 2000 تا به امروز ظرفیت تولید خود را موفق شده 180 درصد افزایش دهد. اما این ظرفیت تولید با توجه به پیشرفت تکنولوژی و نصب تعداد تراشه بیشتری روی خودروهای تولیدی و همچنین دستگاه های الکترونیکی کافی نیست. لازم است بدانید که احداث کارخانه های جدید برای تولید تراشه و تامین منابع آن ضمن نیاز به میلیاردها دلار سرمایه، سالها زمان می برد.
وضعیت تامین تراشه برای خودروسازان نسبت به سال گذشته ذره ای بهبود نیافته. ضمن اینکه جنگ روسیه و اوکراین شرایط را بدتر هم کرده است. اوکراین حدود 25 تا 35 درصد گاز نئون تصفیه شده دنیا را در اختیار دارد و روسیه نیز 35 درصد پالادیوم دنیا را دارد که هردو از موارد ضروری برای تولید تراشه هستند. با این شرایط صنعت خودروسازی نمی تواند امیدی به حال این بحران به این زودی ها داشته باشد.
البته خودروسازان کاملا نسبت به این بحران آگاه هستند و تویوتا همین مدتی پیش بود که اعلام کرد در برخی از سایت های تولیدی این شرکت تولید به نصف رسیده است. خودروسازان دیگر نیز وضعیتی مشابه داشته اند. به طور کلی در سال 2021 تعداد 10.7 میلیون خودرو کمتر از سال 2019 تولید شده است. برخی از خودروسازان توانستند با اتخاذ استراتژی های مختلف و حفظ حاشیه سود، تولید خود را دست و پا شکسته ادامه دهند. اما همین موضوع مشکلات را بیشتر کرد و باعث افزایش تقاضا برای تراشه ها شد.
لازم به ذکر است که امروزه تمام صنایع با مشکل کمبود تراشه مواجه هستند، اما وضعیت برای صنعت خودروسازی حادتر است. خودروسازان و زنجیره تامین معمولا از یک استراتژی تولید لحظه ای پیروی می کنند. از آنجایی که بسیاری از اینها توقع کمبود تراشه را در سال های 2020 و 2021 نداشتند، موجودی تراشه آنها بسیار محدود بود و این موضوع کل زنجیره تامین را مختل کرد. از طرفی خودروها روز به روز پیچیده تر و پیشرفته تر می شوند و نیاز آنها به تراشه های الکترونیکی بیشتر می شود. به عبارت دیگر خودروهای امروزی و آینده به مراتب بیشتر از خودروهای قدیمی به تراشه و میکروچیپ نیاز دارند. چراکه خودروهای امروزی دارای ویژگی هایی مانند سیستم های متصل، سیستم های کمکی راننده و خودران و همچنین پیشرانه الکتریکی یا هیبریدی دارند که روی خودروهای قدیمی چنین ویژگی هایی وجود نداشت.
در این شرایط برخی از خودروسازان شروع به سفارش میکروچیپ بیش از نیاز خود کردند. این اقدام شاید برای یک یا چند خودروساز مانند داروی موقتی عمل کند، اما مشکل کمبود تراشه و میکروچیپ به قوت خود پابرجاست. حتی تغییر تامین کنندگان نیز نمی تواند کمکی به حل این بحران کند. چراکه تولیدکنندگان تراشه باید طی یک دوره ارزیابی صلاحیت پیچیده شش ماهه، استانداردهای لازم برای خودروسازان را پاس کنند. به بیان ساده تر نمی توان انتظار داشت که عرضه تراشه ها به این زودی ها با تقاضا این قطعه در بازار به تعادل برسد. بدین ترتیب شرکت های تولید کننده باید یک استراتژی بلند مدت برای مدیریت عرضه تراشه به بازار داشته باشند. در چنین شرایطی خودروسازان دنیا یا مجبور به پرداخت مبلغ بیشتر برای تامین تراشه به هر شکل و از هر منبعی شده اند و یا اینکه برای تولید خودرو به هر قیمت مجبور به حذف برخی از آپشن های محبوب مانند گرمکن صندلی، سیستم های کمکی رانندگی و حتی کروز کنترل یا مالتی مدیا از روی محصولات خود شده اند!
خودروسازان برای اینکه در بلندمدت با بحران کمبود تراشه کنار بیایند، باید نقشه فناوری دقیقی طراحی کنند که در آن نیاز هر خودروساز به تراشه مشخص باشد. این موضوع سبب شفافیت بیشتر ارتباط خودروساز با تولیدکننده تراشه می شود و همچنین باعث می شود خودروسازان هوشمندانه تر دست به توسعه محصول در آینده بزنند. بدین ترتیب خودروسازان می توانند در بازه زمانی کوتاه مدت و بلند مدت میریت تقاضا داشته باشند. تیم های آنالیز داخلی خودروسازان هم می توانند نیاز این شرکت ها به تراشه در آینده را بررسی کنند و شرکت های تولیدکننده هم قادر به آنالیز و تخمین نیاز خودروسازان در آینده به میکروچیپ و تراشه هستند.
با توجه به نیاز شدید خودروسازان به تراشه، این بحران کمبود میکروچیپ به سرمایه گذاری های مشترک برخی از خودروسازان با شرکت های تولیدکننده تراشه ختم شده است. ایران خودرو هم که از کمبود تراشه کم ضربه نخورده، به خوبی آگاهی دارد که این بحران به این زودی ها خاتمه نمی یابد. به همین جهت به همکاری هرچه گسترده تر با شرکت های دانش بنیان رو آورده و با استفاده از دانش نخبگان کشور قصد داخلی سازی تراشه و تولید میکروچیپ ها در داخل ایران را دارد که این مهم با همکاری وزارت صمت محقق شده و قرارداد همکاری سه جانبه ای میان ایران خودرو، یک شرکت دانش بنیان و وزارت صمت برای داخلی سازی و تولید تراشه در ایران امضا شد. این اقدام ایران خودرو یک راه بنیادی برای مشکل کمبود تراشه بوده که با همکاری با شرکت های دانش بنیان محقق شده است.
