در حال حاضر خریدار عمده ذغال سنگ در داخل کشور، شرکت ذوب آهن اصفهان است و میزان مصرف سایر واحدهای صنعتی در مقایسه با آن چندان زیاد نیست.در سال های اخیر معدن کاران زغال سنگ با مشکلاتی همچون نبود روشی شفاف برای تعیین قیمت زغالسنگ، وجود خرید انحصاری، مطالبات معوق معدن کاران زغالسنگ، هزینه های بالای استخراج معادن و استفاده از تکنولوژی و ماشین آلات سنتی دست و پنجه نرم می کنند.

به گزارش بورس امروز، در حال حاضر خریدار عمده ذغال سنگ در داخل کشور، شرکت ذوب آهن اصفهان است و میزان مصرف سایر واحدهای صنعتی در مقایسه با آن چندان زیاد نیست.

در سال های اخیر معدن کاران زغال سنگ با مشکلاتی همچون نبود روشی شفاف برای تعیین قیمت زغالسنگ، وجود خرید انحصاری، مطالبات معوق معدن کاران زغالسنگ، هزینه های بالای استخراج معادن و استفاده از تکنولوژی و ماشین آلات سنتی دست و پنجه نرم می کنند.

و همچنین کیفیت زغال سنگ نیز به نحوی نیست که استاندارد های فنی را برای فرایند تولید فولاد به روش کوره بلند تامین کند.

انجمن صنفی تولیدکنندگان زغال سنگ به امید اینکه بتواند در بلندمدت سبب شفافیت و پیش بینی پذیری قیمت زغالسنگ با توجه به نرخ جهانی گردد، قیمت زغالسنگ را به درصدی از نرخ شمش فولاد وصل کرد. در خصوص واردات زغالسنگ نیز به این دلیل که کنسانتره  زغالسنگ تولید در داخل کشور هم  از لحاظ کمیت و هم از لحاظ کیفیت پوشش نیاز داخلی را نمی دهد.

کل نیاز کنسانتره زغال سنگ داخلی با احتساب همه ظرفیت های تولید کک حدود ۴.۵  میلیون تن است که در بهترین حالت تا کنون رکوردی بالاتر از ۱.۸ میلیون تن ثبت نشده است.

زغال سنگ تولیدی داخل کشور از نظر پارامترهای کیفی تاثیر گذار مانند خاکستر ، گوگرد ، CSR  و … در حد مطلوب نبوده و به ناچار می بایست با حداقل ۲۵ تا ۳۰ درصد زغال کیفی وارداتی ترکیب شود تا به حداقل مطلوبیت کیفی کک برای مصرف در کوره بلند دست یافت.

لذا واردات زغال برای پوشش فقر کیفی و تکمیل ظرفیت کمی به ناچار باید انجام شود. قبل از اتصال قیمت زغال سنگ به قیمت شمش فولا خوزستان، قیمت توسط کمیته پشتیبانی زغال سنگ که در وزارت صمت مستقر بوده انجام می شده است.

با توجه به تغییرات حادث شده و همچنین بلاتکلیف بودن قراردادها تا نیمه ها و گاهی تا پایان سال برای تعیین قیمت، مقرر شد قیمت زغال سنگ به شمش متصل گردد.

گرچه پیش نیاز این موضوع تامین مواد آهن دار ذوب آهن بوده که متاسفانه در اجرای آن بد عهدی شد. اما  نوسان قیمت شمش، نوسان قیمت زغال را پوشش داده به نحوی که حاشیه سود تولید کنندگان زغال سنگ، چند برابر حاشیه سود ذوب آهن شده است. این موضوع با مراجعه به کدال شرکت های زغالسنگی حاضر در بورس قابل راستی سنجی است.

افزایش قیمت زغال سنگ متناسب با نوسان قیمت شمش، صورت می پذیرد. افزایش جداگانه و مستقلی برای زغال سنگ متصور نیستیم . این موضوع بارها و بارها گفته شده است که قیاس زغال سنگ تولید داخل با زغال سنگ جهانی از نظر کیفیت و همچنین قیمت قیاس مناسبی نیست.

تشابه این دو به مثابه قیاس پراید و بنز است. هردو وسیله نقلیه هستند اما این کجا و آن کجا. گوگرد زغال سنگ جهانی زیر نیم درصد است و در بهترین حالت گوگرد زغال داخلی به کمتر از یک درصد نمی رسد یعنی دو برابر سقف گوگرد جهانی. خاکستر و قلیایی، CRS هم داستان مشابهی دارند.

ابتدا باید بپذیریم آنچه تحت عنوان زغال تولید می شود از نظر رنکینگ جهانی زغال در کجای رنکینگ جهانی قراردارد و سپس متناسب با آن قیمت گذاری و قیاس نمود. قیمت پایه زغال سنگ در فروردین ماه مرز ۴ هزار توان به ازای هر کیلو را پشت سر گذاشت.

این یعنی هر تن بالغ بر۱۶۰ دلار با نرخ ۲۵ هزار تومان به صورت تحویل درب معدن.  زغال سنگ سوخت رایجی است که در بسیاری از خانه ها و حتی در صنایع بزرگ نیز استفاده می گردد.

عدم استراتژی مدون در تولید زغال سنگ

زغال سنگ اساسا یک سنگ رسوبی قابل احتراق است و در برخی از نقاط زمین به عنوان بستر یا رگه های زغال سنگ یافت می شود. زغال سنگ در تولید برق، تولید فولاد، در صنایع، در تبدیل کردن گاز و مایع، در محصولات تخصصی و مصارف خانگی کاربرد دارد. از چالش های مهم معادن زغال سنگ در ایران نبود شفافیت در تعیین قیمت، بالا بودن هزینه های معادن، فقدان استراتژی مدون است؛ یکی دیگر از چالش های معادن زغال سنگ در ایران تمایل به واردات زغال سنگ به بهانه تفاوت کیفیت زغال سنگ کک شو داخلی نسبت به کیفیت کک شو وارداتی است، نبود امکانات زیربنایی از جمله آب و برق و … نیز از چالش های این صنعت به شمار می رود. در سال های گذشته به همراه افزایش تقاضا برای سنگ آهن تقاضا برای زغال سنگ نیز افزایش یافته است. قیمت این ماده از سال ۲۰۰۸  به صورت قابل توجهی افزایش یافته است. ذخایر قطعی زغال سنگ با روند کنونی مصرف حداقل تا ۱۵۰ سال آینده می تواند نقش کلیدی در تامین انرژی مورد نیاز بشر را ایفا کند.

  • نویسنده : محمد جعفر صالحی- معاون خرید ذوب آهن اصفهان
  • منبع خبر : نشریه بورس امروز