رقابت در صنعت تامین مالی؛ کدام تامین سرمایه گوی سبقت را ربودهاند؟
به گزارش بورس امروز، جهت بررسی ریسک رقابت، شاخصهای مختلفی تعریف شده است که از آن جمله می توان به شاخص هرفیندال هیرشمن 1 (HHI)، شاخص نسبت تمرکز بنگاههای برتر، ضریب جینی و شاخص قدرت بازار اشاره کرد. طی سالهای اخیر صنعت خدمات مالی در حوزۀ تعهد پذیره نویسی، صرف نظر از نوسانات محدود در برخی سالها، در مجموع روند افزایش رقابت و کاهش تمرکز را در پیش گرفته است. به گونه ای که در بخش تعهد پذیره نویسی طی سالهای 1391 و 1392 بازار به شدت متمرکز بوده است؛ در حالی که در سال های 1393 و 1394 بازار در وضعیت نسبتا رقابتی قرار داشت اما در سال های بعدی، بازار به تناوب از وضعیت رقابتی به وضعیت متمرکز تغییر وضعیت داشته است.
در سال 1399 شاخص با رقم 1،141 رقابتی بوده، اما در دوره 9 ماهه ابتدایی سال 1400، مقدار شاخص به رقم 1،754 افزایش داشته که نشانگر بازار نسبتا رقابتی است.
در بخش خدمات مدیریت دارایی (با درآمد ثابت) نیز شاخص در سالهای اولیه، عددی بالاتر از 2.500 واحد را ثبت نموده که گویای بازار متمرکز در آن دوره است.
اما پس از آن و از سال 1394 به بعد، روند کاهش تمرکز بازار و رقابت روزافزون در این بخش آغاز شده و در حال حاضر این حوزۀ فعالیت، به شدت رقابتی محسوب می شود. در حوزۀ خدمات مدیریت دارایی (سهامی) وضعیت، اندکی متفاوت بوده و دورە تمرکز بازار، بازە طولانی تری را به خود اختصاص داده است. به گونه ای که طی سالهای 1391 تا 1395 بازار به سمت کاهش رقابت حرکت کرده و در سال 1395 به شدت متمرکز محسوب می شود.
اما از سال 1396 به بعد شاهد بازاری رقابتی در این حوزه بودهایم؛ با این وجود، طی سه سال اخیر شاهد اندکی کاهش رقابت و افزایش تمرکز بوده ایم اما همچنان عدد شاخص کمتر از 1.500 بوده که گویای بازاری رقابتی در این حوزه است.
در بررسی نسبت های چندین شرکت تامین سرمایه که شامل نمادهای امید، لوتوس، نوین، ملت، امین، تمدن، کاردان، مسکن، سپهر و دماوند می باشد شاهد بودیم که نسبت بدهی (مجموع بدهی ها بر مجموع دارایی ها)، درصورتهای مالی 9 ماهه نماد امید با 0.41 بیشترین نسبت بدهی و درصورت های مالی 6 ماهه نماد مسکن با 0.04 کمترین نسبت بدهی را به خود اختصاص داده است که هر چه این نسبت کمتر باشد نشان دهنده ریسک کمتر شرکت می باشد.
حاشیه سود خالص در نماد امید 79 درصد، لوتوس 75 درصد، نوین 95 درصد، ملت 89 درصد، امین 76 درصد، تمدن 87 درصد، کاردان 87 درصد، مسکن 88 درصد، سپهر 71 درصد، و دماوند 82 درصد می باشد.
حاشیه سود بالا در این نمادها یک امر کاملا طبیعی است، چرا که اینگونه شرکتها هزینه خاصی را بابت عملیاتی که انجام می دهند متحمل نمی شوند. با این حال بیشترین حاشیه سود خالص از بین نمادهای مذکور به نماد نوین و بعد از آن به نماد مسکن تعلق گرفته است. ( این نسبتها بر اساس آخرین صورتهای مالی ارائه شده توسط این نمادها در نظر گرفته شده است که در نماد امید صورتهای مالی 9 ماهه، در لوتوس 12 ماهه سال 1399، نوین 12 ماهه سال 1399، ملت نیز 12 ماهه سال 1399، امین 6 ماهه، تمدن 9 ماهه، کاردان 12 ماهه، مسکن 6 ماهه، سپهر 9 ماهه و دماوند 6 ماهه مد نظر قرار گرفته است)
نسبت بازده دارایی در نماد امین 0.18، لوتوس 0.30، نوین 0.36، ملت 0.23، امین 0.33، تمدن 0.36، کاردان 0.46، مسکن 0.38، سپهر 0.32، و دماوند 0.058 می باشد که این نسبت نشان دهنده میزان بازده دارایی یک شرکت در بدست آوردن سود خالص برای آن شرکت خواهد بود که در این آیتم ابتدا نماد کاردان و بعد از آن نماد مسکن موفق تر از سایر نمادها عمل کرده است.
نسبت بازده حقوق مالکانه نیز برای این نماد امین 0.32، لوتوس 0.46، نوین 0.48، ملت 0.30، امین 0.48، تمدن 0.57، کاردان 0.62، مسکن 0.39، سپهر 0.41، و دماوند 0.07 می باشد.
