شرکت های ارائه دهنده داده و اطلاعات مالی به عنوان زیر مجموعه صنعت خدمات مالی به حساب می آیند که خدمات مختلفی در زمینه ارائه و پردازش اطلاعات مالی در اختیار متقاضیان از جمله شرکت ها سرمایه گذاران، معامله گران، نهادهای ناظر و اشخاص دیگر قرار می دهند.

به گزارش بورس امروز، داده های مذکور از پایگاه های مختلف از جمله بانک‌ها، بیمه‌ها، بورس‌ها، سیستم‌های معاملاتی و مراکز دیگر دریافت میشوند و متناسب با فرایند زیر محصولات مختلف ارائه می‌دهند.

داده و اطلاعات مالی مستخرج از معاملات بازارهای مختلف از جمله بازار سرمایه، بازار پول، بازار بیمه و نهادهای مربوطه فعال هر یک از آنهاست که شامل ابزارهای مختلف مانند اوراق بهادار سهامی، صکوک، سپرده، حق بیمه، صندوق‌ها، اختیارات، آتی ها، ارزها و موارد دیگر یکی از ابزارهای مربوطه با هدف سرمایه گذاری یا نظارت دریافت می شوند و در نهایت یک مجموعه کلان از داده را تشکیل خواهند داد.

مراکز ارائه دهنده خدمات مالی بنا به تقاضا و نیاز متقاضیان، داده ها را به صورت خام یا پردازش شده در اختیار آنها قرار می‌دهند. پردازش نیز می‌تواند از مراحل ساده نمایش و دریافت گزارش اجرای مدل های مختلف را شامل می شود.

داده ها انواع مختلف دارند از جمله داده و اطلاعات معاملات بازار سرمایه محاسبه ریسک بانک ها و نهادهای فعال در بازار پول ارزش‌گذاری شرکت‌ها بر اساس صورت وضعیت مالی آنها اقدامات شرکتی و موارد دیگر که به درخواست یا حسب مورد متناسب با نیاز دریافت و مورد تحلیل و پردازش قرار می گیرند. جاده مذکور می‌تواند بازه های مختلف لحظه‌ای روزانه ماهانه و سالانه یا هر بازه تاریخی را شامل شود.

شرکت‌های فعال در این زمینه تلاش می کنند در زمینه های مختلف با یکدیگر روابط داشته و سهم بازار خود را افزایش دهند . برخی از این زمینه ها شامل:

  • 1- فراوانی ارائه داده و اطلاعات : داده میتواند در لحظه ، با تاخیر در انتهای روز و سابقه تاریخی باشد.
  • 2-  امکان ارائه خدمات مختلف از نظر زمان دریافت داده وجود داشته باشد به طوری که کاربر بر اساس محاسبه هزینه- فایده نوع داده و زمان دریافت و به روزرسانی را انتخاب کند.
  • 3- نحوه نمایش داده: داده می تواند در قالب های مختلف قابل نمایش باشند به صورت نمودار تصاویر یا جداول مختلف
  • 4- نحوه دریافت داده به صورتBroadcast,multicast, satellite, private line, VPN or internet
  • 5- داده می‌تواند در فرمت های مختلف قابل دریافت و ویرایش باشد
  • 6- روش های مدل سازی داده ها
  • 7- دسترسی به داده ها: این که گستره دسترسی به داده ها به چه میزان است
  • 8-  خدمات ارزش افزوده و ارائه خدمات
  • 9-  روش جذب مشتریان مختلف و ارائه خدمات و محصولات متناسب با نیاز آنها
  • 10- وضعیت صنعت تحلیل/ داده بازار

بر اساس آمارها پیش‌بینی می‌شود رشد سالانه این صنعت ۲.۹ درصد باشد. اهم درآمد  نیز بر پایه ارائه سیگنال های معاملاتی محاسبه ریسک و ارائه خدمات سفارشی حاصل شده است اما محدود به موارد مذکور نیست بلکه این سرمایه گذاران و موارد دیگر از جمله تحلیل مدیریت سبد سرمایه گذاری ارزش گذاری و ارائه شاخص ارزیابی داده‌های معاملاتی و به صورت لحظه ای و تحقیقات مختلف نیز هستند.

صنعت پردازش اطلاعات مالی در ایران صنعتی نوپا است که کمتر از یک دهه از فعالیت آن می گذرد. اما با توجه به جوان بودن بازار سرمایه کشور و نیازمند فرهنگسازی و نهادینه شده، استفاده از تحلیل اطلاعات مالی در تصمیم گیری ها و سرمایه‌گذاری‌ها هنوز جای پای خود را در میان آحاد سرمایه‌گذاران، شرکت ها و نهادهای مالی فعال به خوبی باز نکرده است.

در این میان، با توجه به سرمایه‌بر بودن این نهادهای مالی و نیاز به سرمایه گذاری‌های بالا در زمینه سخت افزارها و نرم افزارهای مورد نیاز، دانش محور بودن و اتکا به بهره گیری از فناوری در ارائه خدمات مالی موجب شده، شرکت های فعال در این حوزه آنطور که باید نتوانند توسعه یابند و در ارائه خدمات متنوع به بازارهای مالی، موفق باشند.

از همین رو، هر یک از شرکت‌ها در کنار فعالیت اصلی خود، ضمن برخورداری از حمایت سهامداران عمده، اقدام به تکمیل کردن زنجیره ارزش خدمات مالی و هم چنین ایجاد خطوط کسب و کار درآمدزا در کنار کسب و کار اصلی خود را مدنظر داشته و از محل درآمدهای حاصل از آن، خدمات پردازش اطلاعات مالیرا به تدریج توسعه دهند.

این درحالیست که در کشورهای توسعه یافته، شرکت های تامین کننده اطلاعات مالی، نقش اصلی را در تصمیم سازی و تصمیم گیری، بنگاه های اقتصادی، پروژه ها و حتی دولت بر عهده دارند. این شرکت ها، راهکار، سامانه ها و ترمینال های اطلاعات مالی متنوع در بخش های مختلف را در قالب بسترهای نوین فناوری اطلاعات در دسترس ذی نفعان قرار می دهند.

نگاهی به عملکرد 5 نهاد مالی (پردازش اطلاعات مالی پارت، پردازش اطلاعات مالی پویا، پردازش اطلاعات مالی مپنا، پردازش مالی اطلاعات مالی نوآوران امین، پردازش اطلاعات مالی نواندیشان افرا) در صنعت پردازش اطلاعات مالی در ایراننحوه فعالیت شرکت‌های پردازش اطلاعات مالی  داریم:

شرکت‌های پردازش اطلاعات مالی در زنجیره خدمات مالی شکل گرفته و فعالیت آن ها به نحوی است که نتیجه آن به صورت اهرمی باعث توسعه چند برابری ارزش‌آفرینی و سودآوری سایر خدمات حاضر در زنجیره ارزش خدمات مالی و سرمایه گذاری آن ها شده است.

از همین رو برخی از شرکت‌ها یا خود مستقیما اقدام به اخذ مجوزهای مشاوره سرمایه گذاری، سبدگردانی و سایر مجوزها علاوه بر مجوز پردازش اطلاعات مالی اقدام کرده‌اند و یا اینکه به صورت سهامداری در فعالیت مشاور سرمایه گذاری، رتبه‌بندی اعتباری و یا سایر فعالیت‌های حاضر در زنجیره ارزش خدمات خود وارد شده اند.

  • وضعیت مجوزهای دریافت شده شرکت های پردازش اطلاعات مالی فعال از بازار سرمایه

شرکت نوآوران امین:

در حال حاضر این شرک، با سرمایه ۸۶ میلیارد ریالی که مجوز افزایش آن را  تا ۳۶۰ میلیارد ریال نیز دریافت کرده است  بزرگترین شرکت پردازش اطلاعات مالی از نظر سرمایه محسوب می‌شود که تمامی مجوزهای پردازش اطلاعات مالی، مشاوره سرمایه گذاری، مشاوره عرضه، مشاوره پذیرش و سبدگردانی را راسا دریافت کرده است.

این شرکت، همچنین سهامدار حقوقی شرکت رتبه بندی اعتباری پارس کیان نیز محسوب می‌شود. بیش از 72 درصد درآمدهای عملیاتی این شرکت از محل فعالیت سبگردانی بوده و تنها 18 درصد باقی مانده از محل فعالیت مشاوره سرمایه گذاری، مشاوره عرضه، مشاوره پذیرش و پردازش اطلاعات مالی بوده است.

در این میان تنها ۱۰ درصد درآمد عملیاتی شرکت ناشی از فعالیت پردازش اطلاعات مالی بوده است. ۴۶ درصد درآمدهای شرکت از طریق اشخاص وابسته شرکت (شرکت‌های تجارت الکترونیک ارتباط فردا و تامین سرمایه امین) ایجاد شده است. از این میزان، در مورد درآمدهای سبدگردانی شرکت ۶۲ درصد می‌باشد که از طریق شرکت تجارت الکترونیک ارتباط فردا ایجاد شده است.

با مقایسه فعالیت‌های این شرکت مشخص می‌شود که با توجه به اینکه خدمات مشاوره سرمایه گذاری، مشاوره عرضه، مشاوره پذیرش و خصوصاً سبدگردانی مبتنی بر سرمایه انسانی و مبتنی بر دانش است که با در اختیار داشتن سامانه‌های اطلاعاتی و همچنین با توسعه تعداد و حجم فعالیت‌های حوزه های مذکور شاهد افزایش سودآوری مبتنی بر مقیاس با توجه به هزینه‌های ثابت پایین شرکت خواهیم بود. این موضوع امری مهم در سودآوری اینگونه شرکت ها محسوب میشود.

لذا سرمایه‌گذاری که در زمینه فعالیت شرکت پردازش اطلاعات مالی در تولید سامانه های تحلیلی و پردازش اطلاعات مالی انجام می‌شود تاثیر بسزایی را  در  افزایش مقیاس فعالیت ها و خدمات زنجیره مالی شرکت ایجاد کرده است.

پیاده سازی مدل ارزیابی ریسک شرکتی (آرش)، توسعه امکان پردازی هوشمند اطلاعات در سرورهای شرکت، توسعه سامانه هوش مالی (همنو)، طراحی و راه‌اندازی سامانه هوشمند ذره بین، بهره برداری از سامانه ارزیابی عملکرد پرتفوی و ایجاد سامانه اندازه گیری خالص ارزش دارایی ها از جمله فعالیت‌های پردازش اطلاعات مالی این شرکت است.

این شرکت همچنین اقداماتی را نیز به منظور افزایش سرمایه شرکت تا 360 میلیارد ریال انجام داده  و در حال دریافت مجوزهای لازم از سازمان بورس و ارواق بهادار است.

  • شرکت پارت

در حال حاضر  شرکت پارت با سرمایه 50 میلیارد ریالی که مجوز افزایش آن را تا 120 میلیارد ریال نیز دریافت کرده است از منظر سرمایه، دومین شرکت بزرگ پردازش اطلاعات مالی محسوب می شود که تمامی مجوزهای پردازش اطلاعات مالی، مشاوره سرمایه گذاری، مشاوره عرضه و مشاوره پذیرش را راسا دریافت کرده است.

گفتنی است که با توجه به مصاحبه های اخیر مدیرعامل این شرکت، خدمات احراز هویت الکترونیکی و سامانه اعتبارسنجی دو  خدمت عمده این شرکت است که عمده درآمدهای آن را به خود اختصاص داده است.

احراز هویت سه و نیم میلیون ایرانی (درآمد 10 هزار تومانی در مورد هر احراز هویت) به همراه اعتبارسنجی دو و نیم میلیون مشتری بانک رسالت (درآمد 20 هزار تومانی در هر مورد اعتبارسنجی) نشان از اهمیت این خدمات در توسعه اندازه و فعالیت‌های این شرکت دارد. شرکت پارت تعداد نیروی انسانی درگیر در فعالیت های شرکت را تا 700 نفر اعلام کرده است.

سامانه نماسنج، سامانه رصد سیستم‌های اطلاعات مالی (رسام)، سامانه مکانیزه انتشار اوراق بهاردار اسلامی (صکوک)، سامانه مدیریت اخبار(سما)، سامانه اعتبارسنجی (مرات)، سامانه ساچیا، سامانه معاملات، سامانه ثبت یار، سامانه فراشناسا، سامانه سهاب، سامانه شهاب و سامانه کاپ از جمه فعالیت‌های پردازش اطلاعات مالی این شرکت بیان شده است.

  • شرکت مپنا

شرکت مبنا با سرمایه 23 میلیارد ریالی که مجوز افزایش آن را تا 51 میلیارد ریال نیز دریافت نموده است از منظر سرمایه و ثبت نزد سازمان بورس و اوراق بهادار با سابقه‌ترین شرکت پردازش اطلاعات مالی محسوب می شود که با قرار گرفتن در میان مجموعه کسب و کارهای  گروه خدمات سرمایه کیان، زنجیره ارزش خدمات خود را کامل کرده است. به خصوص در ارائه خدمات سامانه معاملات برخط و معاملات الگوریتمی از این زنجیره ارزش بهره برده شده و از تسهیلات اعتباری کارگزاری نیز در سرمایه گذاری‌ها استفاده شده است.

سامانه ره‌آورد نوین و ره‌آورد 365 (سایت اطلاع رسانی سهام) در خصوص پردازش اطلاعات مالی، سامانه های سبدیار و سیگما (تحت وب) در خصوص مدیریت سبدگردانی، سامانه یکان در خصوص مدیریت صندوق، سامانه ایمکس در خصوص سامانه معاملات برخط و سامانه داهی در خصوص معاملات الگوریتمی از جمله فعالیت‌های پردازش اطلاعات مالی این شرکت بیان شده است.

شرکت پویا

در  حال حاضر این شرکت با سرمایه 25 میلیارد ریالی، با قرار داشتن در میان مجموعه کسب و کارهای گروه خدمات سرمایه مفید و سرمایه گذاری در شرکت مشاور سرمایه گذاری ایده مفید، از زنجیره ارزش خدمات خوبی برخوردار است. سامانه بورس ویو خدمات اصلی شرکت در زمینه پردازش اطلاعات مالی بیان شده است و درآمدهای عملیاتی آن ناشی از فروش دیتا در شش ماهه سال 99 بالغ بر 27.587.877.107 ریال و  شش ماهه منتهی به سال 98، 9.996.910.109 ریال بوده است.

  • منبع خبر : نشریه بورس امروز