کارشناس و تحلیلگر مسائل اقتصادی گفت: مشکلات امروز اقتصاد ایران ناشی از انحصار، تجمیع ثروت در دست عده معدود و اقتصاد نفتی و رانتی است، ضمن اینکه اصلاحات بانکی و مالیاتی نیز از موضوعات مهمی است که باید در اسرع وقت اعمال و اجرا شود.

به گزارش بورس امروز، در آستانه انتخابات ریاست جمهوری و انتخاب رئیس دولت سیزدهم، نگرانی هایی که از عدم مشارکت مردم در انتخابات دیده و شنیده می شود به جز یک موضوع هیچ دلیل مشخصی ندارد، مشکلات وچالش های اقتصادی! اقتصاد ایران در سال های گذشته روزهای سختی را پشت سر گذاشته، لذا نیازمند درمان است، چرا که اگر این جراحی به سرعت انجام نگیرد مشخص نیست بر سر این بیمار در حال احتضار چه می آید.

بورس امروز در گفت و گو با مهدی موحدی بک نظر کارشناس و تحلیلگر مسائل اقتصادی چرایی رنجور شدن اقتصاد ایران را مورد بحث و بررسی قرارداده که در ادامه می خوانید.

مهدی موحدی بک نظر کارشناس و تحلیلگر مسائل اقتصادی در پاسخ به خبرنگار بورس امروز دراین خصوص که مهمترین مشکل اقتصاد ایران از منظر شما چیست گفت: کارشناسان و صاحب نظران اقتصادی دلایل و اشکالات متعددی را عامل به هم ریختگی های اقتصاد ایران عنوان می کنند، اما بنده در این گفت و گو نگاه متفاوتی نسبت به آنچه تا کنون بیان شده خواهم داشت. توسعه و پیشرفت هر اقتصادی مستلزم قرار گرفتن تمامی سیاست های آن کشور روی ریل پیشرفت است که بدون بستر سازی و در دسترس بودن ساز و کارهای لازم، این هدف محقق نمی شود.
وی دراین باره توضیح داد: متاسفانه علی رغم تذکرات و پیشنهادات داده شده از سوی کارشناسان و اساتید اقتصادی برای توسعه اقتصاد ایران، امروز که اصطلاحاً قطار پیشرفت اقتصادی ایران روی ریل خود به واسطه وجود ساز و کارهای نامناسب، معیوب و سیاست گذاری های مخرب قرار نگرفته است، باید بر این موضوع تمرکز کنیم که برای رسیدن به توسعه باید در چه بستر و مسیری قرار بگیریم چرا که ساز و کارهایی که تا به امروز استفاده شده، نه تنها متضمن پیشرفت اقتصادی نبوده، بلکه عامل تخریب و عقب گرد اقتصاد ایران در بخش های مختلف بوده است،بنابراین ساختارهای معیوب باید برداشته و ساز و کارهای مطلوب جایگزین شود تا هر چه سریع تر از تخریب بیشتر اقتصاد جلوگیری به عمل بیاوریم.

مهدی موحدی بک نظر دراین باره بیشتر توضیح داد و گفت: اگر قرار است اقتصاد ایران در مسیر توسعه یافتگی قرار بگیرد، از منظر گفتمان عدالت باید بررسی شود، مثل مشکلات حوزه تولید که بخش مهمی در اقتصاد به شمار می رود. تولید کشور مشکلات متعددی دارد، از نبود فضای مطلوب کسب و کار یا تسهیل فضای کسب و کار، فشارهای مالی، عبور از هفت خوان اعطای مجوز تولید و عدم دسترسی سهل و آسان به منابع مورد نیاز تولید!

وی در این باره توضیح داد: بخش مهمی از چالش های موجود، ناشی از انحصارها، بخصوص در بخش مالی و اعطای تسهیلات است. در اقتصاد ایران تسهیلات منافع ملی را تامین نمی کند، بلکه عموما در دسترس افرادی قرار می گیرد که جزء اقلیت جامعه به شمار می روند، همان اقلیت ویژه! بنابراین مقوله انحصار یعنی تجمیع ثروت و تمرکز منافع برای عده ای معدود که مسیر توسعه وسازندگی کشور را به تاخیر می اندازد و اصلا به این سرعت محقق نمی شود.

موحدی بک نظر در این باره خاطر نشان کرد: دولت های مختلف، اقتصاد ایران را در پنج دهه گذشته براساس درآمدهای نفتی اداره کرده اند، یعنی چرخهای اقتصاد کشور با وابستگی به نفت به گردش در آمده است. اگر برداشت روزانه نفت و گاز را در طول روز حدود هشت و نیم میلیون بشکه برداشت در نظر بگیریم، متوجه تمرکز ثروتی که از رانت های دولتی و نفتی به دست عده معدودی می رسد می شویم، بنابراین اتفاق بد یعنی توسعه نامتوازن اقتصادی را خواهیم داشت نه پیشرفت متوازن!

اینجاست که دلایل مهاجرت به تهران و جمعیت بیش از ظرفیت این شهر را متوجه می شوید که چرا شهرستان ها خالی از جمعیت می شوند و برای دسترسی به امکانات به مرکز هجوم می آورند، این مساله در همه موضوعات اعم از منابع طبیعی، تا منابع بانکی به صورت یکسان در دست عده معدودی است.

کارشناس مسائل اقتصادی این موضوع را ادامه داد و گفت: ۷۰ درصد سپرده‌های بانکی در اختیار هشت دهم درصد از جمعیت کشوراست، همان گروهی که تسهیلات برای آنها خلق می شود! تهران با ۱۶ درصد جمعیت کشور استان تهران حدود ۷۰ درصد از تسهیلات را به خودش اختصاص داده، در حالی که ۲۵ استان کم برخوردار کشور با نیمی از جمعیت هیچ تقریبا هیچ تسهیلاتی دریافت نمی‌کنند، سهم شهرستان ها و استان های دیگر کشور از تسهیلات دولتی فقط ۲۰ درصد است، در حالی که ۶۵ درصد از تسهیلات به یک دهک ثروتمند اختصاص داده شده یعنی یک دهک ثروتمند کشور حدود ۹۵ درصد حجم تسهیلات را به خود اختصاص داده اند، البته علاوه بر تمرکز انحصاری در دریافت تسهیلات، خلق پولی که برای آنها در نظام بانکی انجام می شود تورم و تبعات آن را بر دوش سایر دهک های ضعیف و نیازمند جامعه می اندازد، در حالی که دهک ثروتمند از تمام مزایای آن برخوردار می شوند.

مهدی موحدی بک نظر خاطر نشان کرد: در فضای اقتصادی اصولا برخی با نزدیک شدن به قدرت به دنبال دریافت رانت ها و مجوزهایی برای کسب و کار خود هستند، فضای مسمومی که از چسبیدن به قدرت، افراد منتفع می شوند نه از کیفیت و توسعه کسب و کار، به عبارت دیگر دراین فضا به هیچ وجه مسائل مهمتر در کسب و کار در نظر گرفته نمی شود تا منفعت آن به صورت یکسان در سطح کشور توزیع شود، مثل تسهیلات بانکی که قطره چکانی به تولید داده می شود، یعنی سهم بنگاه های کوچک و متوسط در سال گذشته از تسهیلات بانکی فقط 8 درصد بوده است، آیا مشخص نیست مابقی تسهیلات کجا رفته است؟ طبیعی است به سمتی می رود که گردش سرمایه به نفع ثروتمندان شکل می‌گیرد.

به صورت خلاصه می گوییم مشکلات امروز اقتصاد ایران ناشی از انحصار، تجمیع ثروت در دست عده معدود و اقتصاد نفتی و رانتی است، ضمن اینکه اصلاحات بانکی و مالیاتی نیز از موضوعات مهمی است که باید در اسرع وقت اعمال و اجرا شود تا از خلق پول بانکی و تورم بیشتر جلوگیری شود.

مهدی موحدی بک نظر درادامه با بیان چند راهکار خاطر نشان کرد: برای عبور دادن اقتصاد ایران از مشکلات نیازمند اصلاحات بانکی، مالیاتی، بودجه ای هستیم، مثل اجرای مالیات بر عایدی سرمایه تا شکاف طبقاتی ایجاد شده در جامعه از بین برود و در میان مدت بتوانیم تبعیض های ایجاد شده را رفع کنیم و اکثر جامعه را از برخورداری از ثروت و رفاه بهره مند کنیم، نه اینکه یک درصد از مردم جامعه به واسطه نزدیکی به قدرت و ساختارهای معیوب همه چیز را به نفع خود به کار بگیرند و سایر مردم در حاشیه و در سایه نظاره گری بیش نباشند.

  • منبع خبر : نشریه بورس امروز