بازار سرمایه آپ می شود؟

پیمان مولوی،مدیر عامل شرکت یورو اینوست انگلستان،با خبرنگار بورس امروز،به تشریح روش های تامین مالی استارت آپ ها پرداخته است.

استارت آپ ها و شیوه های تامین مالی آن

مولوی گفت:در حالی قانون تامین مالی جمعی در سازمان بورس اوراق بهادار ایران به تصویب رسیده است  که قوانین تامین مالی ساختار یافته و ابزارهای تامین مالی مبتنی بر بازار سرمایه و دیدگاه های قانون گذاران ما با کشورهای پیشرفته بیش از ۳۰ سال فاصله اجرایی دارد؛ بطوری که نمود این نوع قوانین را می توان در صدور مجوز در بازار سرمایه مشاهده کرد. هنوز در ایران بازار های آتی همچون بازار سکه را می بندیم و ابزار این بازار را هم قبول نداریم، فارغ از این که دقت کنیم چه لطمه ای به بازاری که در این چند سال با فرهنگ سازی تلاش شده است تا مردم به آن روی آورند، وارد می شود. دنیا تقریبا نزدیک به ۱۰ سال است که از این گونه حوزه ها رد شده است و اکنون در عصر بلاک چین یا عرضه دیجیتال قرار گرفته است. اخیرا یک اتفاق جالب در بازار سرمایه دنیا رخ داده و روش های تامین مالی نسبت به قبل راحت تر شده است، اما همیشه از این فرصت ها استفاده نکرده ایم، در واقع با زمان گذشتن و سوء مدیریت این شانس ها را از دست داده ایم.

دستور العمل تامین مالی جمعی

مدیر عامل شرکت یورو اینوست انگلستان اشاره کرد:هم اکنون دستور العمل تامین مالی جمعی در سازمان بورس تهیه شده که نیازی به تایید نهاد خاصی ندارد. به نظر من، این دستور العمل می تواند شروع خوبی باشد. البته باید بگویم تامین مالی جمعی ۸ سال پیش در دنیا کلید خورده است، بنابراین تازمانی که فاصله بین نخبگان تامین مالی و بدنه قانون گذاری کشور زیاد است نمی توان توقع خاصی از مدل های تامین مالی داشته باشیم. متاسفانه امروزه قانون در ایران ابتدا به دستور العمل و بعد به تبصره تبدیل می شود و در نهایت با مشکلات زیادی روبرو می شود. به رغم تغییر زمینه های تامین مالی در سایر کشورها، ما همچنان با روش های گذشته در حال حرکت هستیم.

بهترین نوع تامین مالی در استارت آپ ها

وی افزود:به اندازه تعداد انسان های کره زمین، ابزارهای تامین مالی در حوزه استارت آپ وجود دارد، اما آن که در آینده به کار می آید، تامین مالی جمعی است. اگر بستر این نوع تامین مالی به طور مناسب آماده و مکانیزم های آن دیده شود، می تواند اعتماد را به سرمایه گذار خرد بازگرداند. هم اکنون ما بستری به نام قراردادهای فلاکچر یا هوشمند داریم که توسط تعدادی زیادی متخصص چک می شود. در حال حاضر بسیاری از افراد در ایران هستند که با برخورداری از سرمایه مناسب، می خواهند سودی بیش از سود بانکی کسب کنند؛ اما از وقوع اتفاقات پیش بینی نشده می ترسند. نمونه های موفق استارت آپ ها در حوزه های حمل و نقل، بازارها و … اطمینان مردم را جلب کرده است. با توجه به نقدینگی موجود در کشور، می توان با استفاده از تامین مالی جمعی علاوه بر ۴۲۵ میلیارد دلار سرمایه در گردش داخلی، از ۸۰ هزار میلیارد دلار سرمایه خارجی نیز بهره برد. در این میان صندوق ها نیز می توانند در این حوزه موثر باشند، جالب است بدانید بسیاری از سرمایه گذاران خارجی تمایل دارند در صندوق های سرمایه گذاری در ایران حضور داشته باشند، اما متاسفانه بستر لازم آن آماده نیست.

ارزهای رمز گذاری شده

مولوی خاطره نشان کرد:از سوی دیگر ارزهای رمز گذاری شده نیز از دیگر روش های تامین مالی در حوزه استارت آپ ها محسوب می شوند، بستر این نوع تامین مالی بلاک چین است، به عنوان مثال هم اکنون خودروسازان چینی برای استفاده از این نوع ارز یک کنسرسیومی را ایجاد کرده اند. حوزه دیگر برای تامین مالی، حوزه های مبتنی بر بسترهای شبکه های اجتماعی است، تا چندی پیش قدرتی که تلگرام برای تامین مالی داشت هیچ ابزاری نداشت، ای کاش ما شبکه های اجتماعی بومی قوی داشتیم تا می توانستیم با آن، انواع تامین مالی جمعی را انجام دهیم زیرا  در برگیری کاربرد آن زیاد و راحت  است.

 اعتماد سرمایه گذاران به استارت آپ ها برای ورود

وی در این رابطه ادامه گفت:برای ورود سرمایه ها به حوزه استارت آپ ها چند سوال مطرح است: آیا بازار سرمایه اطمینان بخشی لازم را برای عام مردم دارد؟ آیا هر عرضه ای که در بازار سرمایه صورت می گیرد، شفاف و قابل اعتماد است؟ به عنوان مثال شما هم اکنون بر سر عرضه و صورت های مالی (های وب ) در بورس دچار مشکل هستید. مردم را به حوزه های اطمینان بخش می توانیم دعوت کنیم. به عنوان مثال به محض اعلام عرضه و فروش اوراق مشارکت از سوی دولت، همه مردم از آن استقبال می کنند، چرا که این اطمینان در مردم وجود دارد که بالاخره به پولشان می رسند، اما در بازار سرمایه تا چه میزان این اطمینان بخشی وجود دارد؟، لذا در شرایط بد اقتصادی بازار سرمایه باید معافیت های خوب به سرمایه گذاران داده شود تا این حوزه در مقابل سود ۲۰ درصدی اوراق مشارکت رقابت پذیر شود. پتانسیل بازار سرمایه بالا است اما بیشتر این پتانسیل ریشه در اعتماد دارد. به نظر شما چرا سرمایه گذاری هایی با ارقامی بیش از یک میلیارد دلاری در بازار استارت آپ های ما حاضر به حضور در بازار سرمایه نیستند، زیرا قواعد دست و پا گیر، عدم شفافیت و مالیات های سنگین مانع از این حضور می شوند، بنابراین باید یک سیستم خوبی برای این امر طراحی شود، البته در فرابورس این سیستم وجود دارد اما کارها را خیلی بهتر می شود انجام داد.

 ایده سود مناسب از سوی استارت آپ ها

مدیر عامل شرکت یورو اینوست انگلستان اضافه کرد:تمام افرادی که در حوزه ونچر کپیتال ها  سرمایه گذاری می کنند از سود آوری خیلی بالاتر از حالت نرم برخوردارند، برخورداری از وی سی ها و پرتفوهای متفاوت می تواند ریسک سرمایه گذاری را کاهش دهد. می شود سبدی با ریسک، سود کمتری را تشکیل داد که به واسطه آن بتوان سود سبد را تضمین کرد؛ اما باز هم عامل اصلی آن شفافیت است. نباید به سمت معاملات سوری حرکت کنیم. به نظر من مهترین عاملی که مانع اجرا این کارها می شود قوانین و مقررات، آگاهی و شفافیت است.

نقش دولت در حمایت از استارت آپ ها

وی در ادامه گفت:اعتقاد دارم فعالان در حوزه استارت آپ، منتظر بازار بورس و بازار های دیگر نمی ماند و کار خود را انجام می دهند، در واقع چرا باید خود را درگیر مسائل پیچیده بورس کنند؟، برخورداری از طرح توجیهی مناسب، شما را قادر می سازد از بازار تهران وام با سود های پایین دریافت کنید. به رغم اعلام برنامه های سیستم بانکی با دستور العمل هایی برای حمایت از استارت آپ ها، باید این نکته را خاطر نشان ساخت که در هیچ جای دنیا هیچ بانکی به استارت آپ ها وام نمی دهد مگر آنکه افرادی بخواهند به نام استارت آپ وامی را دریافت کنند.

مولوی تاکید کرد:در این میان اقدامی که باید از سوی نهادهای دولتی در حمایت از استارت آپ ها صورت گیرد، ایجاد شفافیت در فضای کسب و کار استارت آپ هاست. ضمن آن که بازار سرمایه می تواند استارت آپ های توانمند و ایرانی را حمایت کند. در واقع دولت باید با استارت آپ ها کنش و واکنش داشته باشد و فاصله خود را با آنها کم کند. دنیا در حوزه تامین مالی هر روز با تحولات زیادی روبرو است و ما هنوز در حال تدوین مقررات هستیم و دقت نمی کنیم که دنیا با سرعت در این حوزه در حال توسعه است. به عنوان مثال قرار بود IFRS  در بورس ایران اجرای شود، آیا برای ما بد نیست که هم اکنون کشور پاکستان این روش را اجرا می کند و ما هنوز در سیستم بانکی خود موفق به اجرای آن نشده ایم.

وی در انتها گفت:جوانان به عنوان بازیگران اصلی استارت آپ ها، خیلی به روز هستند، برای موفقیت آنها بیش از مدل های تامین مالی باید به فکر بسترهای تامین مالی باشیم. هم اکنون ایران نیز می تواند روش های متعدد تامین مالی را به دنیا پیشنهاد دهد اما باید بستر آن ایجاد شود.و در پایان باید تاکید کرد که ارایه وام و تسهیلات بانکی تنها راه حمایت از جوانان نیست، دولت می تواند با اعزام نیروهای جوان و نخبه به بازارهای مالی دنیا، آنها را با این بازارها آشنا سازد.