همگرایی صنعت مالی ایران؛ حلقه مفقوده خلق ارزش از فناوری

به گزارش بورس امروز؛ همگرایی صنعت مالی ایران به یکی از موضوعات مهم در مسیر توسعه فناوری‌های مالی تبدیل شده است. علیرضا خداکرمی، رئیس هیات‌مدیره تجارت الکترونیک پارسیان (تاپ) ، در گفت‌وگو با راه پرداخت درباره وضعیت فناوری در صنعت مالی کشور صحبت کرد. او فناوری اطلاعات را به «نخ تسبیح» تشبیه کرد که می‌تواند اجزای مختلف فناوری را به یکدیگر متصل کند.همگرایی صنعت مالی ایران مسیر تازه‌ای برای توسعه خدمات مالی ایجاد می‌کند.

خداکرمی معتقد است بسیاری از اجزای مورد نیاز این زنجیره در کشور وجود دارند. برخی از این فناوری‌ها نیز به سطح قابل قبولی از بلوغ رسیده‌اند. با این حال، ارتباط میان این ظرفیت‌ها هنوز به اندازه کافی شکل نگرفته است.

در نتیجه، بسیاری از سامانه‌ها به صورت جداگانه فعالیت می‌کنند. هر مجموعه بخشی از نیاز بازار را پاسخ می‌دهد، اما ارتباط میان آنها هنوز به ایجاد خدمات جامع و یکپارچه منجر نشده است.

چالش اشتراک‌گذاری داده‌ها

یکی از مسائل مهم در مسیر توسعه خدمات مالی، نحوه دسترسی و اشتراک داده‌هاست. برخی سازمان‌ها به دلیل نگرانی‌های امنیتی، دسترسی به داده‌های خود را محدود می‌کنند. ابهام درباره مالکیت داده و حدود دسترسی نیز روند اشتراک‌گذاری اطلاعات را دشوارتر می‌کند.

خداکرمی نقش مدیران و تصمیم‌های تنظیم‌گر را نیز در این زمینه مهم می‌داند. سازمان‌ها تا زمانی که داده و زیرساخت خود را دارایی کاملاً داخلی بدانند، امکان ایجاد خدمات مشترک را محدود خواهند کرد.

این موضوع در صنعت پرداخت اهمیت بیشتری دارد. شرکت‌های پرداخت حجم بالایی از اطلاعات تراکنشی را تولید می‌کنند. استفاده مناسب از این داده‌ها می‌تواند به شناخت بهتر مشتری، طراحی محصولات جدید و توسعه خدمات مالی کمک کند.

همگرایی صنعت مالی ایران می‌تواند ظرفیت‌های موجود را یکپارچه کند.

ضرورت استفاده مشترک از زیرساخت‌ها

خداکرمی میان توانمندی‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری صنعت مالی تفاوت قائل است. به گفته او، صنعت مالی ایران در حوزه نرم‌افزار توانمندی‌های قابل توجهی ایجاد کرده است. با این حال، این توانمندی‌ها هنوز در بسیاری از موارد به یک راهکار جامع تبدیل نشده‌اند.

در بخش سخت‌افزار نیز صنعت مالی همچنان به زنجیره جهانی تأمین وابستگی دارد. مسئله فقط دسترسی به تجهیزات جدید نیست. بخشی از زیرساخت‌های موجود نیز ظرفیت خالی دارند و سازمان‌ها از تمام توان آنها استفاده نمی‌کنند.

برای نمونه، یک سازمان ممکن است زیرساختی با ظرفیت مازاد در اختیار داشته باشد. در همین زمان، سازمان دیگری برای ایجاد زیرساخت مشابه هزینه کند. تکرار چنین سرمایه‌گذاری‌هایی هزینه‌های صنعت را افزایش می‌دهد و استفاده از منابع موجود را کاهش می‌دهد.

خداکرمی پیشنهاد می‌کند شرکت‌ها پیش از ایجاد زیرساخت‌های جدید، امکان استفاده مشترک از ظرفیت‌های فعلی را بررسی کنند. این رویکرد می‌تواند بخشی از نیازهای صنعت را بدون سرمایه‌گذاری‌های سنگین جدید پاسخ دهد.

فناوری باید در خدمت مشتری باشد

از نگاه رئیس هیات‌مدیره تجارت الکترونیک پارسیان، فناوری نباید فقط ابزاری برای کاهش هزینه یا جبران عقب‌ماندگی باشد. فناوری باید در مدل کسب‌وکار و نحوه ارائه خدمات نیز نقش داشته باشد.

در این مسیر، نیاز مشتری باید نقطه شروع طراحی خدمات باشد. مشتری باید بتواند خدمت مالی مورد نیاز خود را در زمان و مکان مناسب دریافت کند. خدمات مالی تعبیه‌شده و شخصی‌سازی‌شده نیز در همین چارچوب اهمیت پیدا می‌کنند.

خدمات مالی تعبیه‌شده، خدمات بانکی و پرداختی را در دل تجربه اصلی مشتری قرار می‌دهند. در این مدل، مشتری برای دریافت خدمت مالی مجبور نیست از مسیر اصلی فعالیت خود خارج شود.

شخصی‌سازی نیز ارائه یک محصول یکسان به تمام مشتریان را کنار می‌گذارد. ارائه‌دهنده می‌تواند براساس شرایط و نیاز هر مشتری، خدمت متناسبی ارائه کند. اجرای چنین مدلی به اتصال داده، سامانه و فرایندهای مختلف نیاز دارد.

تاب‌آوری؛ فراتر از بازگشت به شرایط عادی

خداکرمی در بخش دیگری از گفت‌وگو به مفهوم تاب‌آوری پرداخت. از نگاه او، تعریف سنتی تاب‌آوری بیشتر بر بازگرداندن سامانه به وضعیت عادی پس از اختلال تمرکز داشت.

امروز سازمان‌ها باید بتوانند در شرایط مختلف، خدمات پایه خود را با کیفیت قابل قبول ادامه دهند. بنابراین تاب‌آوری فقط به عملکرد تیم فنی وابسته نیست و مدیریت ارشد نیز نقش مهمی در آن دارد.

سازمان باید منابع، نیروی انسانی، اولویت خدمات و شیوه تصمیم‌گیری در بحران را از قبل مشخص کند. فناوری در این زنجیره نقش مهمی دارد، اما به تنهایی نمی‌تواند استمرار خدمت را تضمین کند.

تجارت الکترونیک پارسیان و چالش تداوم خدمات

موضوع تاب‌آوری برای تجارت الکترونیک پارسیان اهمیت ویژه‌ای دارد. خداکرمی اعلام کرد این شرکت روزانه حدود ۲۰ میلیون تراکنش را پردازش می‌کند. به همین دلیل، توقف کامل سامانه برای اجرای تغییرات زیرساختی امکان‌پذیر نیست.

او اصلاح زیرساخت در یک شرکت پرداخت فعال را به «جراحی قلب باز» تشبیه کرد. سامانه باید هم‌زمان با اجرای تغییرات به فعالیت خود ادامه دهد. شرکت نیز باید تغییرات را بدون ایجاد اختلال جدی در سرویس‌ها اجرا کند.

خداکرمی همچنین درباره روند اجرای برنامه‌های اصلاحی شرکت توضیح داد که تمام اقدامات به نتایج یکسان نرسیده‌اند. برخی برنامه‌ها طبق اهداف تعیین‌شده پیش رفته‌اند و بعضی اقدامات همچنان در حال تکمیل هستند.

این دیدگاه نشان می‌دهد توسعه زیرساخت‌های مالی فقط به ایجاد فناوری‌های جدید محدود نمی‌شود. صنعت باید ظرفیت‌های موجود را نیز به یکدیگر متصل کند و از آنها استفاده مؤثرتری داشته باشد.

در نهایت، اتصال داده‌ها، زیرساخت‌ها و سامانه‌های مالی می‌تواند مسیر توسعه خدمات جدید را هموار کند. در کنار این موضوع، طراحی خدمات براساس نیاز مشتری و تقویت تاب‌آوری نیز اهمیت زیادی دارد.

منبع: روابط عمومی تجارت الکترونیک پارسیان(تاپ)