سیاست و اقتصاد
همکاری باکو و تهران به ۵۸۳ میلیون دلار رسید؛سرمایهگذاری در خطوط ریلی مرزی
به گزارش بورس امروز؛ ایران و آذربایجان در کریدور شمال-جنوب، توافق ترانزیت ۱۵ میلیون تن بار را نهایی کردند. دو کشور بر سرمایهگذاری خطوط ریلی مرزی و تکمیل پروژه استراتژیک رشت-آستارا برای جهش تجاری تأکید دارند.
در سالهای اخیر، موضوع بازسازی و فعالسازی کریدور شمال-جنوب که کشورها پیرامونی ایران را به آبهای گرم جنوب و مسیرهای شمالی قاره اوراسیا متصل میکند، به یکی از اولویتهای استراتژیک در سیاست خارجی و توسعه زیرساختی ایران تبدیل شده است. یکی از محورهای کلیدی در این پروژه، همکاری گسترده با جمهوری آذربایجان است که جغرافیا، راهآهن و امکانات بندری آن میتواند در تقویت نقش ایران در این مسیر ترانزیتی تأثیرگذار باشد.طی ماههای اخیر، ایران و آذربایجان مذاکرات متعددی در زمینه زیرساختهای ریلی و بندری داشتند. در بازدید هیئت بلندپایه آذربایجانی از بندر شهید رجایی، نمایندگان دو کشور بر تشکیل کمیتههای تخصصی برای طراحی پروژههای مشترک در حملونقل دریایی، ریلی و لجستیکی تأکید کردند.در زمینه تجاری، آمارها نشان میدهد که حجم مبادلات دو کشور طی ۱۱ ماه اول سال ۲۰۲۴ به حدود ۵۸۳ میلیون دلار رسیده است. صادرات ایران به آذربایجان تقریباً ۵۷۰ میلیون دلار و واردات از آذربایجان حدود ۱۲٫۹ میلیون دلار گزارش شده است. این میزان مبادله اقتصادی نشان میدهد علیرغم ظرفیت بزرگتر موجود، سطح روابط تجاری دو کشور هنوز میتواند جهش یابد.یکی از گلوگاههای اجرای کریدور شمال-جنوب، تکمیل حلقه ریلی رشت–آستارا است که به عنوان نقطه اتصال ایران به خاک آذربایجان عمل خواهد کرد. بدون راهآهن کامل در این بخش، نقش آستارا به عنوان دروازه ترانزیتی محدود خواهد ماند.افزون بر این، آذربایجان در مسیر خود به سمت توسعه خطوط ریلی دوم و گستردهتر، از جمله یالاما، سرمایهگذاری کرده است تا ظرفیت حملونقل بار بین مرزها را تقویت کند.
در عین حال، چالشهایی نیز پیشروی همکاریهاست. یکی از موضوعات حساس، طرح جانمایی کریدور زنگزور و حضور آمریکاییها در بهرهبرداری از آن است که از نگاه برخی تحلیلگران ممکن است با اهداف ایران در مسیر شمال-جنوب تلاقی یا تضاد داشته باشد.علاوه بر این، هماهنگی اداری، تأمین مالی طرحها و همسویی سیاستهای منطقهای میان تهران و باکو از دیگر موانع بالقوه در مسیر اجرایی شدن همکاریها به شمار میآیند.با وجود چالشها، دو کشور گامهایی عملی نیز برداشتهاند: تأکید بر احداث پل جادهای و ریلی مرزی و تسریع در راهاندازی پایانه بار آستارا که بتواند حجم ترانزیتی بین ایران و جمهوری آذربایجان را افزایش دهد. اگر این پروژهها با جدیت دنبال شود، میتوان انتظار داشت که آستارا به نقطه محوری ترانزیت تبدیل شود.در دیدار سهجانبه نمایندگان سه کشور ایران، روسیه و آذربایجان نیز هماهنگیها برای تدوین ترانزیت ۱۵ میلیون تن از طریق کریدور شمال-جنوب طی سه ماه آینده صورت گرفت که این کریدور را یک گام دیگر به تجاریسازی و بهرهبرداری از منافع ملی و بینالمللی آن برای ایران نزدیک میکند.اگر دو کشور بتوانند با یک تقویم دقیق، تأمین مالی سرمایهگذارانه و مدیریت مشترک پروژهها را پیش ببرند، کریدور شمال-جنوب میتواند به شریان حیاتی تجارت بین آسیا، اروپا و غرب آسیا بدل شود؛ مسیری که ایران را به ایفای نقش هاب ترانزیتی اوراسیا ارتقا میدهد.
منبع: خبرگزاری فارس
